ĐẠO PHẬT VÀ DÒNG SỬ VIỆT Lịch sử là ghi chép những hình ảnh, sự kiện và tư tưởng của từng thời đại; đón tìm một tia sáng bất diệt cho tương lai. Mỗi trang sử là một bài thơ hùng tráng, lẫm liệt, đôi khi lại là thất bại khổ đau… có sức mạnh làm rung động tim óc con người không ít. HÒA THƯỢNG THÍCH ĐỨC NHUẬN

LỜI  KẾT 

"Trang sử Việt cũng là trang sử Phật"[1]

V.H.C 

Suốt dọc dài lịch sử cách nay thiên niên kỷ, ĐẠO PHẬT VÀ DÒNG SỬ VIỆT đã chứng minh sự có mặt của mình trong cuộc Sinh Hoạt Toàn Diện của dân độc, với mục đích chân hóa, thiện hóa, mỹ hóa nếp sống Việt Nam. Nhìn lại quá trình hơn một ngàn năm xã hội Việt Nam chìm đắm dưới sự thống trị của người phương Bắc thì, quả là mối duyên kỳ ngộ, Đạo Phật truyền vào nước ta, mở ra cho người Việt một lối thoát bằng ánh sáng của đạo lý Giác ngộ Giải Thoát và Tự Chủ; để từ đó tạo điều kiện nhân duyên cùng với lối sống của người Việt hình thành một nền VĂN HÓA DÂN TỘC VIỆT SÁNG, ĐẸP. Mà bản chất của nền văn hóa Việt Phật ấy được thể hiện rõ nét nhất qua hai triều đại văn minh Lý – Trần. (Quả tình) Đạo Phật đã có những cống hiến thực tế to lớn đối với tổ quốc Việt Nam, trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước: đánh giặc phương Bắc, dẹp loạn phương Nam, bảo toàn lãnh thổ và chủ quyền độc lập của quốc gia Đại Việt ở thế kỷ XI-XIV cũng như đã và đang là sứ mệnh "giải cứu sinh dân" đối với những quốc gia Phật giáo và toàn thế giới nhân loại. Đạo Phật vào Việt Nam bằng cửa ngõ hòa bình như vào nhà mình, không giống các đạo lý và ý hệ khác đến Việt Nam bằng cách phô trương ầm ĩ, sắt thép… Đạo Phật (sở dĩ) được toàn dân Việt nồng nhiệt đón nhận là vì tinh chỉ giáo lý Đạo Phật không bao giờ trái với sự việc nào, bất cứ ở đâu, hạng người nào, khi con người biết hướng về chân lý. Mà Đạo Phật là chân lý.

Đạo Phật đã gây được "dân phong quốc tục ĐẸP" nên, từ thuở xa xưa, tổ tiên ta đã SỐNG… và truyền đến cho con cháu ngày nay – dù lớp con cháu có hiểu hay không hiểu gì về nguồn giáo lý cao đẹp Đạo Phật; nhưng trong tiềm thức họ (không nhiều thì ít) đều có mang trong mình dòng máu "tín ngưỡng Phật giáo" rồi vậy – nên mọi ý tưởng, ngôn từ, hành động họ như đã sống thực và thể hiện đúng tinh thần của 'đạo" họ tin theo. Hay nói cách khác, Đạo Phật Việt Nam cũng chính là quần chúng nhân dân Việt Nam .

Đạo Phật là ánh sáng của TRÍ TUỆ và là suối nguồn TỪ BI làm tươi mát hồn người và tạo sự an vui cho cuộc đời.

Đạo Phật và Dòng Sử Việt quả đã đồng nhất trong dòng sống tích lũy của lịch sử: đó là truyền thống tốt đẹp của người Việt tin thờ Đức Phật đã có chiều sâu và bề dày của hai mươi thế kỷ trường tại và còn nối tiếp mãi mãi… 

HỒN DÂN TỘC SỐNG TRONG ĐẠO PHẬT