ÿþ<html> <!-- #BeginTemplate "tt1.dwt" --> <head> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=unicode"> <meta name="description" content="Vn hÍc Ph­t giáo ViÇt nam"> <meta name="author" content="Lê M¡nh Thát"> <meta name="keywords" content="Vn hÍc, Vn hÍc Ph­t giáo, Vn hÍc Ph­t giáo ViÇt nam, VHPGVN, VHPG"> <!-- #BeginEditable "doctitle" --> <title>KH¯ NG TNG HØI</title> <!-- #EndEditable --> <style> <!-- h1 {margin-bottom:0cm; margin-bottom:18pt; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:16 pt; font-family:"CN-Times"; layout-grid-mode:line; text-transform:uppercase; color:#FF0000; font-weight:bold} h4 { text-align: center; line-height: 150%; font-family: CN-Times; color: #000080; font-size: 12pt; font-weight: bold; margin-top: 10 pt; margin-bottom: 6 pt } h2 { font-family: CN-Times; font-size: 14pt; color: #800000; text-transform: uppercase; font-weight: bold; word-spacing: 0; text-align: justify; margin-left: 0.25 cm; margin-right: 0.25 cm; margin-top: 20pt; margin-bottom: 10pt } h3 { text-align: justify; line-height: 100%; font-family: CN-Times; font-size: 12pt; color: #000080; font-weight: bold; margin-left: 0.25cm; margin-right: 0.25cm; margin-top: 10 pt; margin-bottom: 6 pt } .MsoBodyTextIndext { word-spacing: 0; line-height: 150%; text-align: justify; color: #0000FF; font-size: 12pt; font-family: CN-Times; font-style: italic; margin-left: 3 cm; margin-right: 0; margin-top: 0; margin-bottom: 0 } .MsoFootnoteText {margin-bottom:0 cm; font-size:10.0pt; font-family:"CN-Times"; margin-left:0.25 cm; margin-right:0.25 cm; margin-top:0cm; color:#000000; line-height:150%; text-align:justify} .MsoBodyText {mso-style-parent:""; margin:0 0.25 cm; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:"CN-Times"; line-height:150%; text-indent:1cm; color:#0000FF; word-spacing:0; } A:link{background:none;color:blue;text-decoration:none} A:visited{background:none;color:brown;text-decoration:none} A:hover{background:none;color:red;text-decoration:none} A:active{background:none;color:black;text-decoration:none} --> </style> <style fprolloverstyle>A:hover {color: #FF0000} </style> </head> <body topmargin="0" leftmargin="0" marginwidth="800" background="../../images/bg3.GIF" link="#000080" vlink="#800000" alink="#FF0000"> <div align="center"> <table border="1" cellpadding="0" cellspacing="0" style="border-collapse: collapse" bordercolor="#C0C0C0" width="800" id="table5" height="126"> <tr> <td width="8" height="26" background="../../images/title.gif"> <div align="center"> <table border="0" style="border-collapse: collapse" width="800" cellpadding="0" id="table6"> <tr> <td align="center" width="160"> <font face="Microsoft Sans Serif" style="font-size: 9pt"> <a href="../../nghienc/nghienc.htm"> <span style="text-decoration: none">Nghiên c&#7913;u</span></a></font></td> <td align="center" width="160"> <font face="Microsoft Sans Serif" style="font-size: 9pt"> <a href="../../dichtht/dichtht.htm"> <span style="text-decoration: none">D&#7883;ch thu&#7853;t</span></a></font></td> <td align="center" width="160"> <font face="Microsoft Sans Serif" style="font-size: 9pt"> <a href="../../vanhoc/vanhoc.htm"> <span style="text-decoration: none">V&#259;n h&#7885;c</span></a></font></td> <td align="center" width="160"> <font face="Microsoft Sans Serif" style="font-size: 9pt"> <span style="text-decoration: none"> <a href="../../pgvn/pqvn.htm"> <span style="text-decoration: none">Ph&#7853;t giáo Vi&#7879;t nam</span></a></span></font></td> <td align="center" width="160"> <font face="Microsoft Sans Serif" style="font-size: 9pt"> <a href="../../index.html"> <span style="text-decoration: none">Trang ch&#7911;</span></a></font></td> </tr> </table> </div> </td> </tr> <tr> <td width="800" height="50" bgcolor="#C0C0C0"> <h1 align="center" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0; line-height:150%"><b> <font size="4" color="#0000FF" face="Times New Roman"> <span style="text-decoration: none"> <font color="#800000"><a href="ttvhpg1.htm">T&#7892;NG T&#7852;P V&#258;N H&#7884;C PH&#7852;T GIÁO</a></font></span></font><a href="ttvhpg1.htm"><font color="#800000" face="Times New Roman"> [ 1 ]</font></a></b></h1> <p class=".MsoBodyText" align="center" style="margin-right: 0.25cm; margin-top: 0; line-height:150%; margin-bottom:0"> <b> <font face="Times New Roman">LÊ M&#7840;NH THÁT</font></b></p> <p class=".MsoBodyText" align="center" style="margin-right: 0.25cm; margin-top: 0; line-height:150%; margin-bottom:0"> <b> <font face="Times New Roman" color="#800000"> <span style="text-decoration: none"><a href="../ttvh2/ttvhpg2.htm"><font color="#800000">[ 2 ]</font></a></span>&nbsp;&nbsp;<a href="../ttvh3/ttvhpg3.htm"> <span style="text-decoration: none"> <font color="#800000">[ 3 ]</font></span></a></font></b></p> <p style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"></td> </tr> <tr> <td width="800" height="60" bgcolor="#FFFFFF"> <div style="mso-element:footnote-list"> <div style="mso-element:footnote" id="ftn47"> <p align="center" style="text-align:center;margin-top:0; margin-bottom:0"> &nbsp;</p> <!-- #BeginEditable "body" --> <h1 style="margin:0 0.25cm; line-height:150%; "> <font color="#000000" face="Times New Roman"> <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 102%; "> <a name="_p105"></a>PH¦N II</span></font></h1> <h1 style="margin:0 0.25cm; line-height:150%; "> <font color="#FF0000" face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; "> kH¯ NG TNG HØI</span></font></h1> <h2 style="margin:0 0.25cm; line-height:150%"> &nbsp;</h2> <h2 style="margin:0 0.25cm; line-height:150%"> <font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; "> <a name="_p105a"></a>LÜI DªN VÀ KH¯ NG TNG HØI</span><span style="line-height: 102%">&nbsp;</span></font></h2> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> <font face="Times New Roman" size="3">N¿u lËch sí vn hÍc và vn hóa thành vn thÝi Hùng V°¡ng còn à l¡i cho ¿n nay qua mÙt bài &quot;<i>ViÇt ca</i>&quot; duy nh¥t ang bàn cãi</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref1" title href="#_ftn1"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[1]</font></span></span></a></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3"> thì lËch sí vn hÍc và vn hóa ViÇt Nam sau thÝi Hai Bà Tr°ng và tr°Ûc Lý Nam ¿&nbsp; có thà °ãc nghiên céu qua mÙt lo¡t nhïng tác gia lÛn nh° Mâu Tí Bác, Kh°¡ng Tng HÙi, ¡o Thanh (còn gÍi là ¡o Hinh), ¡o Cao, Pháp Minh và Lý MiÅu, trong </font></span><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">ng°Ýi à l¡i nhiÁu dËch ph©m và tác ph©m nh¥t là Kh°¡ng Tng HÙi.</font></span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> Kh°¡ng Tng HÙi sinh ra, lÛn lên và b¯t §u biên so¡n mÙt sÑ tác ph©m cça mình t¡i n°Ûc ta trong mÙt giai o¡n khi dân tÙc ta l§n §u tiên xây dñng xong mÙt nhà n°Ûc thñc ch¥t Ùc l­p và tÓn t¡i trong mÙt thÝi gian dài nía th¿ k÷, téc là të nm 180 ¿n 228 sdl. Nhà n°Ûc này °ãc hình thành qua mÙt quá trình ¥u tranh gian khÕ khÑc liÇt, sau sñ tan vá cça nhà n°Ûc Hùng V°¡ng nm 42 khi cuÙc kháng chi¿n vÇ quÑc do Hai Bà Tr°ng lãnh ¡o th¥t b¡i. Quân thù, d°Ûi bàn tay chÉ huy cça Mã ViÇn (17 tdl-44 sdl), ã ti¿n hành mÙt chu×i các biÇn pháp vÛi ý Ó không nhïng xóa s¡ch mÍi tàn d° cça mÙt nhà n°Ûc Hùng V°¡ng Ùc l­p, mà còn hçy diÇt mÙt cách có hÇ thÑng nhïng thành tñu to lÛn cça nÁn vn minh và vn hóa L¡c ViÇt, nh±m måc </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">í</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">ch Óng hóa và sau h¿t k¿t thúc sñ tÓn t¡i cça nhóm ng°Ýi ViÇt cuÑi cùng ß phía nam nh° mÙt dân tÙc.</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Chúng cho vây b¯t toàn bÙ nhïng ng°Ýi lãnh ¡o ViÇt Nam, mà chúng gÍi là &quot;chç soái&quot;, °a i ày Ía ß Linh Lng. Chúng thâu gom h¿t các trÑng Óng, mÙt biÃu t°ãng quyÁn uy cça t§ng lÛp quý tÙc ViÇt Nam, em vÁ Trung QuÑc à n¥u ch£y l¥y Óng </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ú</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">c &quot;ngña pháp&quot; dáng chëng à k÷ niÇm chi¿n th¯ng. Chúng nghiên céu lu­t lÇ ViÇt Nam, phát hiÇn ViÇt lu­t có &quot;h¡n m°Ýi iÁu&quot; trái vÛi Hán lu­t và tuyên bÑ hçy bÏ chúng.</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Song song vÛi viÇc ti¿n hành hçy diÇt có hÇ thÑng sñ tÓn t¡i cça dân tÙc ViÇt Nam nh° mÙt chç thà Ùc l­p có nÁn vn minh vn hóa riêng, có mÙt nhà n°Ûc và c¡ ch¿ pháp lu­t riêng, chúng còn °a vào ViÇt Nam nÁn vn minh vn hóa Hán, thi¿t l­p mÙt bÙ máy cai trË và lu­t pháp thep quan niÇm ng°Ýi Hán, vÛi måc tiêu, n¿u không xóa bÏ, thì nô dËch lâu dài dân tÙc ta. Th¿ là mÙt cuÙc Í séc bi hùng, khÑc liÇt, không cân xéng ã nÕ ra. Nó nÕ ra không chÉ trên m·t tr­n chính trË và quân sñ nh±m dành l¡i chç quyÁn ¥t n°Ûc, mà còn trên m·t tr­n vn hóa hÍc thu­t, à kh³ng Ënh b£n l)nh và b£n s¯c vn hóa cça dân tÙc ViÇt Nam, làm tiÁn Á cho sñ sÑng lâu dài và v)nh viÅn cça mÙt nhà n°Ûc ViÇt Nam Ùc l­p.</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">B¯t §u vÛi cuÙc khßi ngh)a T°ãng Lâm nm 101, h¡n ba m°¡i nm, sau anh hùng Khu Liên ã xây dñng thành công mÙt vùng ViÇt Nam tñ do làm h­u ph°¡ng vïng ch¯c cho các phong trào v­n Ùng Ùc l­p ß Cíu Chân cça Châu ¡t nm 158, và ß Giao ChÉ cça L°¡ng Long nm 177. à ¿n kho£ng nm 180 mÙt chính quyÁn Ùc l­p hình thành d°Ûi sñ lãnh ¡o cça S) Nhi¿p. TÛi nhïng nm 187 Chu Phù tuyên bÑ &quot;bÏ iÃn hu¥n cça tiÁn thánh, vét pháp lu­t cça Hán gia&quot; à i theo Ph­t giáo và k¿t hãp vÛi S) Nhi¿p cçng cÑ chính quyÁn Ùc l­p do anh hùng Khu Liên mß §u. Chính quyÁn này vÁ danh ngh)a tuy ch°a x°ng ¿ x°ng v°¡ng gì, nh°ng vÁ thñc ch¥t là mÙt chính quyÁn ViÇt Nam Ùc l­p có tính Ph­t giáo, bßi vì hÇ thÑng iÃn hu¥n Trung QuÑc và c¡ ch¿ pháp lu­t nhà Hán ã bË vét bÏ. Th¿ vào ch× </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">t¥t nhiên có hÇ thÑng iÃn hu¥n và c¡ ch¿ pháp lu­t cça ViÇt Nam.</font></span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">V­y là cuÙc Í séc không cân xéng trên ¿n ây ã tÛi hÓi ngã ngi. Chi¿n th¯ng ã thuÙc vÁ dân tÙc ta. MÙt nhà n°Ûc ViÇt Nam hÓi sinh. Óng thÝi vÛi sñ hÓi sinh cça mÙt nhà n°Ûc ViÇt Nam Ùc l­p trên m·t tr­n chính trË quân sñ, là sñ hÓi sinh m¡nh m½ cça hÇ thÑng iÃn hu¥n pháp lu­t ViÇt Nam trên m·t tr­n vn hóa hÍc thu­t. Chính trong cao trào hÓi sinh này mà ã s£n sinh ra nhïng khuôn m·t anh tài nh° Mâu Tí vÛi tác ph©m <i>Lý ho·c lu­n</i> nÕi ti¿ng vi¿t nm 198, m¡nh m½ kh³ng Ënh b£n l)nh vn hóa ViÇt Nam và nghiêm kh¯c phê phán t° t°ßng ¡i Hán nô dËch.</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Sinh ra trong b§u không khí t°¡i sáng cça mÙt nÁn Ùc l­p mÛi hÓi sinh, l¡i thëa h°ßng °ãc mÙt hÍc phong ViÇt Nam và Ph­t giáo d°Ûi sñ dìu d¯t t­n tình cça nhïng vË th§y nh° Mâu Tí, Kh°¡ng Tng HÙi ã ti¿n hành công tác hÍc thu­t và truyÁn giáo cça mình vÛi nhïng d¥u ¥n ViÇt Nam cñc kó rõ nét. Ông là ng°Ýi §u tiên ã sí dång các kinh sách Ph­t giáo ti¿ng ViÇt à dËch sang ti¿ng Trung QuÑc, mà hiÇn nay ta còn °ãc hai bÙ. </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">là <i> Låc Ù t­p kinh</i> và <i>Cñu t¡p thí då kinh</i>. Chính trong các bÙ kinh này, mà mÙt ph§n nào truyÁn thÑng vn hóa iÃn hu¥n cça dân tÙc ta ã °ãc b£o l°u.</font></span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> <font face="Times New Roman" size="3">TruyÁn thuy¿t trm tréng cça lËch sí khßi nguyên dân tÙc ta</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref2" title href="#_ftn2"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[2]</font></span></span></a></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">. Kh°¡ng Tng HÙi ã giï l¡i khi dËch <i>Låc Ù t­p kinh</i> ti¿ng ViÇt qua ti¿ng Trung QuÑc. Nhïng lÝi th§y gi£ng cho HÙi ã °ãc HÙi ghi l¡i trong <i>Cñu t¡p thí då kinh</i>. Trong các b£n dËch này mÙt sÑ c¥u trúc ti¿ng ViÇt cÕ ã xu¥t hiÇn s½ giúp ta nghiên céu ti¿ng nói cça cha ông mình cách ây g§n 2.000 nm. Không nhïng th¿, <i>Låc Ù t­p kinh</i> và <i>Cñu t¡p thí då kinh</i> chéa ñng mÙt hÇ thÑng iÃn hu¥n bao gÓm nhïng chç Á t° t°ßng lÛn cça dân tÙc nh° nhân ngh)a, trung hi¿u, ¥t n°Ûc v.v... làm cÙt sÑng cho chç ngh)a nhân ¡o và truyÁn thÑng vn hóa ViÇt Nam.</font></span></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Ngoài ra, vÛi <i>An ban thç ý kinh chú gi£i </i>hiÇn còn, nó cho ta bi¿t khá nhiÁu m·t. Thé nh¥t, ây là mÙt trong nhïng tác ph©m vi¿t trên ¥t n°Ûc ta °ãc bi¿t sÛm nh¥t sau <i>Lý ho·c lu­n</i> ang tÓn t¡i. Thé hai, nó giúp ta hiÃu cách lý gi£i kinh iÃn Ph­t giáo cça ng°Ýi n°Ûc ta vào nhïng th¿ k÷ §u cça Ph­t giáo t¡i ViÇt Nam. Thé ba, nó làm chéng cho mÙt nÁn giáo dåc ViÇt Nam và Ph­t giáo ViÇt Nam phát triÃn tÛi méc ã </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">à</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">o t¡o °ãc nhïng ng°Ýi con xéng </span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">á</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">ng vÛi dân tÙc và nhân lo¡i. Thé t°, nó cung c¥p nhïng t° liÇu c§n thi¿t à nghiên céu cå thà t° t°ßng, quan iÃm và vn phong cça chính Kh°¡ng Tng HÙi.</span></font></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> Kh°¡ng Tng HÙi có mÙt vË trí xung y¿u nh° v­y trong lËch sí dân tÙc ta, ché không ph£i chÉ trong lËch sí Ph­t giáo ViÇt Nam và Trung QuÑc. Th¿ mà, cho ¿n nay ch°a có mÙt n× lñc nghiên céu nghiêm chÉnh nào vÁ cuÙc Ýi và sñ nghiÇp cça ông. Cing ch°a có mÙt n× lñc t­p hãp §y ç nào vÁ nhïng tác ph©m và dËch ph©m cça ông hiÇn còn, nh±m cung c¥p tài liÇu cho viÇc tìm hiÃu nhiÁu m·t vÁ Kh°¡ng Tng HÙi, thông qua </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">, tìm hiÃu tình hình hÍc thu­t và vn hóa cça dân tÙc ta và Ph­t giáo thÝi ông. Chính vì ch°a có nhïng n× lñc nh° th¿, nên nhïng phát biÃu sai l§m này khác vÁ Kh°¡ng Tng HÙi v«n ti¿p tåc.</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> <font face="Times New Roman" size="3">Kà të ngày Tr§n Vn Giáp d«n lÝi Thông BiÇn trong <i>ThiÁn uyÃn t­p anh</i> à giÛi thiÇu mÙt cách sai l§m Kh°¡ng Tng HÙi nh° mÙt trong nhïng nhà truyÁn bá Ph­t giáo §u tiên ß n°Ûc ta</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref3" title href="#_ftn3"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[3]</font></span></span></a></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">, nhïng ng°Ýi vi¿t vÁ lËch sí Ph­t giáo ViÇt Nam ti¿p theo ã l·p l¡i sai l§m ¥y. Ng°Ýi thì nói HÙi là mÙt trong bÑn nhà truyÁn bá ¡o Ph­t §u tiên cça ViÇt Nam</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref4" title href="#_ftn4"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[4]</font></span></span></a><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">. K» thì b£o ông là  sáng tÕ cça thiÁn hÍc ViÇt Nam </font></span><a name="_ftnref5" title href="#_ftn5"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[5]</font></span></span></a><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">. Bßi có quá nhiÁu sai l§m vÁ sí kiÇn, d«n ¿n nhïng lu­n gi£i thi¿u chính xác. Th­m chí có tác ph©m cça HÙi hiÇn ang còn nh° <i>An ban thç ý kinh chú gi£i </i> thì ghi  nay không còn (***). RÓi nhïng gì do Kh°¡ng Tng HÙi vi¿t, mà ng°Ýi ta Íc °ãc, l¡i bË ch¥m câu sai, d«n ¿n nhïng gi£i thích l§m l¡c.</font></span></span></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Ch³ng h¡n, câu §u cça bài tña <i>Pháp kính kinh tñ </i>trong <i>Xu¥t Tam t¡ng ký t­p </i>6 TK 2145 tÝ 46b29 và <i>Pháp kính kinh</i> TK 322 tÝ 15a3 Íc:  Phú âm gi£, chúng pháp chi nguyÇn, t¡ng bÉ chi cn . B£n in ¡i chính ngày nay có ch¥m câu rõ ràng và </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ú</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">ng ¯n nh° th¿, v­y mà có ng°Ýi ho·c thi¿u c©n th­n ho·c hi¿u sñ ã ch¥m câu thành  Phù tâm gi£, chúng pháp chi nguyên t¡ng , rÓi dËch thành  Tâm là kho tàng cn b£n cça các pháp (!!!) và gi£i thích Kh°¡ng Tng HÙi  chËu £nh h°ßng t° t°ßng duy théc (***).Ai cing bi¿t &quot;t¡ng bÉ&quot; là mÙt të °ãc rút të bài th¡ èc cça thiên ¡i nhã <i>Kinh thi</i> mà Kh°¡ng Tng HÙi r¥t quen thuÙc trong <i>Mao thi chính ngh)a </i>18/1 tÝ 10a11-12 qua nhïng câu:</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">Ô hô tiÃu tí</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">VË tri t¡ng bÉ</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">PhÉ thç huÁ chi</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">Ngôn thË chi sñ</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">PhÉ diÇn mÇnh chi</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">Ngôn Á kó nhÉ</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent:1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <span style="line-height: 102%"> <font face="Times New Roman" size="3"><span style="layout-grid-mode: line">Và</span> ngay të thÝi TrËnh HuyÁn (127-200) ng°Ýi ta ã bi¿t nó có ngh)a là  thiÇn ác .</font></span></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Vì v­y, c§n có mÙt n× lñc t­p hãp h¿t t¥t c£ nhïng t° liÇu liên quan ¿n cuÙc Ýi và sñ nghiÇp cça Kh°¡ng Tng HÙi cùng các tác ph©m, dËch ph©m hiÇn còn cça ông nh±m cung c¥p dï kiÇn không nhïng cho nhïng ng°Ýi nghiên céu lËch sí Ph­t giáo ViÇt Nam, mà còn cho nhïng ng°Ýi công tác trong l)nh vñc khoa hÍc nhân vn và xã hÙi nói chung të sí hÍc, vn hÍc, cho ¿n ngï hÍc, dân tÙc hÍc v.v... <i>Kh°¡ng Tng HÙi toàn t­p </i> ang n±m trong tay các b¡n là mÙt thà hiÇn cå thà n× lñc ¥y. Nó gÓm 2 t­p. T­p I bao gÓm mÙt nghiên céu cça chúng tôi vÁ Kh°¡ng Tng HÙi và <i>Låc Ù t­p kinh</i> cùng nguyên b£n và b£n dËch t­p kinh </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">. T­p II chéa ñng nhïng nghiên céu cça chúng tôi vÁ <i>Cñu t¡p thí då kinh</i>, <i>An ban thç ý kinh chú gi£i </i>và <i>Pháp kính kinh</i> gi£i tñ cùng nguyên b£n và b£n dËch chúng. Chúng tôi cing cho in kèm theo <i>T¡p thí då kinh</i> cùng mÙt nghiên céu ng¯n gÍn vÁ nó à làm tài liÇu nghiên céu bÕ sung.</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> &nbsp;</p> <h2 style="margin:0 0.25cm; line-height: 150%; "> <font face="Times New Roman"> <span style="line-height: 102%"> <font size="3"><a name="_p105a1"></a>I.</font><span style="font-style:normal; font-variant:normal; font-weight:normal; "><font size="3">&nbsp;</font></span><font size="3">KH¯ NG</font></span><span style="font-size: 12.0pt; line-height: 102%; "> TNG HØI CUØC ÜI VÀ Sð NGHIÆP</span></font></h2> <p style="margin:0 0.25cm; line-height: 150%; "> &nbsp;</p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Kà të ngày Tr§n Vn Giáp giÛi thiÇu Kh°¡ng Tng HÙi nh° mÙt trong nhïng nhà truyÁn giáo §u tiên cça ¡o Ph­t ß n°Ûc ta, nhïng ng°Ýi vi¿t sí vÁ sau ã ti¿p tåc </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">á</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">nh giá vË trí, vai trò cing nh° nhïng </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">ng góp cça Kh°¡ng Tng HÙi Ñi vÛi lËch sí dân tÙc ta không h¡n không kém là mÙt nhà truyÁn giáo §u tiên</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref6" title href="#_ftn6"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[6]</font></span></span></a></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">. ViÇc giÛi thiÇu và </font></span><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">á</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">nh giá sai l§m này ã d«n tÛi nhïng h­u qu£ nghiêm trÍng, mà mÙt trong sÑ </span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">là viÇc nghiên céu Kh°¡ng Tng HÙi ã không °ãc ti¿n hành nghiêm túc à phát hiÇn nhïng </font></span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">ng góp cça Kh°¡ng Tng HÙi không nhïng Ñi vÛi l)nh vñc lËch sí Ph­t giáo ViÇt Nam, mà còn vÛi nhiÁu l)nh vñc khác nïa, ·c biÇt là l)nh vñc lËch sí vÛi truyÁn thuy¿t trm tréng và lËch sí ngôn ngï t° t°ßng và vn hÍc ViÇt Nam. Ngày nay, vÛi nhïng thành qu£ nghiên céu có °ãc, chúng ta có thà kh³ng Ënh Kh°¡ng Tng HÙi không ph£i là mÙt nhà truyÁn giáo §u tiên cça Ph­t giáo ß ViÇt Nam, mà là mÙt thành tñu §u tiên cça nÁn Ph­t giáo ¥y, à cùng vÛi Mâu Tí hình thành mÙt m·t tr­n vn hóa ph£n công l¡i nhïng nhïng tr­n ti¿n công vi bão cça nÁn vn hóa nô dËch Trung QuÑc ang x£y ra vào thÝi </span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">, và kh³ng Ënh séc sÑng °u viÇt cça nÁn vn hóa ViÇt Nam và Ph­t giáo ViÇt Nam.</span></font></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">CuÙc Ýi và sñ nghiÇp cça Kh°¡ng Tng HÙi, ta hiÇn bi¿t qua hai b£n tiÃu sí x°a nh¥t, mÙt cça Tng Hñu (445 - 518) trong <i>Xu¥t Tam t¡ng ký t­p </i>13 TK 2145 tÝ 96a29 - 97a17 và mÙt cça HuÇ H¡o (496-553) trong <i>Cao tng truyÇn </i>1 TK 2059 tÝ 325a13 - 326b13. B£n cça HuÇ H¡o thñc ra là mÙt sao b£n cça b£n Tng Hñu vÛi hai thêm th¯t. </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">là viÇc nhét tiÃu sí cça Chi Khiêm ß o¡n §u và viÇc ghi £nh h°ßng cça Kh°¡ng Tng HÙi Ñi vÛi Tô Tu¥n và Tôn X°Ûc ß o¡n sau, cùng lÝi bình vÁ sai sót cça mÙt sÑ t° liÇu. ViÇc chép thêm tiÃu sí cça Chi Khiêm xu¥t phát të yêu c§u&nbsp; ghi chép l¡i cuÙc Ýi và nhïng </font></span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">ng góp to lÛn cça Khiêm Ñi vÛi lËch sí truyÁn bá Ph­t giáo cça Trung QuÑc, nh°ng vì Khiêm là mÙt c° sù và <i>Cao tng truyÇn </i>b£n thân là mÙt ghi chép vÁ các cao tng, nên không thà dành riêng ra mÙt måc, nh° Tng Hñu ã làm trong <i>Xu¥t Tam t¡ng ký t­p </i>13 TK 2145 tÝ 97b13 - c18, cho Khiêm.</span></font></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Còn viÇc thêm chi ti¿t vÁ Tô Tu¥n và Tôn X°Ûc, iÁu này chéng tÏ HuÇ H¡o ã tham kh£o nhiÁu sí liÇu khác, mà Tng Hñu có thà ã bÏ qua. Trong bài tña cho <i>Cao tng truyÇn </i> cing nh° trong hai lá th° trao Õi giïa V°¡ng M¡n D)nh và HuÇ H¡o trong <i>Cao tng truyÇn </i>14 TK 2059 tÝ 418b5 - 423a10, HuÇ H¡o ã xác Ënh mình ã tham kh£o  h¡n m¥y chåc nhà t¡p låc (séu kiÃm t¡p låc sÕ th­p d° gia) cùng  sí sách các triÁu T¥n, TÑng, TÁ, L°¡ng. Ngåy sí các nhà T§n, TriÇu, Yên, L°¡ng, t¡p thiên, Ëa lý, vn l», o¡n ghi , và hÏi thêm các b­c cÕ lão tiên ¡t. Cå thà là tác ph©m cça&nbsp; các tác gia Pháp T¿, Pháp An, Tng B£o, Pháp T¥n, Tng Du, HuyÁn S°Ûng, Tng Hñu, L°u Ngh)a Khánh, V°¡ng DiÇm, L°u Tu¥n, V°¡ng Diên Tú, Chu Quân </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">à</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">i, </span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">à</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">o Uyên Minh, V°¡ng Cân, Tiêu Cánh Lng v°¡ng, Khích C£nh H°ng, Tr°¡ng Hi¿u Tú, Låc Minh Hà, Kh°¡ng Ho±ng, </span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">à</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">m Tôn, Dïu TrÍng Ung v.v..., mà HuÇ H¡o có dËp nêu rõ tên tuÕi cing nh° tác ph©m.</span></font></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Ngoài hai b£n tiÃu sí vëa nêu, các kinh låc vÁ sau, cå thà là <i>Chúng kinh måc låc</i> cça Pháp Kinh, <i>LËch ¡i tam b£o ký </i>cça Phí Tr°Ýng Phòng, <i>¡i °Ýng nÙi iÃn låc </i>cça ¡o Tuyên, <i>Khai nguyên thích giáo låc </i>cça Trí Thng, cing ít nhiÁu có ghi chép vÁ Kh°¡ng Tng HÙi, song chç y¿u là tóm t¯t các t° liÇu do hai b£n tiÃu sí vëa nói cung c¥p, do th¿ cing không góp thêm iÁu gì mÛi ch¯c ch¯n vào viÇc nghiên céu cuÙc Ýi và sñ nghiÇp cça Kh°¡ng Tng HÙi. Cho nên, chúng chÉ °ãc sí dång nh° nhïng tài liÇu tham kh£o thêm khi c§n thi¿t. </span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Do th¿, à ti¿n hành nghiên céu, chúng tôi l¥y hai b£n </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">làm cn b£n. Và vì b£n cça HuÇ H¡o tñ thân là mÙt b£n sao cça b£n Tng Hñu, có tham kh£o thêm t° liÇu cça Tôn X°Ûc, nên chúng tôi cho dËch l¡i ây b£n cça HuÇ H¡o. o¡n nào cho in thåt vào là o¡n tng bÕ cça <i>Cao tng truyÇn</i>.</font></span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">  Kh°¡ng Tng HÙi, tÕ tiên ng°Ýi Kh°¡ng C°, m¥y Ýi ß Thiên Trúc, cha nhân buôn bán, dÝi ¿n Giao ChÉ. HÙi nm h¡n 10 tuÕi, song thân Áu m¥t, khi chËu tang xong, bèn xu¥t gia, siêng nng h¿t mñc. Là con ng°Ýi rÙng rãi nhã nh·n, có t§m hiÃu bi¿t, dÑc chí hi¿u hÍc, rõ hiÃu ba t¡ng, xem kh¯p sáu kinh, thiên vn Ó vù, ph§n lÛn bi¿t h¿t, giÏi viÇc n nói, lanh viÇc vi¿t vn. B¥y giÝ Tôn QuyÁn x°ng ¿ Giang T£, mà Ph­t giáo ch°a l°u hành.</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent:1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Tr°Ûc </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">có °u bà t¯c Chi Khiêm, tñ Cung Minh, mÙt tên là ViÇt, vÑn ng°Ýi NguyÇt Chi, ¿n ch¡i ¥t Hán. X°a Ýi vua Hoàn, vua Linh nhà Hán có Chi S¥m dËch ra các kinh. Có Chi L°ãng, tñ K÷ Minh, ¿n hÍc vÛi S¥m. Khiêm l¡i thÍ nghiÇp vÛi L°ãng, rÙng xem sách vß, không gì là không nghiên céu kù càng, các nghÁ th¿ gian, ph§n nhiÁu giÏi h¿t, hÍc kh¯p sách l¡, thông ti¿ng sáu n°Ûc. Ông thì nhÏ con, en g§y, m¯t tr¯ng, con ng°¡i vàng, nên ng°Ýi thÝi </font></span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">nói: M¯t anh Chi vàng, thân hình tuy nhÏ, ¥y túi trí khôn. CuÑi Ýi Hán Linh ¿ lo¡n l¡c, ông lánh xuÑng ¥t Ngô. Tôn QuyÁn nghe ti¿ng ông tài trí, triÇu ¿n g·p, vui v», phong làm bác sù, phå ¡o thái tí, cùng vÛi ng°Ýi nh° Vi DiÇu, h¿t séc khuông phò. Nh°ng vì ông ¿n të n°Ûc ngoài, nên&nbsp; <i>Ngô chí</i> không ghi.</font></span></font></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent:1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Khiêm ngh) giáo pháp v) ¡i tuy l°u hành, nh°ng kinh iÃn ph§n nhiÁu ti¿ng Ph¡n, ch°a dËch ra h¿t, bèn nhÝ giÏi ti¿ng Hán, gom các b£n Ph¡n, dËch ra ti¿ng Hán. Të nm §u Hoàng Vi (222) ¿n kho£ng Ki¿n H°ng (252 - 253) nhà Ngô, ông dËch Duy Ma, ¡i bát nê hoàn, Pháp cú, <i>Thåy éng b£n khÉ </i>v.v... g§n 49 bÙ kinh, gom °ãc ngh)a thánh, lÝi ý ¹p nhã. L¡i dña kinh Vô L°ãng ThÍ và Trung b£n khÉ, ông vi¿t ba bài <i>Ph¡n bÑi </i>BÓ Á liên cú và chú thích kinh LiÅu b£n sinh tí Áu l°u hành ß Ýi.</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <b><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> <font face="Times New Roman" size="3">B¥y giÝ ¥t Ngô mÛi nhiÅm giáo pháp v) ¡i, phong hóa&nbsp; ch°a tròn, Tng HÙi muÑn khi¿n ¡o nÕi Giang T£, dñng nên chùa n°Ûc</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref7" title href="#_ftn7"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[7]</font></span></span></a></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3"> </font> </span></b> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">liÁn chÑng g­y ông du, vào nm Xích Ô thé 10 (247), mÛi ¿n Ki¿n NghiÇp, xây c¥t nhà tranh, dñng t°ãng hành ¡o. Lúc ¥y n°Ûc Ngô vì mÛi th¥y sa môn, trông dáng mà ch°a kËp hiÃu ¡o, nên nghi là l­p dË. Có ty tâu lên:  Có ng°Ýi HÓ nh­p c£nh, tñ x°ng sa môn, m·t mày áo qu§n ch³ng th°Ýng, viÇc nên kiÃm xét . QuyÁn nói:  X°a Hán Minh ¿ mÙng th¥y th§n, hiÇu gÍi là Ph­t. K» kia thÝ phång, há ch³ng là di phong cça ¡o ¥y °? . Bèn cho gÍi HÙi ¿n hÏi: &quot;Có gì linh nghiÇm?&quot;. HÙi nói:  Nh° lai qua Ýi, tho¯t h¡n nghìn nm, à l¡i xá lãi, th§n diÇu khôn sánh. X°a vua A Dåc dñng tháp ¿n tám v¡n bÑn ngàn ngôi. Phàm viÇc dñng xây chùa tháp là nh±m à làm rõ phong hoá&nbsp; còn sót l¡i ¥y . QuyÁn cho là khoa £n, b£o HÙi:  N¿u có °ãc xá lãi, ta s½ dñng tháp, nh°ãc b±ng dÑi trá thì n°Ûc có phép th°Ýng . HÙi h¹n b£y ngày. Bèn gÍi ng°Ýi theo mình nói:  ¡o pháp h°ng ph¿, chính ß mÙt viÇc này. Nay n¿u không chí thành, sau hÑi sao kËp . RÓi cùng chay tËnh ß tËnh th¥t, l¥y bình §y à trên bàn, Ñt h°¡ng l¡y xin. H¡n b£y ngày h¿t, mà v¯ng v» không éng. Bèn l¡i xin thêm b£y ngày nïa, cing l¡i nh° th¿. QuyÁn nói:  </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">th­t là dÑi trá . S¯p Ënh k¿t tÙi thì HÙi xin thêm b£y ngày nïa. QuyÁn l¡i ·c biÇt Óng ý. HÙi b£o Ó Ç mình: &quot;KhÕng Tí có nói: &quot;Vua Vn ã ch¿t, vn không có ây °!&quot; Phép thiêng ph£i giáng, mà chúng ta không c£m °ãc thì sao m°ãn °ãc phép vua, nên h¹n ph£i thÁ ch¿t&quot;.</font></span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">¿n chiÁu ngày thé b£y cuÑi cùng v«n không th¥y gì, không ai là không run sã. Khi tÛi canh nm, b×ng nghe có ti¿ng lo£ng xo£ng trong bình. HÙi tñ ¿n xem, qu£ °ãc xá lãi. Sáng hôm sau em trình cho QuyÁn. C£ triÁu tå xem th¥y tia sáng ngi s¯c rÍi sáng trên miÇng bình. QuyÁn tñ tay c§m bình Õ ra mâm Óng, xá lãi ln tÛi âu thì mâm Óng vá nát. QuyÁn h¿t séc kinh ng¡c, éng lên nói: &quot;iÁm lành hi¿m có&quot;. HÙi tÛi nói: &quot;Oai th§n xá lãi, há chÉ tia sáng thôi sao? Hãy em Ñt i, lía không làm cháy. Chày vÓ kim c°¡ng </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">á</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">nh không thà nát&quot;. QuyÁn sai làm thí. <b>HÙi l¡i thÁ: &quot;Mây pháp mÛi phç, dân en nhÝ ¡n, nguyÇn thêm d¥u th§n, à rÙng tÏ uy thiêng</b>&quot;. Bèn em ·t xá lãi trên e s¯t, sai lñc sù </span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">á</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">nh. Th¿ mà e chày Áu vá, xá lãi không sao. QuyÁn r¥t thán phåc, nhân </span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">dñng tháp. Vì mÛi có chùa Ph­t, nên gÍi là chùa Ki¿n S¡. Ch× ¥t ¥y gÍi là xóm Ph­t. Do th¿, ¡o pháp ß Giang T£ mÛi thËnh.</font></span></font></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <b> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> ¿n khi Tôn H¡o c§m quyÁn, chính sách hà kh¯c b¡o ng°ãc, phá bÏ dâm të. ¿n cía chùa Ph­t, cing muÑn hçy phá. H¡o nói: &quot;Nó do âu mà nÕi lên? N¿u lÝi d¡y nó chân chính, cùng hãp vÛi sách vß thánh hiÁn thì nên giï theo thÝ ¡o </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">. N¿u nó không th­t, thì Ñt phá h¿t</span></font></b><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">&quot;</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref8" title href="#_ftn8"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[8]</font></span></span></a></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">. Qu§n th§n Áu nói:  Uy lñc cça Ph­t không giÑng các th§n. Kh°¡ng HÙi c£m thåy, thái hoàng dñng chùa. Nay n¿u khinh su¥t phá i, sã sau hÑi h­n . H¡o sai Tr°¡ng Dåc ¿n chùa hÏi HÙi. Dåc vÑn có tài n nói, hÏi v·n tung hoành. HÙi truy câu tìm chï, lÝi l½ phóng ra. Të sáng tÛi tÑi, Dåc không thà b» °ãc. Khi vÁ, HÙi °a ¿n ngõ. Lúc ¥y c¡nh chùa có dâm të, Dåc hÏi:  Sñ giáo hóa sâu m§u ã thËnh, sao còn à </font></span><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">á</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">m </span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">ß bên mà không bÏ i . HÙi </font></span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">á</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">p:  Ti¿ng sét vá núi, k» i¿c không nghe, thì không ph£i ti¿ng nó nhÏ. Khi ã thông thì muôn d·m </span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">á</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">p l¡i, còn n¿u ách t¯c, gan m­t (g§n mà v«n xa nh°) Sß ViÇt .</span></font></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Dåc vÁ khen:  HÙi tài ba sáng suÑt, ch³ng ph£i th§n l°ãng °ãc, xin bÇ h¡ xem xét l¥y . H¡o ¡i hÙi triÁu th§n, em ngña xe </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">n HÙi. Khi HÙi ã ngÓi, H¡o hÏi:  Ph­t giáo d¡y rõ thiÇn ác báo éng, có ph£i th¿ không? HÙi </span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">á</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">p:  HÅ chúa sáng dùng hi¿u të d¡y Ýi, thì chim Ï bay ¿n và sao ng°Ýi già hiÇn ra, dùng nhân éc nuôi v­t thì suÑi ngÍt ch£y và m§m tÑt mÍc. Lành ã có iÁm, thì ác cing th¿. Cho nên, làm ác n¡i kín thì quÉ b¯t gi¿t i, làm ác n¡i rõ thì ng°Ýi b¯t gi¿t i. DËch nói:  Chéa lành vui còn . Thi khen:  C§u ph°Ûc không sai . Tuy là cách ngôn cça sách nho, cing là minh hu¥n cça Ph­t giáo . H¡o nói:  N¿u v­y, thì Chu KhÕng ã rõ, còn dùng gì ¿n Ph­t giáo? HÙi </span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">á</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">p:  LÝi nói cça Chu KhÕng bày s¡ d¥u g§n. Còn lÝi d¡y cça Thích Ca thì §y ç tÛi ch× u vi. Cho nên, làm ác thì có Ëa ngåc khÕ mãi, tu thiÇn thì có thiên °Ýng s°Ûng luôn. em iÁu </span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">ra làm rõ viÇc khuy¿n thiÇn ngn ác, là không v) ¡i ° ! H¡o b¥y giÝ không có câu gì à b¯t b» lÝi HÙi. H¡o tuy nghe chính pháp, mà tính hôn b¡o, không th¯ng °ãc sñ hà ng°ãc. Sau sai lính túc vÇ vào h­u cung làm v°Ýn, </font></span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">à</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">o ¥t °ãc mÙt t°ãng vàng éng cao m¥y th°Ûc, em trình H¡o. H¡o sai em à ch× b¥t tËnh, l¥y n°Ûc d¡ t°Ûi lên, cùng qu§n th§n c°Ýi, cho </span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> </span> </font> </font> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> <font face="Times New Roman" size="3">là vui</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref9" title href="#_ftn9"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[9]</font></span></span></a></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">. Trong kho£nh kh¯c, c£ mình s°ng to, ch× kín càng au, gào kêu tÛi trÝi. Thái sí bÑc qu» nói:  Ph¡m ph£i mÙt vË th§n lÛn . Bèn c§u £o các mi¿u v«n không thuyên gi£m. Thà nï, tr°Ûc có ng°Ýi theo ¡o Ph­t, nhân </font></span><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> </span> </font> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> <font face="Times New Roman" size="3">hÏi:  BÇ h¡ ã ¿n chùa Ph­t c§u ph°Ûc ch°a? . H¡o ng©ng §u hÏi: &quot;Ph­t là th§n lÛn °?&quot;</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref10" title href="#_ftn10"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[10]</font></span></span></a></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">. Thà nï th°a: &quot;Ph­t là th§n lÛn&quot;. Lòng H¡o hiÃu ra, nói h¿t ý mình. Thà nï liÁn nghênh t°ãng ·t trên iÇn vua, l¥y n°Ûc th¡m ría qua m¥y chåc l§n, rÓi Ñt h°¡ng sám hÑi. H¡o cúi §u trên gÑi, tñ kà tÙi mình, kho£nh kh¯c bÛt au, sai sé ¿n chùa, hÏi thm nhà s°, mÝi HÙi thuy¿t pháp.</font></span></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">HÙi liÁn theo vào, H¡o hÏi h¿t nguyên do cça tÙi ph°Ûc. HÙi bèn trình bày c·n k½, lÝi r¥t tinh y¿u. H¡o vÑn có tài hiÃu bi¿t, hÛn hß r¥t vui, nhân </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> </span> </font> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> <font face="Times New Roman" size="3">xin xem giÛi lu­t cça sa môn. HÙi cho giÛi vn c¥m bí, không thà khinh truyÁn, nên l¥y mÙt trm ba m°¡i lm nguyÇn cça kinh B£n nghiÇp chia ra làm 250 iÁu, i éng n±m ngÓi, Áu c§u nguyÇn cho chúng sinh. H¡o Íc th¥y lÝi nguyÇn th°¡ng rÙng kh¯p, càng thêm lòng lành, liÁn ¿n HÙi thÍ nm giÛi. M°Ýi ngày bÇnh lành. H¡o bèn ß ch× HÙi trú sía sang làm ¹p thêm, ra lËnh cho tôn th¥t, không ai là không phång thÝ</font></span><span style="font-size: 11.5pt; line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><a name="_ftnref11" title href="#_ftn11"><span class="MsoFootnoteReference"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3" color="#000000">[11]</font></span></span></a></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font face="Times New Roman" size="3">.</font></span></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">HÙi ß triÁu Ngô, gi£ng nói chính pháp, nh°ng tính H¡o hung c¡n, không hiÃu ngh)a m§u, nên chÉ mô t£ viÇc g§n báo éng, à mß lòng H¡o. HÙi ß chùa Ki¿n S¡, dËch các kinh, </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">là&nbsp; <i>A Nan niÇm di, Kính diÇn v°¡ng, Sát vi v°¡ng, Ph¡m hoàng</i>. L¡i dËch các kinh <i>TiÃu ph©m</i>,<i> Låc Ù t­p, T¡p thí då</i>, cing khéo °ãc thà kinh, lÝi ý chính xác. L¡i truyÁn bài Nê hoàn bÑi, réo r¯t tr§m buÓn, làm m«u mñc cho mÙt thÝi ¡i. L¡i chú thích ba kinh An ban thç ý, Pháp kính và ¡o thÍ, cùng vi¿t lÝi tña cho các kinh ¥y, lÝi l½ vëa ¹p, ý chÉ vi diÇu, cing th¥y ß Ýi.</font></span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">¿n tháng 4 nm Thiên K÷ thé t° (280), H¡o hàng nhà T¥n. Tháng 9 HÙi m¯c bÇnh rÓi m¥t. Nm ¥y là nm Thái Kh°¡ng thé nh¥t nhà T¥n. </span> </font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent:1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <span style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman"> <font size="3">¿n kho£ng nm Hàm Hòa (326) vua T¥n Thành ¿, Tô Tu¥n làm lo¡n, Ñt tháp do HÙi dñng. T° Không Hà Sung l¡i sía dñng l¡i. Bình tây t°Ûng </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode:line"> <font face="Times New Roman" size="3">quân</font></span><span style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman"><font size="3"> TriÇu Då, m¥y Ýi không thÝ Ph­t, ng¡o m¡n Tam b£o, ¿n chùa ó, gÍi các s° nói:  Të lâu nghe nói tháp này nhiÁu l§n phóng ra ánh sáng, h° £n dË th°Ýng, nên ch°a thà tin. N¿u °ãc tñ mình th¥y thì ch£ ph£i bàn lu­n gì nïa . MÛi nói xong, tháp liÁn phóng ra ánh sáng ngi s¯c, rÍi tÏ c£ chùa. Då ng¡c nhiên rßn tóc gáy, do th¿ mà tin kính, nên ß phía ông chùa, l¡i dñng thêm mÙt tháp nhÏ, ¥y xa là do th§n c£m cça ¥ng ¡i thánh, và g§n là do séc cça Kh°¡ng HÙi. Cho nên, v½ hình t°ãng HÙi, truyÁn cho ¿n nay. Tôn X°Ûc làm bài tán cho béc tranh nói:</font></span></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">Ông HÙi hiu h¯t</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">Th­t b­c linh ch¥t</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">Lòng không c­n låy</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">Tình có d° d­t</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <i> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"></span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ê</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">m tÑi này d¡y</span></font></i></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <i> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"></span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">á</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">m tÙi kia vÛt</span></font></i></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <span style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; font-style:italic"> <font size="3">Lëng lïng i xa</font></span></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 3.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line; font-style:italic">Cao vÝi nÕi b­t</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent:1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode:line"> <font face="Times New Roman" size="3">Có ký nói Tôn H¡o ­p thí xá lãi, cho không ph£i viÇc cça QuyÁn. Tôi xét H¡o khi s¯p phá chùa, qu§n th§n Áu áp:  Kh°¡ng HÙi c£m thåy, Thái hoàng l­p chùa . thì bi¿t viÇc c£m xá lãi x°a là ph£i ß vào thÝi Tôn QuyÁn. Cho nên, truyÇn ký cça mÙt sÑ nhà Áu nói: &quot;Tôn QuyÁn c£m Xá lãi ß cung Ngô&quot;. Sau ó mÛi thí sñ th§n nghiÇm. Có ng°Ýi mÛi em gán cho H¡o v­y.</font></span></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent:1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> &nbsp;</p> <h2 style="margin:0 0.25cm; line-height: 150%; "> <font face="Times New Roman"> <span style="line-height: 102%"> <font size="3"><a name="_p105a11"></a>1. KH¯ NG TNG HØI Þ VIÆT NAM</font></span><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">&nbsp;</font></span></font></h2> <p style="margin:0 0.25cm; line-height: 150%; "> &nbsp;</p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">B£n tiÃu sí trên vÁ cuÙc Ýi Kh°¡ng Tng HÙi có thà chia làm ba ph§n. Ph§n §u mô t£ Kh°¡ng Tng HÙi cho ¿n khi &quot;ch¥n tích ông du&quot; qua truyÁn giáo ß Ki¿n NghiÇp vào nm 247. Ph§n hai ghi l¡i nhïng ho¡t Ùng cça HÙi ß Trung QuÑc trong kho£ng h¡n 30 nm cho ¿n lúc viên tËch vào nm Thái Khang thé nh¥t nhà T¥n (280). Ph§n ba là ghi l¡i nhïng tác ph©m do HÙi dËch và vi¿t.</span></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Trong ph§n §u, nó cho ta bi¿t tÕ tiên Kh°¡ng Tng HÙi gÑc ng°Ýi Kh°¡ng C°, nh°ng ã m¥y Ýi ¿n ß ¤n Ù. TÛi thÝi cha HÙi vì buôn bán l¡i di c° sang n°Ûc ta và sinh sÑng t¡i Giao ChÉ. ViÇc ng°Ýi ¤n Ù ¿n n°Ûc ta vào nía cuÑi th¿ k÷ thé hai ¿n §u th¿ k÷ thé ba sdl là mÙt sñ thñc. <i>Tây Véc truyÇn </i>cça <i>H­u Hán th°</i> 118, khi vi¿t vÁ n°Ûc Thiên Trúc, ã nói:  Thiên Trúc... vào nm Diên Hy thé hai (158) và thé t° (160) Ýi Hoàn ¿ ã tëng të ngoài vùng Nh­t Nam ¿n cÑng . Ch° Di truyÇn cça L°¡ng th° 54 và Di M¡ch truyÇn cça <i>Nam sí</i> 78 cing vi¿t:  Các n°Ûc biÃn Nam ¡i Ã ß trên các £o biÃn lÛn phía nam và tây nam cça Giao Châu... Ýi Hoàn ¿ nhà H­u Hán, ¡i T§n Thiên Trúc Áu do °Ýng </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">sai sé ¿n cÑng . Và không chÉ &quot;¿n cÑng&quot;, L°¡ng th° 54 còn ghi thêm vÁ n°Ûc ¡i T§n là  ng°Ýi n°Ûc </font></span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">làm nghÁ buôn bán, th°Ýng ¿n Phù Nam, Nh­t Nam, Giao ChÉ . ViÇc cha HÙi ¿n Giao ChÉ Ã buôn bán, ph£i chng ã x£y ra trên các chuy¿n tàu buôn và ¿n cÑng này cça Thiên Trúc và ¡i T§n? Ch¯c ch¯n là ph£i nh° th¿. V­y thì, ông ã ¿n n°Ûc ta vào lúc nào? Ta hiÇn không bi¿t rõ </font></span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">í</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">ch xác, nh°ng h³n ã ¿n sau các nm 158 - 160 nói trên và tr°Ûc nm 224, nm Duy Kó N¡n të Thiên Trúc ¿n Vi X°¡ng, nh° Pháp cú kinh tñ trong <i>Xu¥t Tam t¡ng ký t­p </i>7 tÝ 50a9 và tiÃu sí cça Duy Kó N¡n trong <i>Cao tng truyÇn </i>&nbsp;1 tÝ 326b23 ã ghi.</span></font></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">Ngoài ra, truyÇn S) Nhi¿p trong <i>Ngô chí</i> 4 tÝ 7b10, khi mô t£ mÙt buÕi lÅ hành thành cça Nhi¿p ã vi¿t:  Ng°Ýi HÓ m¥y chåc, i sát theo xe, Ñt h°¡ng&  ta ngày nay không thà xác Ënh chính xác lÅ hành thành n§y x£y ra vào nm nào, nh°ng ch¯c ch¯n nó diÅn ra không muÙn h¡n nm 266, bßi </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">ó</span></font><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">là nm S) Nhi¿p m¥t, Óng thÝi là thÝi iÃm muÙn nh¥t. Còn thÝi iÃm sÛm nh¥t có kh£ nng r¡i vào nhïng nm 190, khi Chu Phù ã  bÏ iÃn hu¥n cça tiÁn thánh, vét pháp lu­t cça Hán gia , à i theo Ph­t giáo và liên k¿t ch·t ch½ vÛi nhïng ng°Ýi Ph­t giáo nh° Mâu Tí, mà <i>Lý ho·c lu­n</i> ã ghi l¡i, të </font></span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">t¡o nên mÙt b§u không khí chính trË thu­n lãi cho nhïng ho¡t Ùng Ph­t giáo, trong </font></span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3"> </font> </span> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"><font size="3">có lÅ hành thành r°Ûc Ph­t cça S) Nhi¿p. Dù vÛi tr°Ýng hãp nào i nïa, trong h¡n 30 nm të 190-226 ã có m·t t¡i n°Ûc ta mÙt t­p thà ng°Ýi ¤n Ù nói chung tÛi  m¥y chåc nhân kh©u . Trong sÑ  m¥y chåc ng°Ýi HÓ n§y, có thà cha cça Kh°¡ng Tng HÙi ã hiÇn diÇn, ·c biÇt khi ta gi£ thi¿t HÙi sinh vào kho£ng nhïng nm 200.&nbsp;&nbsp; </font> </span></font></font></p> <p class="MsoBodyText" style="text-indent: 1.0cm; margin-left:0.25cm; margin-right:0.25cm"> <font face="Times New Roman" size="3"> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">iÃm </span></font><font face="CN-Times" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line">á</span></font><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">ng l°u ý là c£ Tng Hñu l«n HuÇ H¡o Áu nói chÉ mÙt mình cha HÙi ¿n Giao ChÉ buôn bán (kó phå nhân th°¡ng cÕ, di vu Giao ChÉ). V­y ph£i chng khi ¿n Giao ChÉ buôn bán mÙt thÝi gian, cha HÙi mÛi l­p gia </span></font><font face="CN-Times"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ì</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line">nh và có kh£ nng c°Ûi mÙt cô gái ng°Ýi ViÇt b£n xé làm vã và sau </span></font><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; font-family: Times New Roman; layout-grid-mode: line"><font size="3">ó</font></span><font face="Times New Roman" size="3"><span lang="ZH-CN" style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> </span> </font> </font> <span style="line-height: 102%; layout-grid-mode: line"> <font face="Times New Roman" size="3">trß thành m¹ cça HÙi? Tr£ lÝi câu hÏi này, hiÇn không có nhïng b±ng chéng trñc ti¿p, nh°ng qua mÙt vài d¥u hiÇu ta&nbsp; có thà gi£ thi¿t mÙt sñ tình nh° th¿ ã x£y ra. Thé nh¥t, c£ Tng Hñu l«n HuÇ H¡o Áu nói: &quot;Cha HÙi vì buôn bán ¿n ß Giao ChÉ&quot; (Kó phå nhân th°¡ng cÕ, di vu Giao ChÉ). Ngh)a là ¿n buôn bán ß Giao ChÉ, chÉ mÙt mình cha Kh°¡ng Tng HÙi. Thé hai, qua&nbsp; các tác ph©m à l¡i có nhiÁu d¥u v¿t chéng tÏ HÙi ã chËu £nh h°ßng truyÁn thÑng L¡c ViÇt mÙt cách sâu ­m. MÙt là vÁ m·t ngôn ngï, hiÇn nay <i> Låc Ù t­p kinh</i>, mÙt dËch b£n cça Kh°¡ng Tng HÙi, chéa ñng nhiÁu c¥u trúc ngï pháp ti¿ng ViÇt cÕ, mà ngoài lý do HÙi ph£i dùng mÙt nguyên b£n ti¿ng ViÇt, nh° s