TẬP SAN NGHIÊN CỨU PHẬT HỌC PHÁP LUÂN
Số 8 -  PL. 2552
[MỤC LỤC]

 

Hoài Khanh


Tặng Phạm Công Thiện để nhớ
những tháng ngày Đà lạt xa xưa thời ‘Thân Phận’.

MỘNG ĐỜI MIÊN VIỄN

Đà lạt hỡi những lần ta trở lại

Thông vẫn xanh in bóng núi sương mù

Mây vẫn trắng dưới mặt hồ thao thiết

Lửa trong hồn có sáng cõi thâm u?

Có phải đó là mộng đời bất tuyệt

Nói cho ta ý nghĩa cuộc sinh tồn

Vì những đóa hoa nào thời trẻ dại

Hơn một lần phai lạt sắc và hương.

Ta trở lại với mắt buồn ngơ ngác

Chân lênh thênh trên những dấu qua rồi

Chợt muốn khóc những lần trông khói bếp

Ôi tiếng gà trưa vắng thời chông chênh

Ta mất mẹ khi biết làm thơ lạ

Ta mất cha khi em cũng lên đường

Những ly rượu không dễ gì quên hết

Khi tim mình trót đập nhịp yêu thương!

Có phải đó là mộng đời phiêu hốt

Nói cùng ta qua đôi mắt mơ buồn

Khi em hiểu sương tan trên đầu núi

Là chuyện đời xiêu đổ dưới màu sương

Hoa vẫn nở bên nỗi đời xuôi ngược

Ta vẫn đi trở lại chốn qua rồi

Nhưng tìm mãi không thấy hồn muôn cũ

Không thấy gì, chỉ thấy có mây trôi.

H.K.

 

Phổ Đồng


BỒ-ĐỀ ĐẠO TRÀNG

Lấy vô minh khổ đau làm sự nghiệp

Nên luân hồi lên xuống bước loanh quanh.

Cho đến nay gặp vào thời mạt pháp

Con về đây, dấu cũ phủi bụi mờ.

Người ngược dòng lìa bỏ chốn phồn hoa

Giải thoát khổ đau, sống chết, bệnh già.

Đạt đến nơi vẫn trói buộc nào ngờ!

Da bọc xương qua thử thách từng giờ.

Tuệ giác càng mờ, đau khổ vẫn đeo mang

Chí chuyển hướng, qua tìm cầu đối chiếu

Giữa khổ đau và khoái lạc hai đường.

Từ tay nàng Tu-xà-đề dâng cúng

Vượt Ni-liên-thuyền, qua bờ khổ hạnh.

Ngồi kiết già Người lập nguyện tương lai

Sẽ không bao giờ rời khỏi nơi đây!

Thanh tịnh trong veo nào còn cấu uế

Dọn sạch tâm cho đạt khởi ba minh.

Biết nhiều đời thành hoại kiếp Người qua

Rõ tận tường như mới xảy hôm qua.

Nghiệp tạo ra do ba căn lành dữ

Hưởng quả thế nào tùy thuộc vào nhân.

Quả nhân khổ tập, quả nhân khổ diệt

Và con đường Người vượt thoát khổ đau.

Đạt viên thành đem đạo quả xiển dương

Để bây giờ lưu lại dấu dư hương.

Qua xúc cảnh con cầm lòng không được

Lệ ngưng tròng trên đôi mắt hắt hiu.

Mong mai sau ở đời luôn gặp Phật

Xin chứng minh ghi nhận tấm lòng này.

Chiêm bái Mahābodhi Temple 01/03/2008

 

RỪNG CÂU-THI-NA

(Nơi đức Đạo Sư vào Niết-bàn)

Con phủi bụi đường dài qua tay mỏi

Bao kiếp rồi, phủi mãi vẫn không ra

Trời Tây Trúc rừng hoang treo bóng chếch

Cho bình minh, trời vẫn hiện trăng già.

 

Con về đây giữa đêm dài vắng lặng

Đại thọ Sa-la buồn thảm vô thường

Theo tiếng kệ lời vàng lên âm hưởng

Con ngậm ngùi nén giọt lệ trôi lăn.

 

Lệ cứ chảy nhòa lời kinh tiếng kệ

Lời dạy cuối cùng âm hưởng đâu đây

“Các tỳ-kheo! Sau khi Ta diệt độ

Các Thầy hãy lấy Giới Luật làm thầy.”

 

Lời cao cả nay chỉ còn chứng tích

Của dòng đời nghịch lại ý sơ tâm

Vì lợi danh Tỳ-kheo đành bán Phật

Buôn chính mình, làm nô lệ ma tâm.

 

Cứ phương tiện tùy duyên nhưng biến mất

Lặn hụp theo tình khỏa lấp theo duyên

Đem lời vàng làm trò cười thiên hạ

Ngụy biện giải bày hí luận đảo điên!

 

Con buồn tủi vì thiện duyên quá mỏng

“Khi Phật ra đời con vẫn trầm luân

Nay được nên thân, Phật đà đi vắng.”

Sanh không gặp thời phải chịu gian truân.

 

Cảnh hiu hắt người sầu lên khóe mắt

Nội chướng ngoại ma phước cạn nghiệp dày

Chỗ Người nằm ghi dấu ấn thiên thu

Lệ tiếc thương đau đớn của nhơn thiên.

 

Con xúc động, rừng thiêng thôi lên tiếng

Cõi ba ngàn như lắng đọng lời kinh

Cầu sám hối, dặn lòng qua nhất niệm

Trả duyên về cho thật tướng chúng sinh.

Chiêm bái Kushinagar. Rạng sáng ngày 06/03/2008.

 

Minh Đức TriềuTâm Ảnh


Bagan

và hương huyn s

Bagan - chùa tháp cổ sương

Có con trăng dệt con đường sử kinh

Ngọn đèn pháp bảo lung linh

Dấu son một thuở phục sinh đạo vàng

 

Ôi! Một thời dân tộc Môn qua đây

Đã liệt liệt oanh oanh

chép sử vàng lên bốn mươi ngàn tòa bảo tháp

Một cõi Đông dương

xây dựng kinh đô chánh pháp

Để ngàn sau...

để ngàn sau còn thơm mãi một mùi hương!

 

Ôi! Mùi hương nhập thế dị thường

Đã trải dài theo dấu chân

theo vết xe thổ mộ

Có con ngựa già còng lưng kham khổ

Và người phu xe

mà mái đầu đã bạc trắng đức tin

 

Ôi! Mùi hương của nhiệt huyết, của trái tim

Trộn lẫn mùi hương của tâm linh tôn giáo

Là công trình muôn đời của thăng hoa cảm xúc

Mà ấn ngọc, triện son

năm tháng chẳng mờ phai

 

Ôi! Có phải đây là thời

mà con sư tử vươn vai

Cất tiếng hống uy linh tràn trề sinh lực

Từ vạn dặm xa

kế thừa vinh quang A-Dục

Để  huyền sử về một địa danh

bất diệt đến ngàn sau

 

Tôi cúi đầu xuống

Lắng nghe giữa hư vô

một mùi hương huyền diệu, sâu mầu

Thấm đẫm trên những cọng rêu xanh

Trên những cành cây khô

Trên những phù điêu, hoa văn chạm trổ

Tôi còn nghe

linh hồn cựa mình trong những viên gạch vỡ

Len vào sinh hoạt đời thường

thiên hạ thế gian tâm

 

Ôi! Tháp cổ Bagan!

Huyền sử Bagan!

Như một tiếng hú tận thâm lâm

Như một ngôn ngữ xa xăm

Nói về lẽ thăng trầm, hưng phế

Nói về chiến tranh, bạo quyền

và niềm đau khổ đế

Vì sự tham lam, sân hận của con người

Nó còn nói về sự thật trần khơi

Thần hủy diệt, thần bảo tồn

đã sát cánh chung vai

trong trò chơi quá nhiều thách đố

Để bi khốn thay

thân phận con người

cứ miệt mài xây tổ

Lẽ hoại thành nghe lòng mắt cay cay!

Lẽ hoại thành - khói tụ, tan mây...

 

Ôi! Một thời dân tộc Môn qua đây

Họ là một loài người tiến hóa bậc cao

Họ đến như làn mây lành

khoác tâm hồn nắng ấm

Rồi họ ra đi

mà dấu chân còn lấp lánh bụi sương

Để bây giờ

ngàn năm sau

bất diệt một mùi hương!

 

Ôi! Tôi đã đi thăm xứ xứ Bagan

Nơi đây con người

vận xà-rông xám chàm đất mục

Thân xác khô gầy gập lưng lạy Phật

Những tràng hoa lài,

hoa sứ tươi thơm

Chư sư khất thực qua ngày

bình bát toàn cơm

Cơ cực bữa ăn chan mùi khổ hạnh

Những cô gái bôi má bột cây

để gìn da giữ sắc

Còn giữ nụ cười đôn hậu ngây thơ

Những gã trung niên chuông gõ điện thờ

Mắt hấp háy nhìn hòm công đức

Những đứa trẻ cõi còm,

đói lòng kiếm xin vài "chạt"

Đôi mắt xanh trong!

Bi cảm tình người!

 

Ôi! Nhưng mà sao cách biệt một trời!

Mà phú quý

chỉ để dành cho người quý tộc?

Mà giàu sang

chỉ để dành cho giai cấp chiến sĩ?

Và mọi tiện nghi, xa hoa

ưu đãi giới thương buôn?

Còn thủ-đà-la, chiên-đà-la

thì sống trong cảnh bần cùng

thiếu áo, thiếu cơm

Thiếu cả những nhu cầu tối thiểu?

 

Ôi! Tôi đã ngồi rất lâu

để trầm tư mặc tưởng

Để nghĩ về những ngôi chùa tháp nguy nga

Để nghĩ về những công trình tôn giáo

như  cung điện hoàng gia

Mà không hiểu lưỡng nguyên giá trị

Mà không hiểu sự cân phân tâm vật

Nơi dân tộc lạ kỳ này

tín ngưỡng duy linh!

 

Ôi! Tôi đã đi thăm cả một cõi tâm kinh

Mà cảm nghe cây lá bên đường

cũng sáng lên hoa chữ

Những nét chạm khắc rêu đen

Những con rồng giấu mình trong những bia đá vỡ

Nơi những tòa gạch nâu già

tuổi tác tuế sương!

 

Ôi! Huyền sử Bagan!

Bốn mươi ngàn tháp cổ Bagan!

Vi diệu mùi hương

Hương công đức

Hương tín tâm

Hương thâm u mật độ

Cùng hương tình, hương cảnh

của đất nước dễ thương nầy!

 

Ôi!

Cảm xúc bài thơ

chỉ như một thoáng khói mây

 

Xin tri tạ một lần tao ngộ

Ta hẹn ngươi, Bagan,

trên dặm về cổ độ

Nơi cõi Phật, lòng mình 

lặng lẽ, vô ngôn!

Vẫy tay chào

chùa tháp dập dờn hương!

Myanmar life hotel, Đêm 3/12/2008.

cập nhật : 15-09-2009   

Google


www.phatviet.com website khác

Trao đổi ý kiến và đăng sách báo, bài viết sáng tác, dịch thuật, nghiên cứu, v.v... xin gởi đến email: Ban Tu Thư Phật Việt (hoặc hanhqua@gmail.com)