Đối chiếu từ vựng Phạn - Hán - Việt

Skt.                               Hán                     Việt

 

acittāpi                                     無心等                   vô tâm đẳng

anāvṛti                                      無礙                       vô ngại

anāsrava                                  無漏                       vô lậu

anāsrava-saṃvara                  無漏律儀              vô lậu luật nghi

anidarśana                               無見                       vô kiến

anubandha                              隨流                       tùy lưu

anusmaraṇa-vikalpa               隨念分別              tùy niệm phân biệt

anta-grāha-dṛṣṭi                      邊見                       biên kiến

andhakāra                                                           minh

adhvā                                       世路                       thế lộ

apratigha                                  無對                       vô đối

apratisaṃkhyā                        非擇滅無為          phi trạch diệt vô vi

Abhidharma                            對法                       đối pháp

Abhidharma-Kośa                  阿毘達磨倶舍論 A-tì đạt-ma Cu-xá

abhinirūpaṇā-vikalpa             計達分別              kế đạc phân biệt

amanāpa                                   非可意                   phi khả ý

avijñapti                                   無表                       vô biểu

avijñaptirūpa                           無表色                   vô biểu sắc

aśubha                                     不淨                       bất tịnh

asaṃskrita                               無為                       vô vi

Asaṅga                                    阿僧伽                   a tăng già

asaṃcita                                   非極微聚              phi cực vi tụ

asattavākhya                           非有情名              phi hữu tình danh

asaṃvara                                 不律儀                   bất luật nghi

asaṃjñi-samāpatti                  無想                       vô tưởng định

aheya                                        非所斷                   phi sở đoạn

ākāśa                                        虛空                       hư không

ākāśa-dhātu                             空界                       không giới

ātapa                                                                    quang

ādhyātmika                              內界                       nội giới

āpta                                                                     hệ

āyatana-vedanā                      十處                       thập xứ

ālambanapratighāta                所緣有對              sở duyên hữu đối

āloka                                                                    minh

āvaraṇa-pratighāta                 障礙有對              chướng ngại hữu đối

āsrava                                                                  lậu

indriya                                                                 căn

Ujjainī                                       優禪尼                   Ưu-thiền-ni

upapatti-jñāna                         生得慧                   sanh đắc huệ

upātta                                       執受                       chấp thọ

upādāna                                                              thủ (tức phiền não)

upādāna-skandha                   取蘊                       thủ uẩn

aupcayika                                所長養                   sở trưởng dưỡng

kathāvastu                               言依                       ngôn y

Kaniṣka                                    迦膩色迦              Ca nị sắc ca

karma-dhāraya                        持業釋                   trì nghiệp thích

Kaśmira                                    迦濕彌羅國          Ca thấp di la quốc

Kātyāyanī-putra                     迦多衍尼子          Ca-đa-diễn-ni-tử

Kośa                                                                    tạng

kleśāḥ                                       諸惑                       chư hoặc

kṣaṇikāḥ                                   殺那                       sát na

gandha                                                                hương

Gandhāra                                 犍馱羅                   Kiền đà la

cintā-maya-jñāna                    思慧                       tư huệ

chidyte                                     所斫                       sở chước

chinatti, chintte                       能斫                       năng chước

jagad                                         眾生                       Chúng sanh

Jñānaprathāna-śāstra            發智論                   Phát trí luận

tat-puruṣa                                依主釋                   y chủ thích

tat-sabhāga                             彼同分                   bỉ đồng phần

tasmai                                       如是                       như thị

darśanaheya                            見斷                       kiến đoạn

dahati/dahate                          能燒                       năng thiêu

dahyte                                      所燒                       sở thiêu

dṛṣṭi-parāmarśa                       見取見                   kiến thủ kiến

dṛṣṭhāna                                   見處                       kiến xứ

Devaśarman                            提婆設摩              Đề-bà Thiết-ma

dravyavant                              實法()                thật pháp (sự)

dharma                                     達磨                       đạt-ma

dharmadhātu                           法界                       pháp giới

dharma-pravicaya                   擇法                       trạch pháp

Dharma-skandha-pāda-śāstra 法蘊足論            Pháp uẩn túc luận

dharmāyatana                         法處                       pháp xứ

Dharmottara                            法勝                       Pháp Thắng

dhātu                                                                   giới

Dhātu-kāya-pāda-śāstra        界身足論              Giới thân túc luận

dhuhḥkham-samudaya-loka 苦習世間              khổ tập thế gian

dhyāna-saṃvara                     淨慮律儀              tịnh lự luật nghi

nirodha                                     (滅理)                diệt (là diệt lý)

nirodha-samāpatti                  滅盡定                   diệt tận định

namaskṛta                                敬禮                       kính lễ

naivasaṃvaro nāsaṃvara     非律儀非不律儀 phi luật nghi phi bất luật nghi

naiṣyandika                             等流性                   đẳng lưu tánh

pañcārthāḥ                              五境                       ngũ cảnh

Paramārtha                               波羅末                   Bà-la-mạt-tha

Pippala                                     畢缽羅樹              tất bát la thọ

Puruṣapura                              布婁沙布羅          Bố lâu sa bố la

Prakarana-pāda-śāstra           品類足論              Phẩm loại túc luận

Prajñaptipāda-śāstra              施設足論              Thi thiết túc luận

prajñāmāla                               淨慧                       tịnh huệ

prajñā-skandha                       慧蘊                       huệ uẩn

pratigha                                    有對                       hữu đối

prātimokṣa-saṃvara               別解律儀              biệt giải thoát luật nghi

pratisaṃkhyā                          (智慧)                trạch (là trí huệ)

pratisaṃkhyānirodha             擇滅無為              trạch diệt vô vi

bahuvhi                                  有財釋                   hữu tài thích

bhāvanā-maya-jñāna             修慧                       tu huệ

bhāvanāheya                          修斷                       tu đoạn

bhāvārnava                             有海                       hữu hải

bhūta                                                                   chủng

bhūtasvabhāva                       能造大種              năng tạo đại chủng

bhautika                                   所造大種              sở tạo đại chủng

manāpa                                     可意                       khả ý

mana-āyatana                          意處                       ý xứ

mana-indriya-dhātu                意根界                   ý căn giới

mano-dhātu                             意界                       ý giới

mahā                                                                    đại

mahābhūta                               大種                       đại chủng

mahābhutāny-upādāya         大種所造              đại chủng sở tạo

Mahā-Maudgalyana              大目犍連              Đại-Mục-kiền-liên

Mahāvibhāsa                          大毘婆沙              Đại-tì-ba-sa

mithyā-dṛṣṭi                             邪見                       tà kiến

yathārthaśāstṛ                         如理師                   Như lý sư

rasa                                                                      vị

rūpa                                                                     sắc

rūpa-skandh                            色蘊                       sắc uẩn

loka                                           世間                       thế gian

varṇa                                        顯色                       hiển sắc

Vasubandhu                            婆藪槃豆              Bà tẩu bàn đầu

Vasumitra                                 世有                       Thế Hữu

vikṣipta                                     亂心                       loạn tâm

vikṣiptāpi                                 亂心等                   loạn tâm đẳng

Vijñāna-kāya-pāda-śāstra     識身足論              Thức thân túc luận

vimukti                                     解脫蘊                   giải thoát uẩn

vimuktijñānadarśana              解脫知見蘊          giải thoát tri kiến uẩn

vipākaja                                    異熟生                   dị thục sanh

viṣayapratighāta                     境界有對              cảnh giới hữu đối

visaṃyoga                               離繋                       ly hệ

Vaiśeṣika                                  勝論                       Thắng luận

śabda                                                                   thanh

āriputra                                  舍利弗                   Xá-lợi-phất

śīla-vrata-parāmarśa               戒取見                   giới thủ kiến

śīlā-skandha                            界蘊                       giới uẩn

śubha                                                                  tịnh

śūnyatā                                    舜若多                   thuấn nhã đa (không lý)

śruta-maya-jñāna                    文慧                       văn huệ

ṣat - kāya - dṛṣṭi                       薩迦耶見              tát ca da kiến

saṃvara                                   律儀                       luật nghi

saṃsāra-paṅka                        生死泥                   sanh tử nê

saṃskāra                                  行蘊                       hành uẩn

saṃskrita                                 有為                       hữu vi

saṃsthāna                               形色                       hình sắc

saniḥsāra                                 有離                       hữu ly

Saṃkhya                                  數論                       Số luận

Saṅgītiparyāyapāda-śāstra   集異門足論          Tập dị môn túc luận

Saṅghabhadra                         眾賢                       Chúng hiền

Saṅghayaśa                             僧伽耶舍              Tăng-già-da-xá

saṃcita                                     極微聚                   (cực vi) tụ

saṃjñā                                      想蘊                       tưởng uẩn

sattvākhya                               有情聲                   hữu tình danh

sapta citta-chātavaḥ              七心界                   thất tâm giới

sabhāga                                   同分                       đồng phần

samādhi-skandha                   定蘊                       định uẩn

sanidarśana                             有見                       hữu kiến

saraṇa                                       有諍                       hữu tránh

sarvathā-andhakāra               一切種冥              Nhất thiết chủng minh

sarva-andhakāra                     諸冥                       chư minh

Sarvāstivāda                           薩婆諦婆              Tát bà đa

savicāra                                                               tứ

savitarka                                                             tầm

savastu                                    有事                       hữu sự

sāmucāra                                  隨行                       tùy hành

sālambana                                所緣義                   sở duyên nghĩa

Sautrāntika                              經量部                   Kinh lượng bộ

Skandhila                                                  Tắc kiền đà

Skandhapañcakam                 五蘊                       ngũ uẩn

sparśa                                                                  xúc

svabhāva-vikalpa                   自性分別              tự tánh phân biệt