增壹阿含經
TĂNG NHẤT A-HÀM
T2n125
Hán dịch:
Tam tạng Cù-đàm Tăng-già-đề-bà, người Kế Tân, thời Đông Tấn
Việt dịch:
Thích Đức Thắng
Hiệu chú: Tuệ Sỹ
[
MỤC LỤC
]
37. PHẨM SÁU
TRỌNG PHÁP
KINH SỐ 1
Nghe như vầy:
Một thời, đức Phật ở trong vườn Cấp Cô Độc, rừng cây
Kỳ-đà, nước Xá-vệ.
Bấy giờ, Thế tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Các ngươi hãy suy niệm sáu trọng pháp,
kính trọng, tôn trọng, và ghi nhớ mãi ở trong tâm không cho quên mất.
Sao gọi là sáu? Ở đây, Tỳ-kheo thân hành niệm từ,
như soi gương thấy hình mình, đáng kính, đáng quý, không để quên mất.
“Lại nữa, khẩu hành niệm từ, ý hành niệm từ, đáng
kính, đáng quý, không để quên mất.
“Lại nữa, được các thứ lợi lộc đúng pháp thì nên chia
cho các phạm hạnh cùng hưởng, không tưởng tiếc rẻ; pháp này đáng kính, đáng
quí, không để quên mất.
“Lại nữa, có các giới cấm không hủ, không bại, cực kỳ
hoàn hảo, không sứt, không thủng, được bậc trí quí trọng, lại muốn đem giới
này được phân bố cho người khác cũng đồng một vị; pháp này đáng kính, đáng
quí không để quên mất.
“Lại nữa, chánh kiến của Hiền Thánh dẫn đến xuất yếu;
có kiến giải như vậy, và muốn các vị phạm hạnh đồng tu cùng đồng pháp này,
cũng đáng kính, đáng quí, không để quên mất.
“Này Tỳ-kheo, đó gọi là có sáu trọng pháp này, đáng
kính, đáng quí, không để quên mất. Cho nên, này các Tỳ-kheo, hãy thường
xuyên tu tập các hành vi của thân, miệng, ý; Nếu được các thứ lợi dưỡng,
cũng nên nghĩ phân đều cho nhau, chớ khởi tưởng tham.
“Các Tỳ-kheo, hãy học điều này như vậy.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ
phụng hành.
KINH SỐ 2
Nghe như vầy:
Một thời, đức Phật ở tại suối A-nậu-đạt
cùng chúng Tỳ-kheo gồm năm trăm vị. Các vị ấy đều là La-hán, tam minh,
lục thông, thần túc tự [709a01]
tại, tâm không sợ hãi, chỉ trừ một Tỳ-kheo A-nan.
Bấy giờ, Thế tôn ngồi trên hoa sen vàng mà cọng sen
được làm bằng bảy báu. Năm trăm Tỳ-kheo đều ngồi trên hoa sen báu. Khi ấy,
Long vương A-nậu-đạt
đến chỗ Thế tôn, đảnh lễ sát chân, rồi đứng qua một bên.
Sau khi quan sát hết Thánh chúng rồi, Long vương bạch
Thế tôn:
“Nay con thấy trong chúng này, trống, thiếu, không đủ,
vì không có tôn giả Xá-lợi-phất. Cúi xin Thế tôn sai một Tỳ-kheo mời tôn giả
Xá-lợi-phất đến.”
Lúc ấy, Xá-lợi-phất đang ngồi vá y cũ tại tinh xá
Kỳ-hoàn. Bấy giờ, Thế tôn bảo tôn giả Mục-liên:
“Thầy đến chỗ Xá-lợi-phất bảo Xá-lợi-phất rằng: ‘Long
vương A-nậu-đạt muốn tương kiến.”
Mục-liên đáp:
“Thưa vâng, bạch Thế tôn!”
Trong khoảnh khắc co duỗi cánh tay, Tôn giả Mục-liên
đã đến chỗ Tôn giả Xá-lợi-phất tại tinh xá Kỳ-hoàn, và nói với Xá-lợi-phất,
Như lai dạy: ‘Long vương A-nậu-đạt muốn tương kiến.’
Xá-lợi-phất đáp:
“Thầy hãy đi trước. Tôi sẽ đến sau.”
Mục-liên đáp:
“Hết thảy Thánh chúng và Long vương A-nậu-đạt mong đợi
tôn nhan, muốn được tương kiến, xin hãy đi ngay, đừng có chậm trễ.”
Xá-lợi-phất đáp:
“Thầy hãy đến đó trước. Tôi sẽ đến sau.”
Lúc ấy, Mục-liên lại nói lại:
“Thế nào, Xá-lợi-phất, trong thần túc, có thể hơn được
tôi sao, mà nay lại bảo tôi đi trước? Nếu Thầy không đứng dậy ngay thì tôi
sẽ nắm cánh tay kéo đến suối ấy.”
Lúc ấy, Xá-lợi-phất nghĩ thầm: ‘Mục-liên đang tìm cách
đùa thử ta vậy!’
Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất cởi dây đai kiệt-chi
đặt xuống đất, nói với Mục-liên:
“Nếu thần túc của Thầy là đệ nhất, thử cất giải y này
lên khỏi mặt đất, sau đó hãy nắm cánh tay tôi dẫn đến suối A-nậu-đạt.”
Lúc ấy, Mục-liên nghĩ thầm:
“Xá-lợi-phất định đùa với ta nên muốn thử chăng? Nay
ông ấy đã cởi dây đai đặt trên đất bảo nếu cất lên được, sau đó nắm cánh tay
dẫn đến.”
Mục-liên lại nghĩ: ‘Đây ắt có nguyên nhân, nếu không,
chẳng việc gì phải khổ nhọc.’ Lập tức, Tôn giả duỗi tay lấy sợi đai nâng
lên, nhưng không thể khiến dây đai nhúc nhích mảy may nào. Mục-liên dùng hết
sức của mình, vẫn không di chuyển đai này, không thể làm lay động được. Rồi
Xá-lợi-phất lấy đai ấy buộc chặt vào cành cây [709c01]
diêm-phù. Lúc này, Tôn giả Mục-liên lại dùng hết thần lực của mình muốn nâng
dây này, nhưng không thể làm nó lay động, rốt cuộc không thể làm di chuyển
được. Đang lúc nâng đai này lên, đất Diêm-phù chấn động.
Xá-lợi-phất nghĩ thầm: ‘Tỳ-kheo Mục-liên có thể khiến
Diêm-phù-đề này rung động, huống chi dây đai này. Nay ta nên đem đai này
buộc chặt vào hai thiên hạ.’ Bấy giờ, Mục-liên cũng lại nâng nó. Buộc vào ba
thiên hạ cho đến bốn thiên hạ cũng có thể nâng lên như nâng chiếc y mỏng.
Bấy giờ, Xá-lợi-phất lại tự nghĩ: ‘Tỳ-kheo Mục-liên có
thể nâng bốn thiên hạ, cũng không đáng để nói. Nay ta phải đem đai này buộc
chặt vào lưng núi Tu-di.’ Mục-liên lại làm lay động núi Tu-di này và cung Tứ
thiên vương, cung trời Tam thập tam. Xá-lợi-phất lại buộc chặt đai ấy vào
một ngàn thế giới. Mục-liên cũng làm cho lay động.
Xá-lợi-phất lại buộc chặt đai này vào hai ngàn thế
giới, ba ngàn thế giới, cũng lại lay động. Lúc này, trời đất chấn động mạnh,
chỉ có chỗ Như lai ở suối A-nậu-đạt là không lay động, giống như người lực
sĩ đùa với lá cây, không nghi nan.”
Bấy giờ, Long vương bạch Thế tôn :
“Vì sao trời đất này nay chấn động dữ vậy?”
Thế tôn nói hết duyên gốc này cho Long vương.
Long vương bạch Phật:
“Hai vị ấy, thần lực của ai là hơn hết?”
Thế tôn bảo:
“Thần lực Tỳ-kheo Xá-lợi-phất là hơn hết.”
Long vương bạch Phật:
“Trước đây Thế tôn đã từng xác nhận, thần túc của
Tỳ-kheo Mục-liên là bậc nhất, không ai vượt hơn được.”
Thế tôn đáp:
“Long vương nên biết, có bốn thần túc. Sao gọi là bốn?
Là tự tại tam-muội thần lực, tinh tấn tam-muội thần lực, tâm tam-muội thần
lực, giới tam-muội thần lực.
Này Long vương, đó gọi là có bốn thần túc lực này. Nếu Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni
nào có bốn thần lực này, thường xuyên tu hành không hề buông bỏ, đó là thần
lực bậc nhất.”
Long vương A-nậu-đạt bạch Phật:
“Tỳ-kheo Mục-liên không được bốn thần túc ấy sao?”
Thế tôn bảo:
“Tỳ-kheo Mục-liên cũng được bốn thần túc lực này và
thường xuyên tu hành không hề buông bỏ. Tỳ-kheo Mục-liên muốn giữ thọ mạng
đến một kiếp, cũng có thể làm được. Nhưng Tỳ-kheo Mục-liên không biết tên
của tam-muội mà Xá-lợi-phất nhập.”
Lúc ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất lại tự nghĩ: “Ba ngàn đại
thiên quốc độ, Mục-liên [709c01]
đều có thể di chuyển, làm cho vô số côn trùng bị chết, không tính hết. Nhưng
tự thân ta nghe chỗ ngồi của Như lai không thể lay động được. Nay ta có thể
dùng đai này buộc chặt vào chỗ ngồi của Như lai.” Mục-liên lại dùng thần túc
nâng dây đai ấy nhưng không thể làm lay động. Lúc này, Mục-liên tự nghĩ như
vầy: “Chẳng lẽ thần túc ta bị sút giảm rồi sao? Nay nâng đai này mà không
thể làm nó lay động. Ta hãy đến chỗ Thế tôn mà hỏi ý nghĩa này.”
Mục-liên sau khi buông đai này, liền dùng thần túc đi
đến chỗ Thế Tôn. Từ xa, trông thấy Xá-lợi-phất đã ngồi ở trước Như lai. Thấy
vậy, Mục-liên lại tự nghĩ: “Đệ tử của Thế tôn, thần túc bậc nhất không ai
vượt qua ta. Nhưng ta không bằng Xá-lợi-phất sao?”
Bấy giờ, Mục-liên bạch Phật:
“Không lẽ với thần túc, con đã có sự sút giảm chăng?
Vì sao vậy? Vì con rời khỏi tinh xá Kỳ-hoàn trước Xá-lợi-phất, sau đó
Xá-lợi-phất mới đi. Nay Tỳ-kheo Xá-lợi-phất đã ngồi trước Như lai.”
Phật bảo:
“Thần túc của ngươi không hề giảm sút, nhưng ngươi
không thể hiểu được thần túc tam-muội mà Xá-lợi-phất đã nhập. Vì sao vậy? Vì
trí huệ của Tỳ-kheo Xá-lợi-phất vô lượng, tâm được tự tại. Ngươi không được
tùy tâm bằng Tỳ-kheo Xá-lợi-phất. Xá-lợi-phất đã được tự tại nơi tâm thần
túc. Khi Tỳ-kheo Xá-lợi-phất nghĩ đến pháp gì, tâm được tự tại đối với pháp
ấy.” Đại Mục-liên ngay lúc đó im lặng.
Long vương A-nậu-đạt vui mừng hớn hở, không tự kiềm
chế được, vì nay Tỳ-kheo Xá-lợi-phất có rất nhiều thần lực không thể nghĩ
bàn. Những tam-muội mà ngài nhập, Tỳ-kheo Mục-liên không thể biết tên được.
Bấy giờ, Thế tôn vì Long vương A-nậu-đạt thuyết pháp
vi diệu, khích lệ, làm Long vương hoan hỷ. Ngay tại đó Thế tôn thuyết giới.
Sáng sớm hôm sau, Thế tôn dẫn các Tỳ-kheo trở về vườn Cấp Cô Độc, rừng cây
Kỳ-đà.
Bấy giờ, các Tỳ-kheo nói với nhau: “Từ miệng Thế tôn
đã ký thuyết, người có thần thông bậc nhất trong các Thanh văn chính là
Tỳ-kheo Mục-liên, nhưng ngày nay không bằng Xá-lợi-phất.”
Khi ấy, các Tỳ-kheo khởi tưởng khinh mạn đối Mục-liên.
Bấy giờ, Thế tôn nghĩ thầm: ‘Các Tỳ-kheo này khởi tưởng khinh mạng đối với
Mục-liên, sẽ chịu tội khó kể hết.’ Phật bảo Mục-liên:
“Hãy hiện thần lực của ngươi khiến cho chúng này thấy,
chớ để cho đại chúng khởi tưởng biếng nhác.”
Mục-liên đáp:
“Thưa vâng, bạch Thế tôn.”
Mục-liên lễ sát chân Thế tôn, rồi ngay ở trước Như lai
mà biến mất, đi qua [710a01]
bảy hằng hà sa cõi Phật phương Đông. Ở đó, có Phật tên Kỳ Quang Như lai Chí
chơn Đẳng chánh giác xuất hiện ở cõi ấy. Mục-liên đến cõi ấy với y phục phàm
thường, rồi ở đó đi quanh trên miệng bát. Nhân dân ở cõi ấy có hình thể rất
lớn. Khi các Tỳ-kheo ở đó thấy Mục-liên, nói với nhau:
“Các thầy hãy nhìn xem, con sâu này giống y như
Sa-môn.”
Các Tỳ-kheo bắt xuống cho Phật ấy xem:
“Bạch Thế tôn, nay có một con sâu giống y như Sa-môn.”
Kỳ Quang Như lai bảo các Tỳ-kheo:
“Cách đây bảy hằng hà sa quốc độ thế giới kia về
phương Tây, có Phật hiệu là Thích-ca Văn Như lai Chí chơn Đẳng chánh giác
xuất hiện ở đời. Đây là đệ tử vị ấy, thần túc bậc nhất.”
Bấy giờ, đức Phật kia bảo Mục-liên:
“Các Tỳ-kheo này nảy ý tưởng khinh mạn. Ngươi hãy hiện
thần túc cho đại chúng được thấy.”
Mục-liên đáp:
“Thưa vâng, bạch Thế tôn.”
Mục-liên vâng lời Phật dạy, lấy bình bát đựng năm trăm
Tỳ-kheo kia đem lên trời Phạm thiên. Khi ấy, Mục-liên dùng chân trái dẫm lên
núi Tu-di, chân phải đặt trời Phạm thiên, rồi nói kệ này:
Thường hãy niệm tinh cần,
Tu hành trong pháp Phật.
Hàng phục Ma, oán địch,
Như dùng móc dạy voi.
Nếu ai nơi pháp này
Thực hành không phóng dật,
Sẽ dứt sạch gốc khổ
Không còn các bức não.
Bấy giờ, Mục-liên làm cho âm vang này tràn đầy khắp
tinh xá Kỳ-hoàn. Các Tỳ-kheo khi nghe âm thanh này, đến bạch Thế tôn:
“Mục-liên đang ở nơi nào mà nói bài kệ này?”
Thế tôn đáp:
“Tỳ-kheo Mục-liên đang ở cách đây bảy hằng hà sa cõi
Phật về phương Đông, đựng năm trăm Tỳ-kheo trong bình bát, chân trái dẫm lên
núi Tu-di, chân phải đặt lên trời Phạm thiên mà nói bài kệ này.”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo tán thán:
“ Thật là việc chưa từng có, thật là kỳ diệu! Tỳ-kheo
Mục-liên có thần túc lớn như vậy mà đối với Mục-liên chúng con khởi ý khinh
mạn. Xin Thế tôn bảo Tỳ-kheo Mục-liên đem năm trăm Tỳ-kheo ấy trở về chốn
này.”
Thế tôn hiện từ xa đạo lực cho Mục-liên biết ý.
Mục-liên bèn đem năm trăm Tỳ-kheo trở về vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà
thành Xá-vệ. Bấy giờ, Thế tôn đang thuyết Pháp cho hàng nghìn vạn chúng. [710a28]
Đại Mục-liên đem năm trăm Tỳ-kheo đến chỗ Thế tôn. Đệ tử của Phật Thích-ca
Văn ngước lên nhìn các Tỳ-kheo ấy. Lúc ấy, các Tỳ-kheo ở thế giới phương
Đông đảnh lễ sát chân Thế tôn rồi ngồi qua một bên. Bấy giờ, Thế tôn hỏi các
Tỳ-kheo ấy:
“Các vị từ đâu đến và là đệ tử của ai, đi đường mất
bao lâu?”
Năm trăm Tỳ-kheo kia bạch Phật Thích-ca Văn:
“Thế giới chúng con hiện ở phương Đông. Phật hiệu là
Kỳ Quang Như lai, là đệ tử của Phật ấy, nhưng hôm nay chúng con lại cũng
không biết là từ đâu đến và đã trải bao nhiêu ngày!”
Thế tôn hỏi:
“Các ông có biết thế giới Phật không?”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Thưa không, bạch Thế tôn.”
“Hôm nay các vị có muốn về lại nơi ấy không?”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Thưa vâng, bạch Thế tôn. Chúng con muốn trở về lại
nơi ấy.”
Bấy giờ, Thế tôn bảo các Tỳ-kheo kia:
“Hôm nay, Ta sẽ vì các vị nói về pháp sáu giới, hãy
suy niệm kỹ.”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Thưa vâng, Thế tôn”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo vâng lời Phật dạy. Thế tôn bảo:
“Vì sao pháp ấy được gọi là pháp sáu giới? Tỳ-kheo nên
biết, con người là sáu giới.
thụ bẩm tinh khí của cha mẹ mà sanh ra. Sao gọi là sáu? Đó là địa giới, thủy
giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới.
Này Tỳ-kheo, đó gọi là có sáu giới này. Thân người thụ bẩm tinh khí này mà
sanh sáu nhập.
Sao gọi là sáu nhập? Đó là nhãn nhập, nhĩ nhập, tỷ nhập, thiệt nhập, thân
nhập và ý nhập. Này Tỳ-kheo, đó gọi là có sáu nhập này nhờ cha mẹ mà có
được. Y nơi sáu nhập mà có sáu thức thân. Sao gọi là sáu? Y nơi nhãn thức mà
có nhãn thức thân. Y nơi nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức mà
có ý thức thân.
Này Tỳ-kheo, đó gọi là sáu thức thân. Nếu có Tỳ-kheo nào hiểu sáu giới, sáu
nhập, sáu thức này, có thể vượt qua sáu cõi trời mà thọ hình trở lại.
Nếu ở nơi ấy mạng chung sẽ sanh vào chốn này, thông minh tài cao, ngay trên
hiện thân dứt sạch kết sử, đạt đến Niết-bàn.”
Bấy giờ, Thế tôn bảo Mục-liên:
“Nay ngươi hãy đem các Tỳ-kheo này trở về cõi Phật
ấy.”
Mục-liên đáp:
“Thưa vâng, bạch Thế tôn.”
Mục-liên lại lấy bình bát đựng năm trăm Tỳ-kheo ấy,
nhiễu Phật ba vòng rồi lui đi, trong khoảnh khắc co duỗi cánh tay đã đến cõi
Phật ấy. Mục-liên đặt các Tỳ-kheo này xuống xong, đảnh lễ sát chân Phật ấy,
rồi trở về thế giới Nhẫn này.
Các Tỳ-kheo cõi kia sau khi nghe sáu giới này đều dứt sạch cấu uế, được mắt
pháp [710c01]
trong sạch.
Bấy giờ, Thế tôn nói với các Tỳ-kheo,
“Trong các đệ tử của ta, Thanh văn có thần thông bậc
nhất khó ai bì kịp, chính là Tỳ-kheo Đại Mục-kiền-liên.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ
phụng hành.
KINH SỐ 3
Nghe như vầy:
Một thời, đức Phật ở trong vườn Sư tử,
nước Bạt-kỳ. Lúc ấy, các Tỳ-kheo đức cao có thần túc,
như hiền giả Xá-lợi-phất, Đại Mục-kiền-liên, Ca-diếp, Ly-việt, A-nan,
v.v..., gồm năm trăm người đều có mặt.
Bấy giờ, vào lúc sáng sớm, Đại Mục-liên, Đại Ca-diếp,
A-na-luật, đi đến chỗ Xá-lợi-phất. A-nan trông thấy ba đại Thanh văn đến chỗ
Xá-lợi-phất, liền bảo Ly-việt:
“Ba đại Thanh văn đến chỗ Xá-lợi-phất. Hai chúng ta
cũng nên đến chỗ Xá-lợi-phất. Vì sao vậy? Vì để nghe Xá-lợi-phất nói pháp vi
diệu.”
Ly-việt đáp:
“Việc này đáng vậy.”
Lúc ấy, Ly-việt, A-nan đến chỗ Xá-lợi-phất.
Xá-lợi-phất nói:
“Kinh chào chư hiền! Mời ngồi xuống chỗ này.”
Xá-lợi-phất nói với A-nan:
“Nay tôi có điều muốn hỏi: vườn Ngưu sư tử này thật là
khả ái lạc, hương trời tự nhiên bay khắp bốn phía. Ai có thể làm cho khu
vườn này trở nên khả ái?”
A-nan đáp:
“Nếu có Tỳ-kheo nào nghe nhiều, những điều đã nghe
không quên, tổng trì nghĩa và vị
của các pháp, tu hành Phạm hạnh đầy đủ.
Các pháp như vậy thảy đều đầy đủ, không quên sót, vì chúng bốn bộ mà nói
pháp không mất thứ lớp, cũng không sơ sót, không có loạn tưởng. Tỳ-kheo như
vậy làm cho khu vườn Ngưu sư tử này trở nên khả ai lạc.”
Bấy giờ, Xá-lợi-phất nói với Ly-việt:
“Hôm nay, A-nan đã nói rồi. Nay tôi lại muốn hỏi ý
nghĩa nơi Thầy. Vườn Ngưu sư tử mà trở thành khả ái lạc, Thầy hãy nói, có
nghĩa như thế nào?”
Ly-việt đáp:
“Tỳ-kheo vui thích sống nơi nhàn tĩnh, tọa thiền tư
duy, cùng tương ưng chỉ quán. Tỳ-kheo như vậy làm cho khu vườn Ngưu sư tử
trở thành khả ái.”
Tôn giả Xá-lợi-phất lại nói với A-na-luật:
“Nay Thầy hãy nói về ý nghĩa làm cho khả ái.”
A-na-luật đáp:
“Nếu Tỳ-kheo nào dùng thiên nhãn quan sát trông suốt
các chúng sanh kẻ chết người sống, sắc đẹp, sắc xấu, đường lành, đường ác,
hoặc tốt hoặc xấu; thảy đều biết tất cả. Hoặc có chúng sanh thân, [711a01]
miệng, ý hành ác, phỉ báng Hiền thánh, thân hoại mạng chung sinh trong địa
ngục; hoặc lại có chúng sanh thân, miệng, ý hành thiện, không phỉ báng Hiền
Thánh. Giống như một người nhìn không trung, thấy không thiếu thứ gì.
Tỳ-kheo có thiên nhãn cũng lại như vậy, xem thấy thế giới không chút nghi
ngờ. Tỳ-kheo làm cho khu vườn Ngưu sư tử trở thành khả ái.”
Xá-lợi-phất lại nói với Ca-diếp:
“Nay tôi hỏi Thầy, các hiền giả đã nói ý nghĩa làm cho
khả ái như vậy. Nay đến lượt Thầy nói việc ấy.”
Ca-diếp đáp:
“Nếu có Tỳ-kheo nào hành hạnh A-lan-nhã, lại dạy người
khác khiến hành A-lan-nhã, tán thán đức nhàn tĩnh, tự thân đắp y vá nhiều
mảnh,
lại dạy người khác hành đầu-đà, thân tự biết đủ, sống nơi nhàn tĩnh, lại dạy
người khác khiến tu hạnh ấy. Tự thân đầy đủ giới đức, thành tựu tam-muội,
thành tựu trí huệ, thành tựu giải thoát, thành tựu giải thoát tri kiến,
lại dạy người khác khiến hành pháp này, tán thán pháp này, đã có thể khuyến
hóa, lại dạy người khác khiến hành pháp này, giáo hóa không biết mệt mỏi.
Tỳ-kheo như vậy làm cho vườn Ngưu sư tử trở thành khả ái không gì bằng.”
Lúc này, tôn giả Xá-lợi-phất nói đại Mục-liên:
“Các Hiền thánh đã nói ý nghĩa làm cho khả ái. Nay đến
lượt Thầy nói về ý nghĩa làm cho khả ái. Khu vườn Ngưu sư tử này khoái lạc
vô song, nay Thầy muốn nói thế nào điều đó?”
Mục-liên đáp:
“Ở đây, Tỳ-kheo nào có đại thần túc, được tự tại nơi
thần túc, vị ấy có thể biến hóa vô số ngàn việc mà không có gì nghi ngờ.
Cũng có thể phân một thân thành vô số thân, hoặc hoàn lại thành một thân. Có
thể đi xuyên qua vách đá. Vọt lên, chìm xuống, một cách tự tại. Cũng như
thuyền lướt trên sông, giống như chim bay trên không, chẳng lưu dấu vết.
Giống như lửa dữ thiêu đốt núi hoang. Cũng như mặt trời mặt trăng chiếu khắp
mọi nơi. Cũng có thể đưa tay sờ mặt trời, mặt trăng. Cũng có thể hóa thân
cao đến trời Phạm thiên. Tỳ-kheo như vậy khiến vườn Ngưu sư tử khả ái.
Bấy giờ, Mục-liên nói với Xá-lợi-phất:
“Chúng tôi đều đã nói rõ ý kiến của mình. Nay chúng
tôi hỏi ý nghĩa nơi Xá-lợi-phất, Tỳ-kheo như thế nào làm cho khu vườn Ngưu
sư tử này trở thành rất là khả ái?”
Xá-lợi-phất nói:
“Nếu có Tỳ-kheo nào có khả năng hàng phục tâm, chứ
không phải
Tỳ-kheo không thể hàng phục tâm kia. Nếu Tỳ-kheo kia muốn đạt tam-muội tức
thì Tỳ-kheo kia có thể được [711b01]
tam-muội, tùy ý xa gần thành tựu tam-muội, tức có thể thành tựu việc ấy.
Giống như nhà trưởng giả có y phục đẹp đựng đầy trong rương. Bấy giờ, trưởng
giả kia tùy ý muốn lấy những áo nào thì lấy tùy ý mà không có gì nghi ngờ. Ở
đây cũng vậy, có thể tùy ý nhập vào tam muội. Tỳ-kheo có thể vận dụng tâm,
chứ không phải Tỳ-kheo không thể vận dụng tâm,
tùy ý nhập định cũng không có gì nghi ngờ. Như vậy, Tỳ-kheo có thể vận dụng
tâm, chứ không phải Tỳ-kheo không thể vận dụng tâm. Tỳ-kheo như vậy sẽ khiến
vườn Ngưu sư tử khả ái.”
Lúc này, Xá-lợi-phất nói với các hiền giả:
“Chúng ta đã tùy theo biện tài của mình mà nói, và
cũng tùy theo chỗ thích hợp mà khéo nói ý nghĩa này. Chúng ta hãy cùng đến
hỏi Thế tôn: ‘Tỳ-kheo như thế nào khiến vườn Ngưu sư tử này khả ái?’ Nếu Thế
tôn có dạy điều gì thì chúng ta sẽ phụng hành.”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Thưa vâng, Tôn giả Xá-lợi-phất!”
Lúc ấy, các đại Thanh văn cùng nhau đi đến chỗ Thế
tôn. Đến nơi, đảnh lễ sát chân, rồi ngồi qua một bên. Bấy giờ các đại Thanh
văn đem nhân duyên này bạch đầy đủ lên Phật.
Bấy giờ, Thế tôn bảo:
“Lành thay, đúng như những gì A-nan nói. Vì sao vậy?
Vì Tỳ-kheo A-nan nghe pháp có thể ghi nhớ, tổng trì các pháp mà đầy đủ sự tu
hành phạm hạnh. Với pháp như vậy, được khéo nghe, không quên sót, cũng không
có tà kiến, vì chúng bốn bộ mà nói lại, lời lẽ không thác loạn, cũng không
sơ suất.
“Những điều Tỳ-kheo Ly-việt nói lại cũng thích thay!
Vì sao vậy? Vì Ly-việt ưa thích nơi nhàn tĩnh, không ở giữa người đời,
thường niệm tọa thiền, không có tranh cải, cùng tương ưng chỉ quán, sống an
tịch mịch nhàn tĩnh.
“Tỳ-kheo A-na-luật nói cũng lại thích thay! Vì sao
vậy? Vì Tỳ-kheo A-na-luật thiên nhãn bậc nhất. Vị ấy dùng thiên nhãn quan
sát ba ngàn thế giới. Giống như người sáng mắt xem hạt ngọc trong lòng bàn
tay, Tỳ-kheo A-na-luật cũng lại như vậy, dùng thiên nhãn quan sát khắp ba
ngàn đại thiên thế giới này không chút đáng ngờ.
“Nay Tỳ-kheo Ca-diếp cũng lại thích thay! Vì sao vậy?
Vì Tỳ-kheo Ca-diếp tự thân hành hạnh a-lan-nhã, lại hay tán thán đời sống ở
nơi nhàn tĩnh. Tự mình khất thực, lại có thể ca ngợi đức khất thực. Tự thân
mặc y rách vá, lại hay tán thán về đức mặc y rách vá. Tự thân biết đủ, lại
tán thán về đức biết đủ Tự thân ở nơi hang núi, lại hay tán thán về đức ở
hang núi. Tự thân thành tựu giới, thành tựu tam-muội, thành tựu trí huệ, [711c01]
thành tựu giải thoát, thành tựu giải thoát tri kiến*, lại hay dạy người
thành tựu năm phần Pháp thân này. Tự thân có thể giáo hóa, lại hay khiến mọi
người thực hành Pháp ấy.
“Lành thay! Lành thay! Như những gì Mục-liên đã nói.
Vì sao vậy? Vì Tỳ-kheo Mục-liên có oai lực lớn, thần thông bậc nhất, tâm
được tự tại, ý muốn kia làm gì đều có thể thành ngay. Hoặc hóa một thân phân
làm vạn ức, hoặc hợp trở lại làm một. Đi xuyên qua vách đá mà không có trở
ngại. Vọt lên, chìm xuống tự tại. Cũng như thuyền lướt trên nước, không
chướng ngại. Như chim giữa hư không, không để lại dấu vết. Giống như mặt
trời, mặt trăng, không chỗ nào không chiếu. Có thể hóa thân cho đến trời
Phạm thiên.
“Lành thay! Như những gì Xá-lợi-phất nói. Vì sao vậy?
Vì Xá-lợi-phất có thể hàng phục tâm, không phải không hàng phục tâm.
Xá-lợi-phất khi muốn nhập định thì có thể thành tựu không có khó ngại. Giống
như trưởng giả có y phục đẹp, tùy ý lấy mà không có khó ngại. Tỳ-kheo
Xá-lợi-phất cũng lại như vậy, có thể hàng phục tâm, không phải không có thể
hàng phục. Xá-lợi-phất tùy ý nhập tam-muội, tất cả đều hiện tiền.
“Lành thay! Lành thay! các Tỳ-kheo, các Thầy đã nói
những gì theo chỗ thích hợp của mình. Nhưng bây giờ hãy nghe những gì Ta
nói. Tỳ-kheo làm sao khiến vườn Ngưu sư tử khả ái? Nếu có Tỳ-kheo nào sống
nương theo làng xóm, đến giờ, vị ấy đắp y mang bát, vào làng khất thực. Sau
khi khất thực xong, vị ấy trở về chỗ ở, rửa mặt và tay, ngồi dưới bóng một
gốc cây, chánh thân, chánh ý, ngồi kiết già, buộc niệm trước mặt. Tỳ-kheo ấy
tự nghĩ: ‘Nay ta sẽ không dời bỏ chỗ ngồi này, cho đến khi diệt tận hữu lậu,
thành vô lậu.’
“Bấy giờ, Tỳ-kheo kia sạch hữu lậu, tâm được giải
thoát. Tỳ-kheo như vậy khiến vườn Ngưu sư tử khả ái. Vậy, này các Tỳ-kheo,
hãy luôn siêng năng tinh tấn, chớ có biếng nhác.
“Các Tỳ-kheo, hãy học điều này như vậy.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ
phụng hành.
KINH SỐ 4
Nghe như vầy:
Một thời, đức Phật ở trong vườn Cấp Cô Độc, rừng cây
Kỳ-đà, nước Xá-vệ.
Bấy giờ, Thế tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Nay, Ta sẽ nói về sự chú nguyện có sáu đức, các vị
hãy lắng nghe và suy nghĩ kỹ.” | 