ÿþ<html xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40"> <!-- #BeginTemplate "tsnc12.dwt" --> <head> <meta http-equiv="Content-Language" content="en-us"> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=unicode"> <title>T­p san nghiên céu Ph­t hÍc</title> <style> <!-- p.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin-top:6.0pt; margin-right:0cm; margin-bottom:0cm; margin-left:0cm; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-justify:inter-ideograph; font-size:12.0pt; font-family:CN-Times; } .MsoBody { font-family: CN-Times; font-size: 12pt; color: #000080; word-spacing: 0; text-indent: 0; line-height: 150%; text-align: justify; margin: 0 } div.Section9 {page:Section9; } h1 {margin-top:12.0pt; margin-right:0cm; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0cm; text-align:justify; text-justify:inter-ideograph; page-break-after:avoid; font-size:18.0pt; font-family:CN-Times; text-transform:uppercase; font-style:italic} h2 {margin:3.0pt 0cm; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-family:CN-Times; font-weight:bold; } h3 {margin-top:6.0pt; margin-right:0cm; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0cm; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:13.0pt; font-family:CN-Times; color:red; font-weight:bold; font-style:italic; } span.byline {color:navy} div.Section10 {page:Section10; } span.MsoFootnoteReference {font-family:CN-Times; color:maroon; vertical-align:super} div.Section1 {page:Section1; } div.Section2 {page:Section2; } div.Section3 {page:Section3; } table.MsoNormalTable {mso-style-parent:""; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; } div.Section4 {page:Section4; } div.Section5 {page:Section5; } div.Section6 {page:Section6; } div.Section7 {page:Section7; } div.Section8 {page:Section8; } --> </style> </head> <body style="text-align: center"> <p class="Heaing1" align="center" style="margin:0 0cm; text-align: center; "> <font face="Times New Roman"> <span style="font-weight: normal; font-style: normal">T¬P SAN</span></font></p> <h1 align="center" style="margin:0 0cm; text-align: center; "> <font color="#000080" face="Times New Roman" size="4"> <span lang="VI" style="font-style: normal">NGHIÊN CèU PH¬T HÌC</span></font></h1> <p class="MsoNormal" align="center" style="text-align: center; margin-top: 0; margin-bottom:0"> <font face="Times New Roman" size="2"> <span lang="VI">PH¬T GIÁO THêA THIÊN - HU¾</span></font></p> <p class="MsoNormal" align="center" style="text-align: center; margin-top: 0; margin-bottom:0"> <font face="Times New Roman" size="2"> <b><i><span lang="VI">SÑ </span>12<span lang="VI"> - Pl. 2548 - PhÕ bi¿n nÙi bÙ</span></i></b></font></p> <hr width="40%"> <p class="MsoNormal" align="center" style="text-align: center; margin-top: 0; line-height:150%; margin-bottom:0"> &nbsp;</p> <table border="0" width="100%" id="table1" cellspacing="0" cellpadding="0"> <tr> <td><!-- #BeginEditable "body" --> <h2 align="right" style="margin-left: 0; margin-top: 20pt; margin-bottom: 12pt"> <span lang="EN-US" style="font-family: CN-Times; font-style: italic"> <font size="5" color="#000080">GiÛi thiÇu và gi£i thích Á Kinh</font></span></h2> <h1 align="right" style="text-align: center; margin-left: 0; margin-top: 0; margin-bottom: 0"> <span lang="EN-US" style="font-family: CN-Times; font-style: normal"> <font size="6" color="#000080">KIM CANG BÁT NHà BA LA M¬T</font></span></h1> <hr width="50%"> <p class="MsoNormal" align="right" style="text-align: center; margin-top: 0; margin-bottom: 0"> <font color="#000000"><span lang="EN-US" style="font-size: 13.0pt">Thích Thái Hòa</span></font></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: center; margin-top: 0; margin-bottom: 0"> <font color="#000000"><span lang="EN-US">&nbsp;(<i>ti¿p theo T­p san sÑ 11</i>)</span></font></p> <p class="MsoBody">&nbsp;</p> <p class="MsoBody"><font color="#000000">Ý<span lang="EN-US"> ngh)a Á kinh theo ph¡n ngï và kinh vn theo thà lo¡i:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Tên Kinh theo ti¿ng Ph¡n là Vajraprajñ pramit sktra ho·c Vajracchedika prajñpramit-sktra.</span></font></p> <p class="MsoBody" style="margin-top: 6pt; margin-bottom: 6pt"> <font color="#000000"><b>1.Vajraprajñ pramit sktra:</b></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Vajra là mÙt lo¡i khoáng ch¥t kiên cÑ, b¥t ho¡i và s¯c bén. Nó có kh£ nng phá ho¡i v­t khác; nh°ng v­t khác thì không thà phá ho¡i °ãc nó.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Vajra tñ b£n ch¥t là kiên cÑ, b¥t ho¡i và s¯c bén, ché không ph£i do thé khác t¡o thành.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Vajra °ãc dùng à ©n då cho pháp, pháp ¥y có hai °u iÃm.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">a- Nó có kh£ nng tÓi phåc các oán Ëch, nh°ng các oán Ëch thì không thà tÓi phåc °ãc nó.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">b- Nó có kh£ nng phá ho¡i các phiÁn não, nh°ng các lo¡i phiÁn não thì không thà phá ho¡i °ãc nó.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Vajra, Hán dËch là Kim Cang và Anh dËch là Diamond.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Prajñ i të Ùng të cn jñ, có ngh)a là nh­n théc, hiÃu bi¿t, liÅu tri, & và prajñ có ngh)a là trí tuÇ, minh tuÇ, quán tuÇ, thông tuÇ, liÅu tuÇ, & Trí tuÇ có kh£ nng soi chi¿u ¿n ch× tÙt cùng cça chân lý, th¥u triÇt b£n thà và mÍi hình thái cça các pháp.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Prajñ, Hán chuyÃn âm là Bát-Nhã và dËch là trí tuÇ ho·c tuÇ minh. Trí tuÇ có kh£ nng soi chi¿u à th¥y rõ cn nguyên cça sñ v­t.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Cing có khi, Prajñ °ãc dËch là không-trí ho·c không-tuÇ. Trí tuÇ phát sinh do thñc hành pháp không-quán mà chéng ¯c.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Nh° v­y, trí tuÇ ¥y tñu thành là do sñ n× lñc thñc hành ché không ph£i do lo¡i suy.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Prajñ trong Hán ngï không có mÙt të ngï nào t°¡ng éng, nên ph§n nhiÁu các dËch gi£ Hán chÉ chuyÃn âm Prajñ là Bát-Nhã và kèm theo nhiÁu sñ gi£i thích.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Các nhà Anh dËch Prajñ là Wisdom ho·c Insight.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Wisdom, có ngh)a là ki¿n théc, hÍc théc, sñ tëng tr£i, lËch duyÇt và thông thái.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Insight, có ngh)a là sñ nhìn th¥y bên trong cça sñ v­t, sñ nhìn th¥y b£n ch¥t cça sñ v­t, sñ sáng suÑt, sñ hiÃu bi¿t °u viÇt,& </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Tuy, Prajñ °ãc dËch là Wisdom ho·c Insght, nh°ng ph§n nhiÁu các dËch gi£ Anh ngï cing à nguyên Prajñ. Vì trong Anh ngï cing không có të ngï nào có thà gói trÍn toàn v¹n ý ngh)a cça të ngï Prajñ.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Pramit: Pram có ngh)a là ß ngoài, ra ngoài, ß mÙt bên bÝ, ß th¿ giÛi bên kia. Ita có ngh)a là ã qua rÓi, ã ¿n rÓi.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">V­y, Pramit là ã v°ãt ra khÏi và ã ¿n n¡i. VÛi ngh)a bóng thì Pramit là ã siêu viÇt th¿ gian, siêu viÇt vÍng t°ßng và ã ¿n n¡i an tËnh, viên mãn cça Ni¿t Bàn.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Hán chuyÃn âm Pramit là Ba-la-m­t và dËch là  Ù khé - téc là ã v°ãt qua, ho·c  áo bÉ ng¡n là ¿n bÝ bên kia.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">V°ãt qua hay ¿n bÝ bên kia Áu là ngôn ngï ©n då.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">BÝ bên n§y là då cho sinh tí, bÝ bên kia là då cho Ni¿t Bàn.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">BÝ bên n§y là då cho mê l§m, bÝ bên kia là då cho giác ngÙ.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">HÅ v°ãt qua dòng sông sanh tí thì ¿n Ni¿t Bàn; hÅ v°ãt qua vô minh thì tñu thành giác ngÙ. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">N¿u nói theo ngôn ngï chéng ngÙ, hÅ o¡n trë vô minh, khát ái và vÍng t°ßng thì giác ngÙ, h¡nh phúc và an l¡c ß ngay ây và bây giÝ, ché không ph£i c§n ãi ¿n bÝ kia.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Pramit, các nhà Hán ngï còn dËch là céu cánh ho·c viên mãn.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Céu cánh là hoàn thành måc ích và viên mãn là sñ toàn v¹n måc ích.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Nh° v­y, Pramit là ã ¿n toàn v¹n, ¡t ¿n ch× hoàn thành tuyÇt diÇu, ch× ¥y không còn ngôn ngï à diÅn t£, không thà dùng khái niÇm à khái niÇm.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Anh dËch Pramit là perfection, có ngh)a là sñ hoàn thành, sñ toàn v¹n, sñ tuyÇt ích, sñ tuyÇt diÇu& </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">V­y, Prajñpramit là trí tuÇ toàn v¹n, trí tuÇ tuyÇt ích, trí tuÇ tuyÇt diÇu, trí tuÇ siêu viÇt, trí tuÇ siêu niÇm, trí tuÇ không còn có khái niÇm cça ngôn ngï.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Sktra, có ngh)a là quan hÇ và th¥u suÑt. Hán chuyÃn âm Tu-a-la và dËch là tuy¿n, gÓm nhïng sãi chÉ xâu l¡i vÛi nhau, ho·c dËch là Kinh.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Kinh, các nhà Ph­t hÍc Hán t¡ng gi£i thích có 3 ý ngh)a, nm ·c tính và phân chia thành m°Ýi hai thà lo¡i.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Ba ý ngh)a:</span></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">1-Kh¿ lý: Kinh °ãc éc Ph­t tuyên nói, Kinh ¥y, thích hãp vÛi chân lý.</span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">2-Kh¿ thÝi: Kinh °ãc éc Ph­t tuyên nói, Kinh ¥y, thích hãp mÍi thÝi ¡i.</span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">3-Kh¿ c¡: Kinh °ãc éc Ph­t tuyên nói, Kinh ¥y, thích hãp mÍi không gian và trình Ù.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Nm ·c tính:</span></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>1-Xu¥t sanh: T¥t c£ mÍi ngh)a lý cça Lu­t và Lu­n Áu xu¥t phát të Kinh.</i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>2-TuyÁn dõng: Kinh hàm ngå nhïng ngh)a lý sâu th³m và l°u thông t°¡ng tñ nh° dòng n°Ûc ch£y.</i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>3-HiÃn thË: Ngh)a lý °ãc nêu ra rõ ràng të Kinh.</i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>4-Th±ng m·c: Ngh)a lý cça Kinh làm chëng mñc cho chúng sanh tu hÍc.</i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>5-K¿t man: Ngh)a lý cô Íng tóm thâu, nh° dây xâu k¿t nhïng bông hoa.</i></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">M°Ýi hai thà lo¡i:</span></font></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">1.Tu-a-la (Sktra) cing gÍi là Tr°Ýng-hàng hay Pháp-bÕn: Kinh éc Ph­t nói ra và ã °ãc k¿t t­p theo lÑi vn xuôi, nên gÍi là Tr°Ýng hàng. Và chính nó là cn b£n cça giáo pháp, nên gÍi là Pháp bÕn.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">2.Kó d¡ (Geyy): DËch là Trùng tång hay èng tång. LÑi vn trùng thu­t l¡i nhïng ý ngh)a cça vn Tr°Ýng hàng. Nó th°Ýng dùng bÑn câu làm mÙt bài, trong ó có khi bÑn chï, nm chï, b£y chï, tám chï.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">3.Hòa già la (veyykaraGa): DËch là ThÍ ký. Lo¡i Kinh vi¿t theo cách ¥n chéng. Ch³ng h¡n, éc Ph­t ¥n chéng cho các Ç tí Thanh Vn và BÓ Tát s½ làm Ph­t trong t°¡ng lai và gÓm có y báo, chánh báo cça hÍ.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">4.Già-à (Gth): DËch là Phúng tång hay Cô khßi. Lo¡i Kinh vi¿t b±ng nhïng kÇ tång và m×i kÇ tång có bÑn câu. Lo¡i này không ph£i nh° lo¡i Kó d¡ dùng à trùng tång l¡i Tr°Ýng hàng, mà chính nó hình thành tëng bài kÇ tñ l­p.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">5.¯u-à-na (Udna): DËch là Tñ thu­t, Tñ thuy¿t ho·c Vô v¥n tñ thuy¿t. Lo¡i Kinh ghi l¡i theo lÑi tñ thu­t do éc Ph­t xét úng thÝi iÃm ho·c úng cn c¡ Ngài tñ tuyên nói, ché không ph£i do có sñ th°a hÏi cça hàng Ç tí.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">6.Ni-à-na (Nidna): DËch là Nhân duyên. Lo¡i Kinh nói vÁ sñ g·p gá nghe pháp giáo hóa giïa éc Ph­t Thích Ca vÛi ch° Ph­t quá khé và giïa nhïng hàng Ç tí cùng vÛi túc duyên cça hÍ.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">7.A-ba-à-na (Avadna): DËch là Thí då. Lo¡i Kinh nêu lên nhïng thí då. Vì giáo pháp éc Ph­t gi£ng d¡y có khi thñc tiÅn, có khi sâu th³m siêu viÇt. Do sâu th³m và siêu viÇt, nên c§n ph£i dùng nhïng thí då khi¿n ng°Ýi nghe mÛi có thà ti¿p thu °ãc.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">8.Y-¿-måc-à-già (Itiruttaka): DËch là BÕn sñ. Lo¡i Kinh nói vÁ sñ tu nhân cça éc Ph­t và các hàng Ç tí.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">9.Xa-à-già (Jtaka): DËch là BÕn sanh. Lo¡i Kinh nói vÁ quá khé, khi éc Ph­t thñc hành BÓ Tát ¡o cing nh° các Ç tí cça Ngài và các vË BÓ Tát.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">10.Tó Ph­t lñc (Vedalla): DËch là Ph°¡ng qu£ng. Lo¡i Kinh vi¿t theo ngôn ngï biÃu t°ãng hàm chéa nhïng ý ngh)a sâu rÙng ß ±ng sau ngôn ngï ¥y.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">11.A-tó-¡t-ma (Abbhutadharma): DËch là VË t±ng hïu. Lo¡i Kinh ghi l¡i nhïng t° t°ßng hay th§n lñc b¥t t° nghì cça éc Ph­t trong khi thuy¿t pháp và giáo hóa.</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><i><font color="#000000"><span lang="EN-US">12.¯u-ba-Á-xá (Upadi sa): DËch là Lu­n nghË. Lo¡i Kinh ghi l¡i nhïng sñ biÇn lu­n và v¥n áp. MÙt ôi khi ¯u-ba-Á-xá (Upadi sa) còn °ãc hiÃu là bí m­t. Þ trong t­p  Aspects of Mahayna Buddhism and its relation to Hinayna Buddhism nhà hÍc gi£ N. Dutt nói, trong mÙt bài Kinh (Sktra) có thà có tëng o¡n °ãc xem là Sktra (tr°Ýng hàng), mÙt Geyy (trùng tång), mÙt Gth (kÇ tång), mÙt Udna (tñ thuy¿t), mÙt VeyykaraG (thÍ ký),& </span></font></i></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Sñ phân chia Kinh thành 12 thà lo¡i, nó không có tính nh¥t Ënh. Vì ß trong Th­p Trå Tó Bà Sa, ¡i Chính Tân Tu 26, tr 69b, chÉ Á c­p ¿n chín thÃ:</span></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">- Tu a la (Sktra). </span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">- Kó d¡ (Geyy). </span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">- ThÍ ký (VeyykaraGa). </span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">- Già à (Gth). </span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">- ¯u à na (Udna). </span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">- Ni à na (Nidna). </span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">- Tó Ph­t lñc (Vedalla). </span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">- VË t±ng hïu (Abbhutadharma). </span></font></i></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><i><font color="#000000"> <span lang="EN-US">- Lu­n nghË (Upade sa).</span></font></i></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Sñ phân chia hình thành chín thà lo¡i n§y, các Kinh và Lu­n s¯p x¿p, phân lo¡i có ôi ph§n sai biÇt nhau.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Kinh Pháp Hoa, ph©m Ph°¡ng TiÇn phân lo¡i có chín, nhïng sñ s¯p x¿p theo sau:</span></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>- Tu a la (kh¿ Kinh). </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>- Già à (cô khßi). </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>- Y ¿ måc dà à (bÕn sñ). </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>- Xà à già (bÕn sanh). </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>- A tó ¡t ma (vË t±ng hïu). </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>- Ni à na (nhân duyên). </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>- A ba à na (thí då). </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>- Kó d¡ (trùng tång). </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>- ¯u ba Á xá (lu­n nghË). </i></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Sß d), có sñ sai biÇt n§y, là tùy theo nghÇ thu­t thuy¿t giáo cça éc Ph­t, Ñi vÛi cn c¡ thính chúng, nên có Kinh, Ngài sí dång ç c£ muÝi hai thà lo¡i vn pháp à trình bày giáo ngh)a, nh°ng có Kinh, Ngài chÉ sí dång chín, ho·c tám và ß Kinh Kim Cang Bát Nhã n§y, Ngài ã sí dång ¿n m°Ýi thà lo¡i vn pháp à diÅn t£ giáo ngh)a. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">à trß l¡i vÛi Á Kinh VajraPrajñ-Pramit Sktra là Kinh nói vÁ trí tuÇ toàn h£o, trí tuÇ tuyÇt diÇu, trí tuÇ siêu viÇt, trí tuÇ siêu niÇm, trí tuÇ ã v°ãt h³n th¿ giÛi khái niÇm, trí tuÇ siêu niÇm, ch·t ét mÍi khái niÇm nh° Kim Cang.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Íc kù Kinh Kim Cang Bát Nhã, ta th¥y Kinh n§y có m°Ýi thà lo¡i nh° sau:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">1. Tr°Ýng hàng hay Pháp b£n: Vn tr°Ýng hàng hay vn xuôi nh° ta ã th¥y ph§n nhiÁu ß trong Kinh °ãc diÅn t£ theo thà lo¡i vn n§y.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">2. èng tång hay Trùng tång: Lo¡i vn n§y trong Kinh °ãc diÅn t£ qua bài kÇ nh° sau: </span> </font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i> Nh°ãc d) s¯c ki¿n ngã, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>d) âm thanh c§u ngã, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>thË nhân hành tà ¡o, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>b¥t nng ki¿n Nh° Lai . </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000">(¡i Chính Tân Tu 8, tr 752a). </font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Ngh)a là: </span> </font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i> N¿u dùng s¯c th¥y ta, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>dùng âm thanh c§u ta, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>ng°Ýi ¥y hành tà ¡o, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>không thà th¥y Nh° Lai .</i></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">3. ThÍ ký: Ph§n thÍ ký ß trong Kinh Kim Cang Bát Nhã là thÍ ký thành ph­t chung cho hàng BÓ Tát, nh° vn Kinh sau ây:  Nh° Lai vË phát ¡i Thëa gi£ thuy¿t; vË phát TÑi Th°ãng Thëa gi£ thuy¿t. Nh°ãc hïu nhân nng thÍ trì Íc tång qu£ng vË nhân thuy¿t. Nh° Lai t¥t tri thË nhân, t¥t ki¿n thË nhân, giai ¯c thành tñu b¥t kh£ l°ãng, b¥t kh£ x°ng, vô hïu biên, b¥t kh£ t° nghË công éc. Nh° thË nhân ³ng t¯c vi hà £m Nh° Lai A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á (¡i Chính Tân Tu 8, tr 750c). = Nh° Lai nói là vì ng°Ýi phát tâm ¡i Thëa; là vì ng°Ýi phát tâm TÑi Th°ãng Thëa. N¿u có ng°Ýi nào có kh£ nng thÍ trì, Íc tång, vì mÍi ng°Ýi mà nói mÙt cách rÙng rãi, thì Nh° Lai bi¿t ch¯c ch¯n ng°Ýi ¥y, th¥y ch¯c ch¯n ng°Ýi ¥y, Áu thành tñu °ãc công éc không thà °Ûc l°ãng, không thà so sánh, không có giÛi h¡n, không thà ngh) bàn. Nhïng ng°Ýi nh° v­y là s½ £m nh­n Ëa vË Vô Th°ãng BÓ Á cça Nh° Lai.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">ây là vn pháp theo thà lo¡i thÍ ký cça Kinh Kim Cang Bát Nhã. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">4. Già à, Phúng tång hay Cô khßi: Bài kÇ:</span></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i> Nh¥t thi¿t hïu vi pháp, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>nh° mÙng huyÅn bào £nh, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>nh° lÙ diÇc nh° iÃn, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>°ng tác nh° thË quán .</i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000">(¡i Chính Tân Tu 8, tr 752c).</font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Ngh)a là:</span></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>H¿t th£y pháp hïu vi, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>nh° mÙng, huyÅn, bào, £nh </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>nh° s°¡ng mai, iÇn chÛp, </i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>hãy quán chi¿u nh° v­y.</i></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">ây là vn pháp theo thà lo¡i kÇ tång hay cô khßi ß trong Kinh Kim Cang Bát Nhã.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">5. Nhân duyên: Vn pháp theo thà lo¡i nhân duyên ß Kinh n§y nh° sau:  ThÝi Tr°ßng lão Tu BÓ Á t¡i ¡i chúng trung, téc tùng tòa khßi, thiên £n hïu kiên, hïu t¥t tr°Ûc Ëa. HiÇp ch°ßng cung kính nhi b¡ch Ph­t ngôn, hy hïu Th¿ Tôn. Nh° Lai thiÇn hÙ niÇm ch° BÓ Tát, thiÇn phó chúc ch° BÓ Tát. Th¿ Tôn, thiÇn nam tí, thiÇn nï nhân, phát A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á Tâm, °ng vân hà trú, vân hà hàng phåc kó tâm . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 748c). = Lúc b¥y giÝ Tr°ßng lão Tu BÓ Á ß trong ¡i chúng, chính të n¡i ch× ngÓi éng d­y, tr¡t y bên ph£i, gÑi ph£i quó xuÑng sát ¥t, ch¯p tay cung kính b¡ch éc Ph­t r±ng: Th­t hi¿m có thay, b¡ch Th¿ Tôn! Nh° Lai khéo léo hÙ niÇm cho các vË BÓ Tát, khéo léo phó chúc cho các vË BÓ Tát. B¡ch Th¿ Tôn! Ng°Ýi con trai tÑt ¹p, ng°Ýi con gái tÑt ¹p ã phát tâm Vô Th°ãng BÓ Á, thì hÍ làm sao à an trú tâm ¥y và iÁu phåc tâm ¥y?</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">ây là vn pháp diÅn t£ theo thà lo¡i nhân duyên, nói vÁ nhân duyên, éc Ph­t gi£ng Kinh Kim Cang Bát Nhã.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">6. Thí då: Vn pháp cça Kinh Kim Cang Bát Nhã diÅn t£ theo thà lo¡i Thí då h¿t séc Ùc áo, sÑng Ùng và thú vË. Ch³ng h¡n, éc Ph­t diÅn t£ vÁ ph°Ûc éc do thñc hành h¡nh vô trú, Ngài ã sí dång vn pháp theo thà lo¡i Thí då nh° sau:  Tu BÓ Á, ° ý vân hà? ông ph°¡ng h° không kh£ t° l°ãng phç?-Ph¥t gi£, Th¿ Tôn. Tu BÓ Á, Nam, Tây, B¯c ph°¡ng, Té Duy, Th°ãng, H¡ h° không kh£ t° l°ãng phç?-Ph¥t gi£, Th¿ Tôn. Tu BÓ Á, BÓ Tát vô trú t°Ûng bÑ thí ph°Ûc éc, diÇc phåc nh° thË, b¥t kh£ t° l°ãng. Tu BÓ Á, BÓ Tát £n °ng nh° sß giáo trú . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 749a). = Hái Tu BÓ Á! Th§y ngh) th¿ nào? H° không ß ph°¡ng ông có thà suy ngh) và o l°Ýng °ãc không?-D¡, b¡ch Th¿ Tôn, không. Hái Tu BÓ Á! H° không các ph°¡ng Nam, Tây, B¯c, BÑn Góc, Trên và D°Ûi có thà suy ngh) và o l°Ýng °ãc không?-D¡, b¡ch Th¿ Tôn, không. Hái Tu BÓ Á! Ph°Ûc éc bÑ thí cça BÓ Tát vÛi tâm không m¯c k¹t n¡i t°Ûng, cing giÑng nh° v­y, không thà nào suy ngh) và o l°Ýng. Hái Tu BÓ Á! BÓ Tát nên an trú úng nh° iÁu ã °ãc d¡y.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">L¡i nïa, mÙt o¡n khác cça Kinh Kim Cang, éc Ph­t ã sí dång vn pháp theo thà lo¡i Thí då n§y, à diÅn t£ ph°Ûc éc cça mÙt ng°Ýi nghe, tin, Íc tång và thÍ trì Kinh n§y r¥t là Ùc áo nh° sau:  Tu BÓ Á, nh°ãc hïu thiÇn nam tí, thiÇn nï nhân, s¡ nh­t ph§n, d) h±ng hà sa ³ng thân bÑ thí; trung nh­t ph§n d) h±ng hà sa ³ng thân bÑ thí; h­u nh­t ph§n diÇc d) h±ng hà sa ³ng thân bÑ thí, nh° thË vô l°ãng trm ngàn v¡n éc ki¿p d) thân bÑ thí. Nh°ãc phåc hïu nhân, vn thí Kinh iÃn, tín tâm b¥t nghËch, kó ph°Ûc th¯ng bÉ, hà huÑng th¡ t£, thÍ trì Ùc tång, vË nhân gi£i thuy¿t . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 570c). = Hái Tu BÓ Á! N¿u có ng°Ýi con trai và ng°Ýi con gái hiÁn thiÇn nào, sí dång thân à bÑ thí nh° sÑ cát sông H±ng; buÕi tr°a sí dång thân à bÑ thí nh° sÑ cát sông H±ng; buÕi chiÁu cing sí dång thân à bÑ thí nh° sÑ cát sông H±ng, sí dång thân à bÑ thí nh° v­y, tr£i qua vô l°ãng trm ngàn v¡n éc ki¿p; n¿u có ng°Ýi nghe Kinh iÃn n§y, lòng tin không trái nghËch, thì ph°Ûc éc cça ng°Ýi nghe và tin ¥y, v°ãt th¯ng h¡n ng°Ýi bÑ thí kia; huÑng nïa là biên chép, ghi nhÛ hành trì, Íc tång và gi£ng d¡y cho ng°Ýi.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Và bài kÇ sau cùng cça Kinh n§y là:</span></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i> Nh¥t thi¿t hïu vi pháp,</i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>nh° mÙng huyÅn bào £nh,</i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>nh° lÙ diÇc nh° iÃn,</i></font></p> <p class="MsoBody" style="text-indent: 3cm"><font color="#000000"><i>°ng tác nh° thË quán .</i></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Tuy, éc Ph­t sí dång vn pháp theo thà lo¡i Già à hay Cô khßi, à diÅn t£ tóm l°ãc tính ch¥t b¥t thñc và h° £o cça các pháp hïu vi, nh°ng trong thi kÇ cô khßi n§y ã có m·t vn pháp theo thà lo¡i Thí då mÙt cách Ùc áo và thú vË. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">7. BÕn sanh: Vn pháp theo thà lo¡i n§y trong Kinh nh° sau: </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Tu BÓ Á, nh° ngã tích vË Ca Lãi v°¡ng cát tiÇt thân thÃ, ngã ° nh) thÝi vô ngã tuÛng, vô nhân t°Ûng, vô chúng sanh t°Ûng, vô thÍ gi£ t°Ûng, hà d) cÑ, ngã ° vãng tích ti¿t ti¿t chi gi£i thÝi. Nh°ãc hïu ngã t°Ûng, nhân t°Ûng, chúng sanh t°Ûng, thÍ gi£ t°Ûng, °ng sanh sân h­n.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Tu BÓ Á, hñu niÇm quá khé, ° ngi bách th¿, tác nh«n nhåc Tiên nhân, ° nh) sß th¿, vô ngã t°Ûng, vô nhân t°Ûng, vô chúng sanh t°Ûng, vô thÍ gi£ t°Ûng . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 750b). = Hái Tu BÓ Á! Nh° tôi ngày x°a bË Vua Ca Lãi c¯t ch·t thân thÃ, b¥y giÝ tôi không có ý t°ßng ngã, nhân, chúng sanh và thÍ m¡ng. Vì sao, vì b¥y giÝ tôi ã hiÃu rõ tëng chi ti¿t. N¿u có ý t°ßng vÁ ngã, nhân, chúng sanh và thÍ m¡ng, thì ph£i sinh ra sñ gi­n dï.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Hái Tu BÓ Á! L¡i nïa, ta nhÛ trong thÝi gian quá khé, nm trm Ýi, ta làm B­c Tiên Nhân nh«n nhåc. SuÑt trong thÝi gian ¥y, ta không có ý t°ßng vÁ ngã, nhân, chúng sanh và thÍ gi£.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">ây vn pháp theo thà lo¡i BÕn sanh °ãc diÅn t£ ß trong Kinh.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">8. Ph°¡ng qu£ng: Thà lo¡i vn pháp n§y °ãc diÅn t£ ß trong Kinh r¥t nhiÁu o¡n, nh°ng ß ây ta chÉ d«n mÙt o¡n à chéng minh vn pháp thuÙc thà lo¡i n§y: </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Ph­t cáo, Tu BÓ Á, Ch° BÓ Tát Ma ha tát, nh° thË hàng phåc kó tâm, sß hïu nh¥t thi¿t chúng sanh chi lo¡i, nh°ãc noãn sanh, nh°ãc thai sanh, nh°ãc th¥p sanh, nh°ãc hóa sanh, nh°ãc hïu s¯c, nh°ãc vô s¯c, nh°ãc hïu t°ßng, nh°ãc vô t°ßng, nh°ãc phi hïu t°ßng, nh°ãc phi vô t°ßng, ngã giai linh nh­p vô d° Ni¿t Bàn nhi diÇt Ù chi. Nh° thË diÇt Ù vô l°ãng, vô sÑ, vô biên chúng sanh, th­t vô chúng sanh ¯c diÇt Ù gi£. Hà d) cÑ, Tu BÓ Á, nh°ãc BÓ Tát hïu ngã t°Ûng, nhân t°Ûng, chúng sanh t°Ûng, thÍ gi£ t°Ûng, téc phi BÓ Tát . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 749a). = Ph­t d¡y, hái Tu BÓ Á! Các vË ¡i BÓ Tát, thì ph£i iÁu phåc tâm mình nh° v­y: Có bao nhiêu lo¡i chúng sanh, ho·c sinh të tréng, ho·c sinh të thai, ho·c sinh të sñ ©m th¥p, ho·c sinh të sñ bi¿n hóa; ho·c có hình s¯c, ho·c không có hình s¯c, ho·c có t°ßng, ho·c không có t°ßng, ho·c không ph£i có t°ßng, không ph£i không t°ßng, ta Áu làm cho các loài ¥y Áu i vào Ni¿t Bàn tuyÇt Ñi, à °ãc gi£i thoát. Gi£i thoát cho vô l°ãng, vô sÑ, vô biên chúng sanh nh° th¿, mà kó th­t ta không th¥y có chúng sanh nào °ãc gi£i thoát c£. T¡i sao nh° v­y? Hái Tu BÓ Á! Vì n¿u là BÓ Tát mà còn có vÍng t°ßng vÁ ngã, vÁ nhân, vÁ chúng sanh và vÁ thÍ m¡ng, thì chính vË ¥y không ph£i là BÓ Tát.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">ây là mÙt trong nhïng o¡n vn pháp thuÙc thà lo¡i Ph°¡ng qu£ng ß trong Kinh Kim Cang Bát Nhã.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">9. VË t±ng hïu hay Hy hïu: Vn pháp theo thà lo¡i n§y, ta th¥y trong Kinh Kim Cang Bát Nhã, tuy ít sí dång h¡n các thà lo¡i khác, nh° BÕn sanh, Thí då hay Lu­n nghË, nh°ng ta cing có thà d«n ra hai o¡n mà Kinh ã diÅn t£ sñ hy hïu hay hi¿m có vÁ ng°Ýi và vÁ pháp nh° sau:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Phåc thé, Tu BÓ Á, tùy thuy¿t thË Kinh, nãi chí té cú kÇ ³ng, °¡ng tri thí xé, nh¥t thi¿t th¿ gian thiên, nhân, a tu la, giai °ng cúng d°Ýng nh° Ph­t tháp mi¿u, hà huÑng hïu nhân t­n nng thÍ trì Ùc tång. Tu BÓ Á, °¡ng tri thË nhân thành tñu tÑi th°ãng Ç nh¥t hy hïu chi pháp. Nh°ãc thË Kinh iÃn sß t¡i chi xé, t¯c vi hïu Ph­t nh°ãc tôn trÍng Ç tí . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 750a). = L¡i nïa, hái Tu BÓ Á! N¡i nào diÅn gi£i Kinh n§y, dù chÉ bài kÇ bÑn câu, ph£i bi¿t ch× ¥y, t¥t c£ trÝi, ng°Ýi, a tu la trong th¿ gian Áu nên cúng d°Ýng nh° ch× chùa tháp cça Ph­t; huÑng nïa có ng°Ýi có thà thÍ trì, Íc tång suÑt Ýi. Hái Tu BÓ Á, ph£i bi¿t ng°Ýi ¥y thành tñu pháp hi¿m có tÑi th°ãng b­c nh¥t. Và n¿u Kinh n§y có m·t ß n¡i xé sß nào, thì xem nh° có Ph­t ho·c nhïng vË Ç tí tôn kính, quý trÍng ß n¡i xé sß ¥y.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">L¡i nïa, ta có thà th¥y thà lo¡i vn pháp sau ây, Tôn gi£ Tu BÓ Á, ã diÅn t£ sñ hi¿m có vÁ pháp và công éc:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Nh) thÝi, Tu BÓ Á, vn thuy¿t thË Kinh, thâm gi£i ngh)a thú, th¿ lÇ bi kh¥p nhi b¡ch ph­t ngôn; Hy hïu Th¿ Tôn, Ph­t thuy¿t nh° thË th­m thâm Kinh iÃn, ngã tùng tích lai sß ¯c tuÇ nhãn, vË t±ng ¯c vn nh° thË chi Kinh. Th¿ Tôn, nh°ãc phåc hïu nhân ¯c vn thË Kinh, tín tâm thanh tËnh, t¯c sanh thñc t°Ûng, °¡ng tri thË nhân thành tñu Ç nh¥t hy hïu công éc . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 750ab). = B¥y giÝ, Tôn gi£ Tu BÓ Á, nghe Ph­t nói Kinh n§y, hiÃu °ãc ngh)a lý và thú h°Ûng sâu xa, xúc Ùng tuôn trào n°Ûc m¯t mà b¡ch vÛi éc Ph­t r±ng: Th­t hi¿m có thay, b¡ch Th¿ Tôn! Ngài ã tuyên thuy¿t Kinh iÃn sâu xa h¿t méc nh° v­y. Të khi con °ãc m¯t tuÇ cho ¿n ngày nay, ch°a hÁ °ãc nghe b¥t cé Kinh nào nh° v­y c£.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">B¡ch Th¿ Tôn, n¿u có ng°Ýi nào °ãc nghe Kinh n§y, lòng tin thanh tËnh, khßi sinh t°Ûng chân thñc, ph£i bi¿t ng°Ýi ¥y thành tñu công éc hi¿m có sÑ mÙt.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">ây là thà lo¡i vn pháp VË t±ng hïu hay Hy hïu ß Kinh Kim Cang Bát Nhã. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">10. Lu­n nghË: Vn pháp Lu­n nghË là thà lo¡i hÏi và áp mang tính lu­n chéng. Ñi vÛi thà lo¡i vn pháp n§y, ta th¥y ß Kinh Kim Cang Bát Nhã ã °ãc éc Ph­t và Tôn gi£ Tu BÓ Á sí dång r¥t nhiÁu vÁ hÏi và áp, cing nh° lÑi lu­n chéng vÁ  phi và  thË Ã diÅn t£ lý tính Bát Nhã. Lý tính ¥y trong ngôn ngï lu­n lý không ph£i hiÃn lÙ qua  thË mà chính nó °ãc hiÃn lÙ qua  phi . Và nhÝ Bát Nhã diÅn t£ thñc t¡i tính qua  phi , mà ta nh­n ra °ãc thñc t¡i tính b±ng  thË , và  thË ¥y chính là  phi . </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">ây là lÑi vn Lu­n nghË h¿t séc Ùc áo cça Kinh Kim Cang Bát Nhã, ta có thà d«n mÙt vài o¡n à th¥y:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Tu BÓ Á, ° ý vân hà? BÓ Tát trang nghiêm ph­t Ù phç? Ph¥t gi£, Th¿ Tôn. Hà d) cÑ? Trang nghiêm ph­t Ù gi£, t¯c phi trang nghiêm, thË danh trang nghiêm . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 749c). = Hái Tu BÓ Á! Ý Th§y ngh) nh° th¿ nào? Ph£i chng BÓ Tát trang nghiêm cõi ph­t? B¡ch Th¿ Tôn, không. T¡i vì sao? Trang nghiêm cõi ph­t, chính là không trang nghiêm cõi ph­t, nên mÛi gÍi là trang nghiêm cõi ph­t.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Tu BÓ Á, thí nh° hïu nhân, thân nh° Tu Di s¡n v°¡ng, ° ý vân hà? ThË thân vi ¡i phç? Tu BÓ Á ngôn, th­m ¡i Th¿ Tôn! Hà d) cÑ? Ph­t thuy¿t phi thân, thË danh ¡i thân . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 749c). = Hái Tu BÓ Á, thí nh° có ng°Ýi thân lÛn nh° núi Chúa Tu Di, ý Th§y ngh) th¿ nào, thân ng°Ýi ¥y có lÛn không? Tôn gi£ Tu BÓ Á th°a, b¡ch Th¿ Tôn, thân ¥y là r¥t lÛn. Vì sao? Vì Ngài nói, không ph£i thân, nên mÛi gÍi là thân lÛn.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Tu BÓ Á, ° ý vân hà? Tam thiên ¡i thiên th¿ giÛi, sß hïu vi tr§n thË vi a phç? Tu BÓ Á ngôn, th­m a Th¿ Tôn. Tu BÓ Á, ch° vi tr§n, Nh° Lai thuy¿t phi vi tr§n, thË danh vi tr§n. Nh° Lai thuy¿t th¿ giÛi, phi th¿ giÛi, thË danh th¿ giÛi . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 750a). = Hái Tu BÓ Á! Ý Th§y ngh) nh° th¿ nào? SÑ vi tr§n ß trong th¿ giÛi tam thiên ¡i thiên có nhiÁu không? Tôn gi£ Tu BÓ Á th°a, b¡ch éc Th¿ Tôn, r¥t nhiÁu. Hái Tu BÓ Á! Nhïng vi tr§n ¥y, Nh° Lai nói chúng không ph£i là vi tr§n, nên mÛi gÍi chúng là vi tr§n. Nh° Lai nói th¿ giÛi, không ph£i là th¿ giÛi, nên mÛi gÍi là th¿ giÛi.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">ây là vn pháp theo thà lo¡i Lu­n nghË mà Kinh Kim Cang Bát Nhã ã sí dång r¥t nhiÁu, à diÅn t£ tñ thân thñc t¡i mÙt cách Ùc áo qua  phi và thË mà ß ây chúng tôi chÉ d«n ra mÙt vài o¡n tiêu biÃu.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Nh° v­y ã gi£i thích ý ngh)a Á Kinh Kim Cang Bát Nhã °ãc dËch të Vajraprajñ-Pramit Sktra và nêu ra m°Ýi thà lo¡i vn pháp °ãc sí dång ß trong Kinh này.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Và vÛi Á Kinh VajraPrajñ-Pramit Sktra n§y, các Ngài C°u-ma-la-th­p (344-413), BÓ-Á-l°u-chi (508), Ch¡n-¿ (th¿ k÷ 6 và 7) Áu dËch là Kim Cang Bát Nhã Ba La M­t Kinh.</span></font></p> <p class="MsoBody" style="margin-top: 6pt; margin-bottom: 6pt"> <font color="#000000"><b>2. Vajracchedik Prajñpramit-Sktra</b></font></p> <p class="MsoBody" style="line-height: normal; punctuation-wrap: hanging; text-autospace: ideograph-numeric ideograph-other"> <font color="#000000"><span lang="EN-US">Vajracchedik là të ngï ghép phÑi âm giïa Vajra và chedika</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Theo lu­t phÑi âm (Sandhi) ti¿ng Ph¡n  ch éng sau nguyên âm b¯t buÙc ph£i trß thành  cch .</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Nên, Vajra và Chedik ghép l¡i ph£i vi¿t là Vajracchedik.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Vajra là mÙt khoáng ch¥t vÛi ý ngh)a nh° trên ã Á c­p.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Chedik Ùng të cn cça nó là Chid, có ngh)a là ch·t ét, c¯t ét, tách rÝi ra,& </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">V­y, Chedik là kh£ nng ch·t ét, có kh£ nng c¯t ét, có kh£ nng tách rÝi ra.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Vajracchedikprajñpramit-Sktra là trí tuÇ siêu viÇt, trí tuÇ ch·t ét mÍi vÍng t°ßng, mÍi khát ái. Ví nh° khoáng ch¥t Kim Cang s¯c bén, có kh£ nng ch·t ét và làm tan vá nhïng v­t khác.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Và Vajracchedikprajñpramit-Sktra là Kinh nói vÁ trí tuÇ siêu viÇt, ch·t ét mÍi ch¥p tr°Ûc vÍng t°ßng, ví nh° kim cang có kh£ nng ch·t ét mÍi v­t khác.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Ngài C¥p a (590-619), dËch Vajracchedikprajñpramit-Sktra là Kim Cang Nng o¡n Bát Nhã Ba La M­t a Kinh. Ngài Ngh)a TËnh (635-713), dËch Ph­t Thuy¿t Nng o¡n Kim Cang Bát Nhã Ba La M­t a Kinh. Ngài HuyÁn Tráng dËch là Nng o¡n Kim Cang.</span></font></p> <p class="MsoBody">&nbsp;</p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><b><span lang="EN-US">II.</span></b><span lang="EN-US"> <b>Ý ngh)a Á kinh Kim Cang Bát Nhã qua pháp và då</b></span></font></p> <p class="MsoBody">&nbsp;</p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Kinh Pháp Hoa dùng Hoa sen à ©n då cho DiÇu pháp. DiÇu pháp là Ph­t tâm, Ph­t tính, Ph­t ¡o, hay là Nh¥t Thëa ¡o. Ph­t ¡o hay Nh¥t Thëa ¡o có m·t ngay trong lòng cuÙc Ýi mà vô nhiÅm; ngay trong lòng sinh tí mà hiÇn chéng Ni¿t Bàn; ngay trong lòng khÕ au mà hiÇn khßi an l¡c, gi£i thoát; ngay giïa mê l§m mà hiÇn chéng giác ngÙ; ngay n¡i chúng sanh tính mà hiÇn khßi và ngÙ nh­p ph­t tính; ngay n¡i huyÅn thân mà chéng nh­p pháp thân hay kim cang b¥t ho¡i thân. DiÇu pháp ¥y °ãc ví nh° Hoa sen. Hoa sen tuy ß trong bùn mà v«n vô nhiÅm; không nhïng v­y mà còn nß ra h°¡ng th¡m thanh khi¿t, các loài hoa khác không thà so sánh và các loài ong b°Ûm không thà phá ho¡i. ¨n då cça Kinh Pháp hoa nh° v­y, qu£ thñc h¿t séc hùng tráng mà l¡i cñc kó th¡ mÙng. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Nh°ng, Kinh Kim Cang Bát Nhã, không dùng Hoa sen à ©n då cho Pháp mà l¡i dùng Kim Cang. Kinh dùng Kim Cang mà ©n då cho pháp nh° v­y, ã °ãc éc Ph­t d¡y cho Tôn gi£ Tu BÓ Á và ã °ãc Kinh ghi l¡i theo b£n dËch cça Ngài C°u Ma La Th­p nh° sau:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> B¥y giÝ, Tôn gi£ Tu BÓ Á, b¡ch éc Ph­t r±ng: B¡ch éc Th¿ Tôn, Kinh n§y nên gÍi là tên gì? Chúng con c§n ph£i phång sñ và hành trì nh° th¿ nào? éc Ph­t d¡y, hái Tu BÓ Á! Kinh n§y gÍi là Kim Cang Bát Nhã Ba La M­t, Tôn gi£ hãy phång sñ và hành trì Kinh vÛi danh hiÇu ¥y. T¡i sao nh° v­y, hái Th§y Tu BÓ Á? Vì Nh° Lai nói Bát Nhã Ba La M­t, thì chính không ph£i là Bát Nhã Ba La M­t. = Nh) thÝi, Tu BÓ Á, b¡ch Ph­t ngôn, Th¿ Tôn, °¡ng hà danh thí Kinh, ngã ³ng vân hà phång trì? Ph­t cáo, Tu BÓ Á, thË Kinh danh vi Kim Cang Bát Nhã Ba La M­t, d) thË danh tñ, nhï °¡ng phång trì. Sß d) gi£ hà? Tu BÓ Á, Ph­t thuy¿t Bát Nhã Ba La M­t, t¯c phi Bát Nhã Ba La M­t . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 750a).</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Kim cang là mÙt lo¡i khoáng ch¥t h¿t séc céng r¯n và s¯c bén. Nó có kh£ nng phá ho¡i v¡n v­t, nh°ng v¡n v­t thì không có kh£ nng phá ho¡i chúng. Kim cang nh° v­y °ãc éc Ph­t sí dång à ví då cho pháp, pháp ¥y là Bát Nhã. Nh° Kinh nói:  Ph­t thuy¿t Bát Nhã Ba La M­t, t¯c phi Bát Nhã Ba La M­t. Tu BÓ Á, ° ý vân hà? Nh° Lai hïu sß thuy¿t pháp phç? Tu BÓ Á, b¡ch Ph­t ngôn. Nh° Lai vô sß thuy¿t. Tu BÓ Á, ° ý vân hà? Tam thiên ¡i thiên th¿ giÛi, sß hïu vi tr§n thË vi a phç? Tu BÓ Á ngôn, th­m a Th¿ Tôn. Tu BÓ Á, ch° vi tr§n, Nh° Lai thuy¿t phi vi tr§n, thË danh vi tr§n; Nh° Lai thuy¿t th¿ giÛi phi th¿ giÛi, thË danh th¿ giÛi. Tu BÓ Á, ° ý vân hà? Kh£ d) tam th­p nhË t°Ûng ki¿n Nh° Lai phç? Ph¥t gi£, Th¿ Tôn. B¥t kh£ d) tam th­p nhË t°Ûng ¯c ki¿n Nh° Lai. Hà d) cÑ? Nh° Lai thuy¿t tam th­p nhË t°Ûng téc thË phi t°Ûng, thË danh tam th­p nhË t°Ûng . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 750a). = Ph­t nói Bát Nhã Ba La M­t, chính không ph£i là Bát Nhã Ba La M­t. Hái Tu BÓ Á! Ý Th§y ngh) nh° th¿ nào? Nh° Lai có thuy¿t pháp không? Tôn gi£ Tu BÓ Á, b¡ch éc Ph­t r±ng, B¡ch Th¿ Tôn, Nh° Lai không có thuy¿t pháp. Hái Tu BÓ Á, Ý Th§y ngh) nh° th¿ nào? SÑ vi tr§n ß trong th¿ giÛi tam thiên ¡i thiên có nhiÁu không? Tôn gi£ Tu BÓ Á th°a, b¡ch Th¿ Tôn, r¥t nhiÁu. Hái Tu BÓ Á! Các vi tr§n, Nh° Lai nói không ph£i là vi tr§n, nên mÛi gÍi là vi tr§n; Nh° Lai nói th¿ giÛi không ph£i là th¿ giÛi, nên mÛi gÍi là th¿ giÛi. Hái Tu BÓ Á, Ý th§y ngh) nh° th¿ nào? Có thà nhìn th¥y Nh° Lai vÛi ba m°¡i hai s¯c t°Ûng chng? B¡ch Th¿ Tôn, không. Không thà th¥y °ãc Nh° Lai b±ng ba m°¡i hai s¯c t°Ûng. Vì sao? Vì Nh° Lai nói ba m°¡i hai s¯c t°Ûng, chính không ph£i là s¯c t°Ûng, cho nên mÛi gÍi là ba m°¡i hai s¯c t°Ûng. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">ChÉ có Bát Nhã mÛi th¥y rõ nhïng cái n§y không ph£i là nhïng cái n§y, chính nhïng cái n§y °ãc t¡o nên bßi nhïng cái kia; nhïng cái kia không ph£i là nhïng cái kia mà nhïng cái kia °ãc t¡o nên bßi nhïng cái không ph£i là nhïng cái kia, téc là nhïng cái n§y. Nên, Kinh nói: Bát Nhã không ph£i là Bát Nhã, mà chính là Bát Nhã. Bßi vì, Bát Nhã °ãc t¡o thành të nhïng cái không ph£i là Bát Nhã, nh° là Không, Duyên khßi, Vô thÃ, Vô tñ tính, °¡ng sinh vô sinh, °¡ng sinh téc không, hay Chân nh° vô vi. Bát Nhã °ãc sinh khßi të nhïng cái không ph£i là Bát Nhã nh° v­y, nên mÛi gÍi là Bát Nhã. Thuy¿t pháp hay không thuy¿t pháp, vi tr§n, th¿ giÛi hay s¯c t°Ûng cing v­y, chúng °ãc t¡o nên bßi nhïng cái không ph£i là chúng. Núi không ph£i là núi, núi chÉ là cây, ¥t và á, nên th¥y núi là ph£i th¥y cho °ãc nhïng y¿u tÑ t¡o nên núi, nh° là cây, ¥t và á. Cing nh° v­y, th¥y cây, ¥t và á °ãc t¡o nên të nhïng cái không ph£i là chúng, th¥y °ãc nh° v­y, mÛi gÍi là th¥y °ãc cây, ¥t và á. N¿u th¥y núi mà không th¥y nhïng y¿u tÑ t¡o nên nó, thì làm sao gÍi là th¥y núi mÙt cách ích thñc? Và n¿u th¥y cây, ¥t và á mà không th¥y °ãc nhïng y¿u tÑ t¡o nên chúng, thì làm sao gÍi là th¥y °ãc cây, ¥t và á mÙt cách ích thñc, úng nh° tñ thân cça chính nó? Cing v­y, th¥y vi tr§n, th¥y th¿ giÛi, th¥y tñ thân, th¥y con ng°Ýi, th¥y chúng sanh, th¥y sinh mÇnh, th¥y s¯c t°Ûng, th¥y xã hÙi& , mà không th¥y nhïng y¿u tÑ và thà tính t¡o nên chúng, thì làm sao gÍi là ng°Ýi th¥y °ãc chúng hay th¥y °ãc chân nh° cça chúng, hay là th¥y chân nh° cça mÍi sñ hiÇn hïu. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">B£n ch¥t cça Bát Nhã °ãc tôi luyÇn và tinh k¿t të nhïng cái không ph£i là nó, cái ¥y gÍi là  Phi , và cái  Phi ¥y, chính là cái  ThË .  Phi và ThË nh° v­y, là hai mÇnh Á mà éc Ph­t ã sí dång ß trong Kinh Kim Cang Bát Nhã, à hiÃn thË lý tính chân nh° ß n¡i mÍi sñ hiÇn hïu cho Tôn gi£ Tu BÓ Á và thính chúng.  Phi và ThË nh° v­y, chúng ã °ãc tinh luyÇn të tuÇ giác, nên nó céng r¯n và s¯c bén nh° kim cang. Nó có kh£ nng phá vá các lo¡i ma quân, oán Ëch và ch·t ét mÍi sñ ch°Ûng ng¡i të phiÁn não và sß tri, cing nh° të ngã ch¥p và pháp ch¥p; nh°ng các lo¡i ma quân, oán Ëch cing nh° các lo¡i phiÁn não và sß tri, thì không thà làm ch°Ûng ng¡i và phá ho¡i °ãc Bát Nhã. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">L¡i nïa, Bát Nhã có kh£ nng ch·t ét và phá s¡ch h¿t th£y hÍc thuy¿t, lu­n thuy¿t, giáo thuy¿t cça các tr°Ýng phái hïu ngã th°Ýng ki¿n bßi lát ki¿m  Phi , và cing ch·t ét phng luôn nhïng hÍc thuy¿t và giáo thuy¿t chç tr°¡ng o¡n diÇt bßi lát ki¿m  ThË ; không nhïng v­y, mà Bát Nhã còn có kh£ nng ch·t ét và phá s¡ch mÍi v°Ûng m¯c Ñi vÛi nhïng ý niÇm vÁ pháp và phi pháp ß trong các tr°Ýng phái ph­t giáo bßi lát ki¿m  phi, thË , và  Phi ch³ng khác ThË, ThË ch³ng khác Phi; Phi chính là ThË, ThË chính là Phi ¥y.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Pháp ß trong Kinh Kim Cang Bát Nhã là nh° v­y, nên Kim cang ã °ãc éc Ph­t sí dång à ví då cho pháp. Nên, Bát Nhã ß trong Kinh Kim Cang là pháp liÅu ngh)a, là pháp toàn h£o, là pháp céu cánh, là pháp tÙt cùng, là pháp siêu viÇt mÍi ý niÇm. Pháp ¥y không còn có b¥t cé mÙt séc m¡nh trí tuÇ nào có thà Ñi kháng, cing giÑng nh° Kim cang không còn có b¥t cé mÙt séc m¡nh v­t ch¥t nào có thà °¡ng §u và phá hçy.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Nh° v­y, Kim Cang Bát Nhã không nhïng chÉ là tuÇ giác céng r¯n, hùng tráng, linh ho¡t và s¯c bén, có kh£ nng phá hçy h¿t s¡ch nhïng hÇ thÑng thành quách, lâu ài cça th¿ giÛi t° duy và khái niÇm, à âm ch¡m vào ch× tÙt cùng cça bí nhiÇm-vô ngôn, mà chúng còn có kh£ nng dñng l¡i và ph¡i bày mÍi cái ¹p chân thñc, diÇu kó và bình dË cho t¥t c£; và chúng ích thñc là ng°Ýi tình chung thçy, yêu chuÙng và hiÃn thË chân lý ¿n ch× tÙt cùng!</span></font></p> <p class="MsoBody">&nbsp;</p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><b><span lang="EN-US">III. Ý ngh)a Á Kinh Kim Cang Bát Nhã qua Giáo, Lý, H¡nh và Qu£</span></b></font></p> <p class="MsoBody">&nbsp;</p> <p class="MsoBody" style="margin-top: 6pt; margin-bottom: 6pt"> <font color="#000000"><span lang="EN-US">Ø <b>Giáo Pháp</b>:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Giáo pháp °ãc trình bày trong Kinh Kim Cang Bát Nhã là giáo pháp bao gÓm: BÓ Tát Thëa, TÑi Th°ãng Thëa hay Ph­t Thëa.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Giáo ngh)a BÓ Tát Thëa ß trong Kinh ã °ãc thà hiÇn ngay trong ba câu hÏi cça Tôn gi£ Tu BÓ Á vÛi éc Th¿ Tôn ã °ãc ghi ß trong Kinh Ph¡n b£n nh° sau:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Tat kathaC bhagavan bodhisattvaynasaC prasthitena kulaputreGa v kuladuhitr v sthtavyaC kathaC pratipattavyaC kathaC cittaC pragra%+tavyaC? . = B¡ch Th¿ Tôn! Có ng°Ýi con trai thông minh và ng°Ýi con gái thông minh nào, vÛi sñ phát khßi tâm ti¿n lên BÓ Tát Thëa, thì hÍ ph£i làm th¿ nào à iÁu phåc tâm, làm th¿ nào à ¡t °ãc và an trú?</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Ba câu hÏi n§y cça Ngài Tu BÓ Á Ñi vÛi éc Ph­t, các b£n Hán dËch và ngay c£ b£n Anh dËch cça Edward Conze Áu có t°¡ng °¡ng, chÉ có b£n Hán dËch cça Ngài C°u Ma La Th­p là l°ãc bÛt câu hÏi làm th¿ nào à ¡t °ãc. B£n dËch ¥y nh° sau:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Th¿ Tôn, ThiÇn nam tí, thiÇn nï nhân, phát A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á tâm, °ng vân hà trú, vân hà hàng phåc kó tâm? . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 748). = B¡ch Th¿ Tôn, có ng°Ýi con trai thông minh và ng°Ýi con gái thông minh nào vÛi sñ phát khßi tâm Vô Th°ãng BÓ Á, thì hÍ ph£i iÁu khiÃn và nhi¿p phåc tâm hÍ nh° th¿ nào? Và làm th¿ nào à an trú.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Trong nÙi dung các câu hÏi cça Tôn gi£ Tu BÓ Á Ñi vÛi éc Ph­t, ta hãy chú ý ¿n të ngï bodhisattvaynasaC prasthitena cça Ph¡n ngï, vÛi të ngï n§y có ngh)a là,  vÛi sñ phát khßi tâm ti¿n lên BÓ Tát Thëa , mà các b£n Hán dËch là  Phát A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á Tâm , nh° b£n dËch cça Ngài La Th­p.  BÓ Tát ¡i Thëa trung phát A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á , nh° b£n dËch cça Ngài BÓ Á L°u Chi.  Phát A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á Tâm, hành BÓ Tát Thëa , nh° b£n dËch cça Ngài Chân ¿.  BÓ Tát Thëa phát hành trú °ng , nh° b£n dËch cça Ngài C¥p a.  Nh°ãc hïu phát thú BÓ Tát Thëa gi£ , nh° b£n dËch cça Ngài Ngh)a TËnh. Và  Ch° hïu phát thú BÓ Tát Thëa gi£ , nh° b£n dËch cça Ngài HuyÁn Tráng.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Tuy, các b£n Hán, có Ngài dËch sát theo ngh)a cça Ph¡n ngï, nh°ng cing có Ngài không dËch sát theo ngh)a mà dËch theo ý. Nh°ng, dù các Ngài có dËch b±ng cách nào i nïa, thì ß Kinh Kim Cang Bát Nhã, câu hÏi cça Ngài Tu BÓ Á ·t ra và hÏi éc Th¿ Tôn v«n là câu hÏi nh¯m tÛi sñ thñc hành giáo ngh)a BÓ Tát Thëa hay ¡i Thëa mà iÃm cao cça giáo ngh)a n§y là TÑi Th°ãng Thëa, là Nh¥t Thëa, hay là Ph­t Thëa. Và ó là ích iÃm mà b¥t cé ng°Ýi nào phát tâm tu t­p cing ng°áng vÍng h°Ûng ¿n.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Kinh Kim Cang Bát Nhã, không nhïng chÉ thuÙc vÁ giáo ngh)a BÓ Tát Thëa, ¡i Thëa, TÑi Th°ãng Thëa mà còn hàm chéa c£ giáo pháp Nh¥t Thëa hay Ph­t Thëa nïa, iÁu n§y ta có thà th¥y rõ nh° trong o¡n Kinh éc Ph­t nói vÛi Tôn gi£ Tu BÓ Á sau ây:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Tu BÓ Á, d) y¿u ngôn chi, thË Kinh hïu b¥t kh£ t° nghË, b¥t kh£ xéng l°ãng, vô biên công éc. Nh° Lai vË phát ¡i Thëa gi£ thuy¿t, vË phát TÑi Th°ãng Thëa gi£ thuy¿t. Nh°ãc hïu nhân nng thÍ trì Íc tång qu£ng vË nhân thuy¿t. Nh° Lai t¥t tri thË nhân, t¥t ki¿n thË nhân, giai ¯c thành tñu, b¥t kh£ l°ãng, b¥t kh£ x°ng, vô hïu biên, b¥t kh£ t° nghË công éc. Nh° thË nhân ³ng, t¯c vi hà £m Nh° Lai A n­u a la tam miÇu tâm bÓ Á . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 750c). = Hái Tu BÓ Á! Chç y¿u mà nói, Kinh Kim Cang Bát Nhã có công éc không thà ngh) bàn, không thà so sánh, không thà °Ûc l°ãng, không có giÛi h¡n. Nh° Lai nói cho ng°Ýi phát tâm ¡i Thëa, cho ng°Ýi phát tâm TÑi Th°ãng Thëa. N¿u có ng°Ýi nào có kh£ nng Íc tång, vì ng°Ýi khác mà gi£ng nói mÙt cách rÙng rãi, thì Nh° Lai bi¿t ch¯c ch¯n ng°Ýi ¥y, th¥y ch¯c ch¯n ng°Ýi ¥y, Áu ã thành tñu °ãc công éc không thà ngh) bàn, không có giÛi h¡n, không thà so sánh, không thà °Ûc l°ãng. Nhïng ng°Ýi nh° v­y, có thà £m nh­n sñ nghiÇp Vô Th°ãng BÓ Á cça Nh° Lai.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Nh° v­y, qua o¡n Kinh, éc Ph­t nói vÛi Tôn Gi£ Tu BÓ Á, ta th¥y Kinh Kim Cang Bát Nhã n§y không nhïng chÉ thuÙc giáo pháp BÓ Tát Thëa mà còn thuÙc vÁ giáo pháp TÑi Th°ãng Thëa hay Ph­t Thëa nïa.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Và giáo pháp n§y °ãc gói trÍn v¹n ß trong Á Kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La M­t a.</span></font></p> <p class="MsoBody" style="margin-top: 6pt; margin-bottom: 6pt"> <font color="#000000"><b>Ø Lý Pháp:</b></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Lý Pháp °ãc trình bày ß trong Kinh Kim Cang Bát Nhã là thuÙc vÁ Vô Vi Không, Ç Nh¥t Ngh)a Không hay T¥t Cánh Không, ¥y là Không lý cça Ni¿t Bàn tuyÇt Ñi, không còn có sñ Ñi ãi. Không lý ¥y, chÉ có Kim Cang Bát Nhã mÛi có kh£ nng trñc nh­p. Ni¿t Bàn là chân lý tuyÇt Ñi. Bát Nhã là chân trí tÑi h­u. ChÉ có Chân trí tÑi h­u mÛi trñc nh­p chân lý tuyÇt Ñi. Và khi chân trí ã hÙi nh­p vÛi chân lý, trí lý có m·t trong nhau, thì ngay n¡i c£nh giÛi ¥y trí lý b¥t nhË. Ngh)a là chân trí là chân lý; chân lý là chân trí. Nên, ß n¡i th¿ giÛi ¥y, Bát Nhã là Không lý và Không lý là Bát Nhã. Bát Nhã là Ni¿t Bàn và Ni¿t Bàn là Bát Nhã. Þ n¡i c£nh giÛi ¥y, không còn có ng°Ýi ¯c và không còn có cái à ¯c; không còn có ng°Ýi thuy¿t pháp và không còn có pháp à thuy¿t.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">VÛi Không lý tuyÇt Ñi ¥y, ß Kinh Kim Cang Bát Nhã, éc Ph­t ã hiÃn thË cho Tôn gi£ Tu BÓ Á nh° sau:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Tu BÓ Á, ° ý vân hà? Nh° Lai ¯c A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á da? Nh° Lai hïu sß thuy¿t pháp da? Tu BÓ Á ngôn, nh° ngã gi£i Ph­t sß thuy¿t ngh)a, vô hïu Ënh pháp danh A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á, diÇc vô hïu Ënh pháp Nh° Lai kh£ thuy¿t. Hà d) cÑ? Nh° Lai sß thuy¿t pháp giai b¥t kh£ thç, b¥t kh£ thuy¿t, phi pháp phi phi pháp. Sß d) gi£ hà? Nh¥t thi¿t hiÁn thánh giai d) vô vi pháp nhi hïu sai biÇt . (¡i Chính Tân Tu 8, tr 749b). = Hái Tu BÓ Á! Ý Th§y ngh) nh° th¿ nào? Có Vô Th°ãng Giác à Nh° Lai chéng ¯c không? Có pháp °ãc thuy¿t bßi Nh° Lai không? Tôn gi£ Tu BÓ Á, th°a r±ng: Theo con hiÃu ý ngh)a cça Nh° Lai nói, thì không có pháp nào °ãc xác Ënh gÍi là Vô Th°ãng Giác; cing không có pháp nào °ãc xác Ënh là Nh° Lai có thà nói. T¡i sao? Vì pháp °ãc Nh° Lai nói, pháp ¥y không thà bám l¥y, không thà diÅn ¡t, không thà gÍi là pháp, không thà gÍi là phi pháp. Vì sao? Vì h¿t th£y hiÁn thánh të n¡i pháp vô vi mà biÇn biÇt.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Và ý ngh)a Không Lý tuyÇt Ñi n§y, n¿u ta nghiên céu kù ß trong Kinh Kim Cang Bát Nhã, éc Ph­t cing ã nh¥n i, nh¥n l¡i cho Tôn gi£ Tu BÓ Á ít l¯m là m°Ýi l§n. Trong ó bÑn l§n, éc Ph­t ã nói rõ không có pháp gì à ¯c; ba l§n không có pháp gì à thuy¿t và ba l§n không có pháp gì à bám l¥y.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Do ó, Lý pháp cça Kinh Kim Cang Bát Nhã là Vô vi không, T¥t cánh không hay Ç nh¥t ngh)a không, ngh)a là Không mÙt cách tuyÇt Ñi.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Và Lý Pháp n§y ã °ãc gói trÍn v¹n ß trong hai chï Bát Nhã cça Á Kinh.</span></font></p> <p class="MsoBody" style="margin-top: 6pt; margin-bottom: 6pt"> <font color="#000000"><b>Ø H¡nh pháp:</b></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">H¡nh pháp cça Kinh Kim Cang Bát Nhã không ph£i chÉ ¡n thu§n là Låc Ù mà Låc Ù i kèm vÛi BÓ Á tâm có nÙi dung vô trú. Hành Låc Ù vÛi BÓ Á tâm có nÙi dung vô trú, ó là h¡nh pháp cça Kinh Kim Cang Bát Nhã n§y. Þ Kinh n§y, éc Ph­t ã nói vÛi Tôn gi£ Tu BÓ Á vÁ pháp hành bÑ thí cça BÓ Tát không bË m¯c k¹t bßi t°ßng hay t°Ûng cça t°ßng nh° sau:</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US"> Tu BÓ Á, BÓ Tát ° pháp, °ng vô sß trú, hành ° bÑ thí. Sß vË, b¥t trú s¯c bÑ thí, b¥t trú thanh, h°¡ng, vË, xúc, pháp bÑ thí. Tu BÓ Á, BÓ Tát °ng nh° thË bÑ thí, b¥t trú ° t°Ûng . (Kim Cang Bát Nhã, La Th­p, ¡i Chính Tân Tu 8, tr 749a). = Ngh)a là: Hái Tu BÓ Á! BÓ Tát ß n¡i pháp, thñc hiÇn bÑ thí, không nên m¯c k¹t. Ngh)a là thñc hiÇn bÑ thí không nên m¯c k¹t ß n¡i s¯c; bÑ thí không nên m¯c k¹t ß n¡i thanh, h°¡ng, vË, xúc và pháp. Hái Tu BÓ Á! BÓ Tát nên bÑ thí nh° v­y, không m¯c k¹t ß n¡i t°Ûng.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">T°Ûng ß ây, trong Ph¡n b£n là nimittasaCjñ (Buddhist Sanskrit Text, No 17, P 76), có ngh)a là t°Ûng cça t°ßng. Nh° v­y, BÓ Tát thñc hành bÑ thí, không nên m¯c k¹t vào cái t°Ûng cça Ngã, Nhân, Chúng sanh và ThÍ gi£ do vô minh vÍng t°ßng v½ vÝi ra. Không nhïng v­y, mà BÓ Tát khi thñc hành Trì giÛi, Nh«n nhåc, Tinh t¥n, ThiÁn Ënh và Trí tuÇ cing v­y, không nên bË m¯c k¹t vào cái t°Ûng Ngã, Nhân, Chúng sanh, ThÍ gi£ hay là t°Ûng cça pháp và phi pháp, do vô minh vÍng t°ßng v½ vÝi ra. BÓ Tát thñc hành Låc Ù mà không bË m¯c k¹t vào các t°Ûng cça t°ßng nh° v­y, là BÓ Tát ang thñc hiÇn úng vÛi TuÇ Giác Kim Cang.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Và nh° v­y, h¡nh pháp cça Kinh Kim Cang Bát Nhã °ãc gói trÍn ß trong ba chï Ba La M­t cça Á Kinh.</span></font></p> <p class="MsoBody" style="margin-top: 6pt; margin-bottom: 6pt"> <font color="#000000"><b>Ø Qu£ Pháp:</b></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Qu£ pháp cça Kinh Kim Cang Bát Nhã là Ph­t qu£. Ph­t qu£ là do thñc hành pháp Låc Ù vÛi BÓ Á tâm có nÙi dung vô trú em l¡i. H¡nh vô trú cça Kim Cang Bát Nhã là làm t¥t c£ thiÇn sñ mÙt cách tích cñc mà không v°Ûng m¯c bßi nhïng ý niÇm Ngã, Nhân, Chúng sanh và ThÍ gi£, thì s½ d«n ¿n Ph­t qu£, hay là chéng nh­p Ph­t qu£, nh° Kinh nói:  D) vô ngã, vô nhân, vô chúng sanh, vô thÍ gi£, tu nh¥t thi¿t thiÇn pháp, téc ¯c A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á . (Kim Cang Bát Nhã, La Th­p, ¡i Chính Tân tu 8, tr 751c). = Ngh)a là: Sí dång tinh th§n vô ngã, vô nhân, vô chúng sanh, vô thÍ gi£, mà tu t­p h¿t th£y pháp lành là chéng ¯c Ph­t qu£. </span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Ph­t qu£ mà Kinh Kim Cang Bát Nhã trình bày là TuÇ Giác Vô T°Ûng, Thñc T¡i Vô T°Ûng, Pháp Thân Vô T°Ûng hay là Tñ Tánh Thanh TËnh n¡i h¿t th£y chúng sanh. Ph­t qu£ nh° v­y là không bË ho¡i diÇt bßi thÝi gian và không bË bi¿n thiên bßi không gian. Ph­t qu£ nh° v­y không thà gÍi là  th°Ýng theo ngh)a th°Ýng cça th¿ gian; không thà gÍi là  diÇt theo ngh)a o¡n diÇt cça th¿ gian; không thà gÍi là  có hay  không theo ngh)a có, không cça th¿ gian. Ph­t qu£ nh° v­y lúc nào và ß âu cing b¥t kh£ ho¡i. Nh° v­y, Kim Cang °ãc Kinh n§y sí dång à ví då cho Ph­t qu£.</span></font></p> <p class="MsoBody"><font color="#000000"><span lang="EN-US">Do ó, qu£ pháp cça Kinh Kim Cang Bát Nhã °ãc gói trÍn trong hai chï Kim Cang cça Á Kinh.</span></font></p> <p class="MsoBody" style="text-align: right"><font color="#000000"> <span lang="EN-US" style="font-size: 12.0pt; font-family: CN-Times">T. T. H</span></font> <!-- #EndEditable --></td> </tr> </table> <p style="margin-top: 0; margin-bottom: 0pt" align="right"> <a target="_self" href="#top"> <img border="0" src="../../images/top1.gif" width="18" height="15"></a></p> <hr> <!-- #BeginEditable "footer" --> <p style="margin-top: 0; margin-bottom: 0pt" align="center"> <font face="Microsoft Sans Serif" size="1"> <span style="text-decoration: none"> <a href="mailto:bantuthuphathoc@x-mail.net"> <span style="text-decoration: none; font-weight: 700">BAN TU TH&#431; PH&#7852;T H&#7884;C</span></a></span></font><font face="Microsoft Sans Serif" style="font-size: 9pt"> </font></p> <p align="center" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"> <font face="Microsoft Sans Serif" color="#808080" size="1"> C&#7853;p nh&#7853;t : <!--webbot bot="Timestamp" S-Type="EDITED" S-Format="%d/%m/%Y" startspan -->01/02/2005<!--webbot bot="Timestamp" i-checksum="12520" endspan --></font></p> <!-- #EndEditable --> </body> <!-- #EndTemplate --> </html>