34. PHẨM ĐẲNG KIẾN
KINH SỐ 1
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Tôn giả Xá-lợi-phất cùng năm trăm
Tỳ-kheo ở trong vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá Vệ.
Bấy giờ, các Tỳ-kheo đến chỗ Xá-lợi-phất, thăm hỏi
Ngài rồi ngồi qua một bên. Lúc ấy, các Tỳ-kheo bạch Xá-lợi-phất:
“Tỳ-kheo giới thành tựu nên tu những pháp gì?”
Xá-lợi-phất đáp:
“Tỳ-kheo giới thành tựu nên tư duy về năm thạnh ấm
là vô thường, là khổ, là não, là đáng sợ nhiều, cũng nên tư duy khổ,
không, vô ngã. Sao gọi là năm? Đó là sắc ấm, thọ*ấm, tưởng ấm, hành ấm,
thức ấm.
“Khi Tỳ-kheo giới thành tựu tư duy năm ấm này liền
đắc quả Tu-đà-hoàn.”
Tỳ-kheo bạch Xá-lợi-phất:
“Tỳ-kheo Tu-đà-hoàn phải tư duy những pháp gì?”
Xá-lợi-phất đáp:
“Tỳ-kheo Tu-đà-hoàn cũng nên tư duy về năm thạnh
ấm này: là khổ, là não, là đáng sợ nhiều, cũng nên tư duy khổ, không, vô
ngã.
“Các Hiền giả nên biết, nếu Tỳ-kheo Tu-đà-hoàn tư
duy về năm thạnh ấm liền thành quả Tư-đà-hàm.”
Tỳ-kheo bạch Xá-lợi-phất:
“Tỳ-kheo Tư-đà-hàm phải tư duy những pháp gì?”
Xá-lợi-phất đáp:
“Tỳ-kheo Tư-đà-hàm cũng nên tư duy về năm thạnh ấm
này: là khổ, là não, là đáng sợ nhiều, cũng nên tư duy khổ, [690a01]
không, vô ngã.
“Bấy giờ, Tỳ-kheo Tư-đà-hoàn tư duy về năm thạnh
ấm này liền chứng quả A-na-hàm.”
CácTỳ-kheo bạch Xá-lợi-phất:
“Tỳ-kheo A-na-hàm phải tư duy những pháp gì?”
Xá-lợi-phất đáp:
“Tỳ-kheo A-na-hàm cũng nên tư duy về năm thạnh ấm
này: là khổ, là não, là đáng sợ nhiều, cũng nên tư duy khổ, không, vô
ngã.
“Bấy giờ, Tỳ-kheo A-na-hàm tư duy về năm thạnh ấm
này liền chứng quả A-la-hán.”
Các Tỳ-kheo hỏi:
“Tỳ-kheo A-la-hán nên tư duy những pháp gì?”
Xá-lợi-phất đáp:
“Điều các Thầy hỏi đã vượt quá rồi. Tỳ-kheo
A-la-hán, việc cần làm đã xong, không còn tạo nghiệp, tâm được giải
thoát khoi hữu lậu, không còn hướng đến năm đường biển sanh tử, lại
không còn tái sinh, không còn tạo tác gì nữa. Cho nên, các Hiền giả,
Tỳ-kheo trì giới, Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm hãy tư duy về năm
thạnh ấm này.
“Các Tỳ-kheo, hãy học điều này như vậy.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Xá-lợi-phất dạy,
hoan hỷ phụng hành.
KINH SỐ 2
Tôi nghe như vầy:
Một thời, đức Phật ở trong vườn Lộc Uyển, trú xứ
Tiên nhân, tại Ba-la-nại.
Bấy giờ, Như Lai thành đạo chưa lâu, người đời gọi
Ngài là Đại Sa-môn. Lúc ấy, vua Ba-tư-nặc mới nối ngôi vua. Vua
Ba-tư-nặc tự nghĩ: “Nay ta mới nối ngôi vua, trước phải cưới con gái
dòng họ Thích. Nếu họ gả cho ta mới vừa lòng ta. Nếu không nhận cho, ta
sẽ dùng sức đến cưỡng bức.”
Rồi vua Ba-tư-nặc liền bảo một đại thần:
“Ông hãy đến vương cung họ Thích, thành
Ca-tỳ-la-vệ, nhân danh ta báo với dòng họ Thích kia rằng: ‘Vua Ba-tư-nặc
gởi lời thăm hỏi các Ngài, sống nhẹ nhàng thuận lợi mãi mãi chăng. Và
nói rằng, ta muốn lấy con gái dòng họ Thích. Nếu thuận cho ta sẽ biết ơn
mãi mãi. Còn nếu làm trái lại, ta sẽ dùng sức mạnh cưỡng bức.”
Đại thần nhận lệnh của vua, đến nước Ca-tỳ-la. Lúc
ấy, năm trăm người dòng họ Thích ở Ca-tỳ-la-vệ đang tập họp tại một chỗ.
Đại thần đến chỗ năm trăm người dòng họ Thích, xưng danh hiệu vua
Ba-tư-nặc, gởi lời thăm hỏi mong cuộc sống nhẹ nhàng thuận lợi mãi mãi.
Vua bảo rằng, ‘Ta muốn lấy con gái dòng họ Thích. Nếu thuận cho, ta sẽ
biết ơn mãi mãi. Còn nếu làm trái lại, ta sẽ dùng sức mạnh cưỡng bức.’
Sau khi nghe những lời này, những người dòng họ
Thích hết sức tức giận: “Chúng ta là dòng họ cao quý vì sao phải [690b01]
kết thân gia với con của tỳ nữ?” Trong số ấy, có người nói nên gả, có
người nói không nên gả. Bấy giờ, trong số người tập họp kia, có người
tên Ma-ha-nam,
nói với mọi người rằng:
“Các Hiền giả, chớ có tức giận. Vì sao vậy? Vua
Ba-tư-nặc là kẻ bạo ác. Nếu chống cự, vua Ba-tư-nặc đến tàn phá nước ta.
Nay tôi đích thân đảm đương đến gặp vua Ba-tư-nặc nói về việc này.”
Bấy giờ, trong nhà Ma-ha-nam có tỳ nữ sanh một con
gái dung nhan xinh đẹp hiếm có trên đời. Ma-ha-nam bảo tắm gội cô này,
cho mặc xiêm y đẹp đẽ, lên xe bảo vũ đưa đến cho vua Ba-tư-nặc và nói
với vua:
“Đây là con gái tôi. Ngài có thể thành thân cùng
nó.”
Khi vua Ba-tư-nặc được cô này, hết sức vui mừng,
liền lập cô này làm đệ nhất phu nhân.
Qua chưa được vài ngày, cô đã mang thai, lại trải qua tám, chín tháng
sinh một nam nhi xinh đẹp vô song, đặc biệt trên đời. Vua Ba-tư-nặc tập
họp các thầy tướng để đặt tên cho thái tử. Sau khi các thầy tướng nghe
vua nói xong, liền bạch vua:
“Đại vương nên biết, khi cầu phu nhân, mọi người
dòng họ Thích cùng nhau tranh, có người nói ‘nên cho’, hoặc có người nói
‘không nên cho’, khiến cho kia đây xa dòng (lưu-ly), nay nên đặt tên là
Tỳ-lưu-ly.”
Đặt tên xong, các thầy tướng đều rời chỗ ngồi đứng dậy mà đi.”
Lúc ấy, vua Ba-tư-nặc yêu thương thái tử Lưu-ly,
chưa từng rời khỏi mắt. Khi thái tử Lưu-ly lên tám tuổi, vua bảo:
“Nay con đã lớn, hãy đến Ca-tỳ-la-vệ để học nghệ
thuật bắn tên.”
Rồi vua Ba-tư-nặc cung cấp những người hầu điều
khiển voi lớn đến nhà dòng họ Thích, đến nhà Ma-ha-nam, nói với
Ma-ha-nam:
“Vua Ba-tư-nặc bảo con đến đây học cách bắn tên.
Cúi xin ông ngoại mọi sự hãy dạy bảo cho.”
Ma-ha-nam bảo:
“Người muốn học nghệ thuật thì phải khéo luyện
tập.”
Lúc này, Ma-ha-nam liền tập họp năm trăm thiếu
niên họ Thích lại cùng học thuật. Lúc ấy, thái tử Tỳ-lưu-ly cùng học xạ
thuật với năm trăm đồng tử.
Bấy giờ, trong thành Ca-tỳ-la-vệ vừa xây một giảng
đường. Trời, nhơn dân, ma, hoặc ma thiên không được ở trong giảng đường
này. Lúc ấy, những người họ Thích nói với nhau:
“Nay giảng đường này vừa được xây cất và trang trí
xong, giống như thiên cung không khác tí nào. Trước hết, chúng ta nên
thỉnh Như Lai và chúng Tăng cúng dường ở trong đó, để chúng ta được
hưởng [690c01]
phước vô cùng.”
Bấy giờ, dòng họ Thích ở trên giảng đường trải các
loại tọa cụ, treo lụa là, phướn, lọng, rưới nước thơm lên mặt đất, đốt
các loại hương thơm, tích chứa nước sạch, đốt các đèn sáng.
Lúc ấy, thái tử Lưu-ly dẫn năm trăm đồng tử đến
chỗ giảng đường, liền leo lên tòa Sư tử. Khi những người họ Thích thấy
vậy, bèn nổi giận, đến nắm tay lôi ra ngoài cửa, mọi người đều mắng:
“Đây là con đứa tiện tỳ! Chư thiên và người đời
chưa ai dám ngồi trong đó. Con đẻ của tiện tỳ này lại dám vào trong đó
ngồi.”
Lại xô thái tử Lưu-ly ngã lăn ra đất. Thái tử
Lưu-ly chống đất đứng dậy, thở dài, quay ra sau. Khi ấy, có con Phạm chí
tên Hảo Khổ. Thái tử Lưu-ly nói với con Phạm chí Hảo Khổ:
“Dòng họ Thích này đã hủy nhục ta đến như vậy. Nếu
sau này khi ta lên ngôi vua, ngươi hãy nhắc lại ta việc này.”
Lúc ấy, con Phạm chí Hảo Khổ đáp:
“Như lời Thái tử dạy”.
Mỗi ngày ba lần, con Phạm chí kia bạch với thái
tử:
“Hãy nhớ nỗi nhục họ Thích. Rồi nói kệ này:
Tất cả sẽ diệt tận.
Quả chín cũng sẽ rơi.
Tập hợp ắt sẽ tan.
Có sinh ắt có tử.
Sau khi sống hết tuổi thọ, bấy giờ vua Ba-tư-nặc
băng hà, liền lập thái tử Lưu-ly làm vua. Lúc ấy, Phạm chí Hảo Khổ
đến chỗ vua nói rằng:
“Vua nên nhớ, xưa bị họ Thích hủy nhục.”
Lúc này, vua Lưu-ly nói:
“Lành thay, lành thay! Khéo nhớ việc xưa.”
Lúc này, Vua Lưu-ly nổi sân giận, bảo các quần
thần:
“Nay, ai là vua của nhân dân?”
Quần thần tâu:
“Hiện nay, Đại vương thống lĩnh.”
Vua Lưu-ly nói:
“Các ngươi, hãy mau chuẩn bị tập hợp binh bốn bộ,
ta muốn đi chinh phạt họ Thích.”
Quần thần đáp:
“Thưa vâng, Đại vương!”
Quần thần tuân lệnh vua tập hợp binh bốn bộ. Vua
Lưu-ly lúc này dẫn binh bốn bộ đi đến Ca-tỳ-la-vệ.
Khi các Tỳ-kheo nghe tin vua Lưu-ly đi chinh phạt
họ Thích, họ đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ sát chân, đứng qua một bên, rồi
đem việc ấy bạch đầy đủ lên Thế Tôn. Sau khi nghe những lời này xong,
Thế Tôn liền đến đón vua Lưu-ly ở dưới gốc một cây khô, [691a01]
không có cành lá, ở trong tư thế ngồi kiết già.
Lúc ấy, vua Lưu-ly từ xa thấy Thế Tôn ngồi dưới
một gốc cây, liền xuống xe, đến chỗ Thế Tôn đảnh lễ sát chân, rồi đứng
qua một bên. Bấy giờ, vua Lưu-ly bạch Thế Tôn:
“Còn có cây tốt, cành lá sum suê như cây
Ni-câu-lưu chẳng hạn, sao ngồi dưới cây khô này?”
Thế Tôn bảo:
“Bóng mát của thân tộc hơn người ngoài.”
Lúc ấy, vua Lưu-ly liền tự nghĩ:
“Hôm nay, Thế Tôn vẫn còn vì thân tộc. Vậy hôm nay
ta nên quay về bổn quốc, không nên đến chinh phạt Ca-tỳ-la-vệ.”
Lúc ấy, vua Lưu-ly liền cáo từ lui binh. Phạm chí
Hảo Khổ lại tâu vua:
“Vua nên nhớ, xưa kia đã bị họ Thích làm nhục.”
Sau khi nghe những lời này rồi, vua Lưu-ly lại nổi
giận, bảo quần thần:
“Các khanh hãy mau chuẩn bị, tập họp binh bốn bộ,
ta muốn đi chinh phạt Ca-tỳ-la-vệ.”
Quần thần liền tập họp binh bốn bộ, kéo ra khỏi
thành Xá-vệ, đến Ca-tỳ-la-vệ chinh phạt họ Thích.
Các Tỳ-kheo nghe như vậy, đến bạch Thế Tôn:
“Nay vua Lưu-ly đang hưng binh đến chinh phạt họ
Thích.”
Nghe những lời này, Thế Tôn liền dùng thần túc đến
ngồi dưới gốc cây cạnh đường. Tỳ-lưu-ly từ xa trông thấy Thế Tôn ngồi
dưới một gốc cây, liền xuống xe đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ sát chân, rồi
đứng qua một bên. Bấy giờ, vua Lưu-ly bạch Thế Tôn:
“Còn có cây tốt, sao lại không ngồi ở đó, hôm nay,
Thế Tôn cớ gì ngồi dưới cây khô này?”
Lúc ấy, Thế Tôn nói:
“Bóng mát của thân tộc hơn người ngoài.”
Lúc ấy, Thế Tôn liền nói kệ này:
Bóng mát của thân tộc,
Họ Thích xuất hiện Phật;
Đều là cành nhánh Ta;
Nên ngồi dưới cây này.
Lúc ấy, vua Lưu-ly liền tự nghĩ: “Hiện tại, Thế
Tôn xuất thân từ họ Thích. Ta không nên đến chinh phạt. Phải nên cùng
quay về bổn quốc.’ Rồi, vua Lưu-ly liền trở về thành Xá-vệ.
Lúc này, Phạm chí Hảo Khổ lại tâu với vua:
“Vua nên nhớ, xưa kia đã bị họ Thích làm nhục!”
Vua Lưu-ly nghe những lời này rồi, lại tập hợp
binh bốn loại kéo ra khỏi thành Xá-vệ, đến Ca-tỳ-la-vệ. Đại
Mục-kiền-liên khi nghe vua Lưu-ly đi chinh phạt dòng họ Thích, liền đến
chỗ Thế Tôn, đảnh lễ sát chân, đứng qua một bên. Bấy giờ, [691b01]
Mục-kiền-liên bạch Thế Tôn:
“Hôm nay, vua Lưu-ly tập họp binh bốn bộ đến tấn
công họ Thích. Nay con có khả năng khiến cho vua Lưu-ly cùng binh bốn bộ
bị ném sang thế giới phương khác.”
Thế Tôn nói:
“Ngươi há có thể đem duyên đời trước của họ Thích
đặt sang thế giới khác hay sao?”
Mục-liên bạch Phật:
“Con thật sự không thể đem duyên đời trước đặt
sang thế giới khác.”
Bấy giờ, Thế Tôn bảo Mục-liên:
“Ngươi hãy trở về chỗ ngồi.”
Mục-liên lại bạch Phật:
“Nay con có thể dời thành Ca-tỳ-la-vệ này đặt giữa
hư không.”
Thế Tôn bảo:
“Nay ngươi có thể dời duyên đời trước của họ Thích
đặt giữa hư không hay không?”
Mục-liên đáp:
“ Không, bạch Thế Tôn.”
Phật bảo Mục-liên:
“ Vậy ngươi hãy trở về chỗ của mình.”
Lúc ấy, Mục-liên lại bạch Phật:
“Cúi xin cho phép dùng lồng sắt che bên trên thành
Ca-tỳ-la-vệ.”
Thế Tôn bảo:
“Thế nào, Mục-liên, ngươi có thể dùng lồng sắt che
đậy duyên đời trước không?”
Mục-liên bạch Phật:
“Không, bạch Thế Tôn.”
Phật bảo Mục-liên:
“Nay ngươi trở về chỗ của mình. Hôm nay duyên đời
trước của họ Thích đã chín, nay phải chịu báo.”
Bấy giờ, Thế Tôn liền nói kệ này:
Muốn hư không thành đất,
Đất lại thành hư không.
Bị duyên trước trói buộc;
Duyên này không mục hư.
Bấy giờ, vua Lưu-ly đến Ca-tỳ-la-vệ. Những người
dòng họ Thích nghe vua Lưu-ly dẫn binh bốn bộ đến tấn công. Họ liền tập
trung chúng bốn bộ trong vòng một do tuần đến đón vua Lưu-ly.
Lúc ấy, các Thích tử trong vòng một do tuần, từ xa
bắn vua Lưu-ly, hoặc bắn lỗ tai nhưng không tổn thương tai ông, hoặc bắn
búi tóc nhưng không tổn thương đầu ông, hoặc bắn gãy cung, hoặc bắn đứt
dây cung nhưng không hại người ông, hoặc bắn áo giáp nhưng không hại
người ông, hoặc bắn giường ghế nhưng không hại người ông, hoặc bắn phá
bánh xe nhưng không hại người ông, hoặc phá cờ xí nhưng không hại người
ông. Sau khi thấy việc này xong, vua Lưu-ly liền sinh lòng sợ hãi bảo
quần thần:
“Các ngươi xem những mũi tên này từ đâu đến?”
Quần thần tâu:
“Các Thích tử cách đây trong vòng một do tuần bắn
tên đến!”
Vua Lưu-ly nói:
“Nếu họ khởi tâm muốn hại ta thì mọi người đã nhận
lấy cái chết hết rồi. Ngay tức khắc hãy quay về Xá-vệ!”
Lúc ấy, Phạm chí Hảo Khổ đến trước tâu vua:
“Đại vương chớ lo! Các Thích tử này đều giữ giới,
[691c01]
côn trùng họ còn không hại huống là hại người. Nay nên tiến lên trước ắt
tiêu diệt được họ Thích.”
Lúc ấy, vua Lưu-ly từ từ tiến lên về phía họ Thích
kia. Những người họ Thích lui vào thành. Vua Lưu-ly, ở ngoài thành bảo
họ rằng:
“Các ngươi hãy mau mở cửa thành! Nếu không, ta sẽ
bắt các ngươi giết hết.”.
Bấy giờ, thành Ca-tỳ-la-vệ có đồng tử họ Thích mới
mười lăm tuổi, tên Xa-ma, nghe vua Lưu-ly đang ở bên ngoài cửa, liền mặc
giáp, cầm gậy lên trên thành một mình chiến đấu với vua Lưu-ly. Lúc ấy,
đồng tử Xa-ma giết hại nhiều binh lính làm họ chạy tán loạn và nói:
“Đây là người nào? Là trời hay là quỷ thần? Từ xa
trông giống như một cậu bé!”
Lúc ấy, vua Lưu-ly sinh lòng sợ hãi, liền vào
trong hầm để tránh.
Khi các Thích tử nghe binh chúng của vua Lưu-ly bị
giết hại, các Thích tử liền gọi đồng tử Xa-ma bảo rằng:
“Ngươi tuổi trẻ ấu thơ, sao cố ý làm nhục gia
phong chúng ta? Há không biết các Thích tử tu hành pháp lành sao? Chúng
ta, đến côn trùng còn không thể hại, huống lại là mạng người ư? Chúng ta
có thể phá tan quân lính này, một người địch vạn người, song chúng ta
lại tự nghĩ: ‘Sát hại chúng sanh vô số kể như vậy.’ Thế Tôn đã từng dạy:
‘Phàm người giết mạng người, chết sẽ vào địa ngục. Nếu sinh trong loài
người, tuổi thọ rất ngắn.’ Ngươi hãy mau đi đi, không ở đây nữa. Đồng tử
Xa-ma liền bỏ nước ra đi, không vào Ca-tỳ-la-vệ nữa.
Lúc ấy, vua Lưu-ly lại đến giữa cửa nói người kia:
“Hãy mau mở cửa thành, đừng để ta đợi lâu!”
Lúc ấy, các Thích tử tự nói với nhau:
“Nên cho mở cửa thành hay không nên?”
Bấy giờ, tệ ma Ba-tuần giả hình làm một Thích tử ở
trong chúng họ Thích, nói các Thích tử:
“Các vị hãy mau mở cửa thành. Đừng để hôm nay
chúng ta phải cùng chịu khốn.”
Lúc ấy, các Thích tử liền cho mở cửa thành. Bấy
giờ, vua Lưu-ly liền bảo quần thần:
“Hiện nhân dân dòng họ Thích này đông, đao kiếm
không thể giết hết, hãy bắt hết chôn xuống đất, sau đó cho voi dữ dẫm
chết.”
Bấy giờ, quần thần vâng theo lệnh của vua, cho voi
dẫm chết họ. Đồng thời, vua Lưu-ly bảo quần thần:
“Các ngươi hãy mau tuyển chọn năm trăm người nữ họ
Thích, tay chân mặt mày xinh đẹp .”
Các đại thần vâng lệnh vua, tuyển chọn năm trăm
người nữ xinh đẹp, dẫn đến chỗ vua.
Lúc này, [692a01]
Ma-ha-nam Thích tử đến chỗ vua Lưu-ly nói rằng:
“Hãy cho tôi một ước nguyện”
Vua Lưu-ly nói:
“Muốn có ước nguyện gì?”
Ma-ha-nam nói:
“Tôi sẽ lặn xuống đáy nước, theo độ chậm nhanh của
tôi, cho những người họ Thích đều được chạy trốn. Nếu tôi ra khỏi mặt
nước, thì tùy ý giết họ.”
Vua Lưu-ly nói:
“Việc ấy thật tốt!”
Lúc ấy, Thích Ma-ha-nam liền xuống đáy nước, lấy
tóc đầu buộc vào rễ cây mà qua đời. Bấy giờ, các Thích tử trong thành
Ca-tỳ-la-vệ, ra từ cửa đông, lại vào từ cửa nam; ra từ cửa tây, lại vào
cửa bắc.
Vua Lưu-ly bảo quần thần:
“Ông ngoại Ma-ha-nam, vì cớ gì ẩn ở dưới nước, đến
giờ chưa ra khỏi?”
Bấy giờ, quần thần nghe theo lệnh vua, liền xuống
dưới nước kéo Ma-ha-nam lên, nhưng ông đã chết. Khi vua Lưu-ly thấy
Ma-ha-nam đã chết, lúc này vua mới sanh tâm hối hận:
“Nay ông ngoại ta đã chết đều do thương thân tộc,
ta đã không biết trước, nên để ông mất. Nếu biết trước, dứt khoát không
đến công phạt dòng họ Thích này.”
Lúc ấy, vua Lưu-ly đã giết chín nghìn chín trăm
chín mươi chín vạn người, máu chảy thành sông và thiêu rụi thành
Ca-tỳ-la-vệ. Rồi ông đi đến vườn Ni-câu-lưu.
Lúc ấy, vua Lưu-ly bảo với năm trăm người nữ dòng
họ Thích rằng:
“Các khanh yên tâm, chớ sầu lo. Ta là chồng các
khanh, các khanh là vợ ta, cốt phải hợp nhau.”
Lúc ấy, vua Lưu-ly tiện đưa tay nắm một người nữ
họ Thích muốn đùa chơi. Thời người nữ hỏi:
“ Đại vương định làm gì?”
Thời vua đáp:
“Muốn giao tình cùng khanh”
Cô đáp vua:
“Vì sao nay ta lại giao tình với loại nô tỳ sinh?”
Lúc ấy, vua Lưu-ly nổi cơn tức giận, ra lệnh cho
quần thần:
“Mau bắt người nữ này, chặt tay chân nó, ném vào
hầm sâu.”
Các đại thần theo lệnh vua, chặt tay chân cô ném
vào hầm sâu. Năm trăm người nữ đều mắng nhà vua rằng:
“Ai đem thân này cùng giao thông với loại con đẻ
của nô tỳ!”
Lúc này, vua tức giận, bắt hết năm trăm người nữ,
chặt tay chân họ ném vào hầm sâu. Vua Lưu-ly sau khi hủy hoại
Ca-tỳ-la-vệ xong, trở về thành Xá-vệ.
Bấy giờ, thái tử Kỳ-đà đang cùng các kỹ nữ vui đùa
trong thâm cung. Nghe tiếng ca hát, vua Lưu-ly liền hỏi:
“Đây là âm thinh gì [692b01]
mà vang đến nơi đây?”
Quần thần đáp:
“Đó là tiếng đàn hát để tự vui chơi của vương tử
Kỳ-đà ở trong thâm cung.”
Lúc ấy, vua Lưu-ly liền bảo người hầu:
“Khanh hãy quay voi này đến chỗ vương tử Kỳ-đà.”
Lúc này, người giữ cửa từ xa thấy vua đến, tâu
rằng:
“Xin vua thong thả một chút, vương tử Kỳ-đà hiện
đang vui với năm thứ lạc ở trong cung, đừng có gây phiền phức.”
Vua Lưu-ly liền rút kiếm giết người giữ cửa. Lúc
ấy, vương tử Kỳ-đà nghe vua Lưu-ly đang đứng ở ngoài cửa, không từ giả
các kỹ nữ, liền ra ngoài cùng vua gặp nhau:
“Vui thay, Đại vương đến! Đại vương hãy vào nghỉ
ngơi một lát.”
Vua Lưu-ly nói: “Há ngươi không biết ta với họ
Thích đánh nhau sao?”
Kỳ-đà đáp:
“Có nghe!”
Vua Lưu-ly nói:
“Nay vì sao ngươi không giúp ta mà cùng với kỹ nữ
đùa giỡn?”
Vương tử Kỳ-đà đáp:
“Ta không thể giết hại mạng chúng sanh!”
Lúc ấy, vua Lưu-ly hết sức tức giận liền rút kiếm
chém hại vương tử Kỳ-đà. Sau khi mạng chung, vương tử Kỳ-đà sanh lên cõi
trời Tam thập tam, vui đùa cùng năm trăm thiên nữ.
Bấy giờ, Thế Tôn dùng thiên nhãn quan sát thấy
vương tử Kỳ-đà mạng chung, đã sinh lên trời Tam thập tam, liền nói kệ
này:
Thọ phước trong trời người,
Đức vương tử Kỳ-đà.
Làm lành, sau hưởng báo;
Đều do hiện báo nên.
Đây lo, kia cũng lo,
Lưu-ly lo hai nơi;
Làm ác sau nhận ác;
Đều do hiện báo nên.
Phải nương vào phước đức,
Trước làm sau cũng vậy.
Hoặc là làm một mình,
Hoặc làm người không biết.
Làm ác, có biết ác;
Trước làm, sau cũng vậy.
Hoặc là làm một mình,
Hoặc làm người không biết.
Hưởng phước trong trời người,
