|
IV. PHỔ MINH ĐẠI SƯ MƯỜI BÀI THI TỤNG-MỤC NGƯU ĐỒ A - TỨ TUYỆT1 - Vị mục 未牧
TỤNG
生獰頭角恣咆哮 奔走溪山路轉遙 弌片黑雲橫谷口 誰知步步犯佳苖
ÂM
Sanh nanh đầu giác tứ bào hao, Bôn tẩu sơn khê lộ chuyển diêu. Nhất phiến hắc vân hoành cốc khẩu, Thùy tri bộ bộ phạm giai miêu.
NGHĨA
Đầu sừng dữ tợn chạy hung hoang, Rừng núi xa mù ngóng nghóe vang. Một tấm mây đen tràn miệng hố, Dè đâu mầm giống dẫm càn ngang. 2 - Sơ điều 初調
TỤNG
我有芒繩騫鼻穿 弌迴奔競痛加鞭 從來劣性難調制 猶得山童盡力牽
ÂM
Ngã hữu mang thằng mạch tĩ xuyên, Nhất hồi bôn cạnh thống gia tiên. Tùng lai biệt tánh nan điều chế, Do đắt sơn đồng tận lực khiêng.
NGHĨA
Có sẵn giây thừng mũi xỏ phăng, Ta còn roi vọt lúc hung hăng. Xưa nay tánh dở khôn điều phục, Cũng có sơn đồng ráng kéo ngăn.
3 - Thọ chế 受制
TỤNG
漸調漸伏息奔馳 度水穿雲步步隨 手把芒繩無少緩 牧童終日自忘疲
ÂM
Tiệm điều tiệm phục tức bôn trì, Độ thủy xuyên vân bộ bộ tùy. Thủ bả mang thằng vô thiểu hoãn, Mục đồng chung nhật tự vong bì.
NGHĨA
Lần hồi điều phục hết đua bay, Theo bước qua từng ngõ nước mây. Nắm chặc giây gai không nới lỏng, Đành quên mệt nhọc suốt đêm ngày.
4 - Hồi thủ 廻首
TỤNG
日乆功深始轉頭 顛狂心力漸調柔 山童未肯全相許 猶把芒繩且繫留
ÂM
Nhật cửu công thâm thỉ chuyển đầu, Điên cuồng tâm lực tiệm điều nhu. Sơn đồng vị khẳng toàn tương hứa, Do bả mang thằng thả hệ lưu.
NGHĨA
Công khó ngày lâu mới chịu mềm, Tâm cuồng sức bạo cũng vừa êm. Sơn đồng chưa chịu cho buông thả, Giữ lấy dây thừng cứ buột thêm.
5 - Tuần phục 馴伏TỤNG 綠楊陰下古溪邊 放去收來得自然 日暮碧雲芳牪地 牧童歸去不須牽 ÂM Lục dương âm hạ cổ khê biên, Phóng khứ thu lai đắc tự nhiên. Nhật mộ bích vân phương thảo địa, Mục đồng qui khứ bất tu khiêng.
NGHĨA
Bên khe dưới bóng liễu xanh rì, Tự tại thu về như thả đi. Mây nhuộm bóng chiều vùng cỏ phức, Tới lui chăn dắt chẳng cần chi.
6 - Vô ngại 無礙
TỤNG
露地安眠意自如 不勞鞭策永無拘 山童穩坐青松下 弌曲昇平樂有餘
ÂM
Lộ địa an miên ý tự như, Bất lao tiên sách vĩnh vô cư. Sơn đồng ổn tọa thanh tùng hạ, Nhất khúc thăng bình lạc hữu dư.
NGHĨA
Yên ngủ phơi mình giữa tự do, Roi phun dây cột chẳng phiền lo. Sơn đồng dựa gốc tùng xanh biết, Trổi khúc thăng bình dư ý thơ.
7 - Nhậm vận 任運
TỤNG
柳岸春波夕照中 淡烟芳牪綠茸茸 饑凔渴飲隨時過 石上山童睡正濃
ÂM
Liễu ngạn xuân ba tịch chiêu trung, Đạm yên phương thảo lục nhung nhung. Cơ xang khát ẩm tùy thời quá, Thạch thượng sơn đồng thụy chánh nồng.
NGHĨA
Chiều rọi ngàn dương sóng dạt bờ, Khói pha màu đạm cỏ xanh lơ. Đói ăn khát uống tùy qua buổi, Trên đá sơn đồng ngái giấc mơ.
8 - Tương vong 相忘
TỤNG
白牛常在白雲中 人自無心牛亦同 月透白雲雲影白 白雲明月任西東
ÂM
Bạch ngưu thường tại bạch vân trung, Nhân tự vô tâm ngưu diệc đồng. Nguyệt thấu bạch vân vân ảnh bạch, Bạch vân minh nguyệt nhiệm tây đông.
NGHĨA
Trâu trắng đi trong mây trắng trong, Người trâu tâm rổng,rổng chung chung. Bóng mây trăng dõi làng mây trắng, Mây trắng trăng soi trắng mịt mùng.
9 - Độc chiếu 獨照TỤNG
牛兒無處牧童閒 一片孤雲碧嶂間 拍手高歌明月上 歸來猶有一重關
ÂM
Ngưu nhi vô xứ mục đồng nhàn, Nhất phiến cô vân bích chướng gian. Phách thủ cao ca minh nguyệt hạ, Qui lai do hữu nhất trùng quan.
NGHĨA
Không trâu, thong thả bước thênh thênh, Mây lẻ một vầng giữa núi xanh. Nhịp bóng trăng đi ca mấy khúc, Đường về còn vướng một lằng ranh.
10 - Song mẫn 雙泯TỤNG
人牛不見杳無蹤 明月光寒萬象空 若問其中端的意 野花芳牪自叢叢
ÂM
Nhân ngưu bất kiến yểu vô tung, Minh nguyệt quang hàn vạn tượng không. Nhược vấn kỳ trung đoan đích ý, Dã hoa phương thảo tự tùng tùng.
NGHĨA
Người trâu dấu vết chẳng còn ai , Muôn tượng lặng tờ, nguyệt lạnh rơi. Hỏi thử đoan do trong lẽ ấy, Hoa đồng cỏ nội ngát xinh tươi. B - LỤC BÁT1 - Chưa chănĐầu sừng dữ tợn kêu la, Suối rừng thăm thẳm bôn ba dặm ngàn. Mây đen một tấm ngoài hang, Đâu hay mỗi bước dẫm càn mầm tươi. 2 - Mới dắtDây thừng ta xỏ mũi thôi, Một phen bứt tháo lại bồi roi đau. Khó điều tánh xấu từ lâu, Mục đồng chăn dắt công phu nhọc nhằn. 3 - Chịu khépLần hồi bỏ thói hung hăng, Xuyên mây lội nước phăng phăng theo mày. Tay không nới chút đường dây, Mục đồng quên hết trọn ngày mỗi đau. 4 - Quay đầuDày công vừa mới hồi đầu, Hung hăng cuồng dại ngày lâu chịu mềm. Dây thừng chưa hẳn lơi êm, Ta còn nắm giữ buột thêm vững vàng. 5 - Ngoan ngoãnDưới khe bóng liễu mơ màng, Buông đi dắt lại hoàn toàn tự do. Mây chiều cỏ nội thơm tho, Mục đồng thả bước không nhờ dắt chăn. 6 - Không ngạiTự nhiên ăn ngũ phơi trần, Khỏi công roi vọt nhọc nhằn lo quanh. Sơn đồng dựa gốc tùng xanh, Vui reo một khúc thăng bình có dư. 7 - Bỏ mặtLiễu chiều sóng dạt ven bờ, Cỏ non khói nhạt xanh lơ ngát trời. Đói ăn khát uống qua thời, Sơn đồng trên đá ngũ vùi giấc say. 8 - Cùng quênBạch ngưu thường đứng trong mây, Tâm người đã rổng tâm mày cũng không. Bóng mây trắng xóa trăng lồng, Trăng trong mây trắng tây đông khắp trời. 9 - Một bóngKhông trâu đồng tử thảnh thơi, Một vầng mây lẻ nửa vời non xanh. Vỗ tay ca bóng trăng thanh, Đường về còn vướng một thành cửa ngăn. 10 - Vắng hếtNgười trâu chẳng thấy dấu chân, Trăng rơi lạnh lẽo muôn tầng hư không. Hỏi thăm manh mối tơ lòng, Hoa đồng cỏ nội mấy vùng xinh xinh. |