THỜI KỲ VẬN ĐỘNG (1920)
MIỀN BẮC
Sau Hội Nam Kỳ Nghiên Cứu Phật Học 3 năm, đến
năm 1934, Hội “Bắc Kỳ Phật-giáo Tổng Hội” ra đời tại Hà Nội, trụ sở
đặt tại chùa Quán sứ.
Hội xuất bản tạp chí Đuốc Tuệ (ngày
10.12.1935), Bồ Đề Tân Thanh và Tiếng Chuông Sớm để hoằng dương
chánh pháp. Hội mở trường Tăng tại Chùa Quán Sứ, trường Ni tại chùa
Bồ Đề và chùa Bát Tháp.
Những bậc hữu công trong Phong trào Chấn Hưng
Phật-giáo tại miền Bắc, bắt đầu từ năm 1932.
Bên Tăng già có:
-
Tổ Vĩnh Nghiêm pháp hiệu Thanh Hạnh,
Pháp chủ đầu tiên của Hội Phật-giáo Bắc Việt;
-
Ḥa Thượng Tuệ Tạng, Thượng thủ Giáo hội
Tăng già toàn quốc nhiệm kỳ thứ nhất;
-
Ḥa Thượng Mật ứng, Pháp chủ Phật-giáo Bắc Việt;
-
Ḥa Thượng Thanh Ất, Trụ tŕ chùa Trung Hậu, Phúc yên;
-
Ḥa Thượng Trung Thứ, Trụ tŕ chùa Bằng Sở, Hà Đông;
-
Ḥa Thượng Doăn Hà, Trụ tŕ chùa Tế Cát, Hà Nam.
-
Ḥa Thượng trụ tŕ chùa Hương Tích, Hà Đông;
-
Ḥa Thượng Quang Nghiễm, Trụ tŕ chùa Phú Ninh, Nam
Định;
-
Ḥa Thượng Trụ t́ chùa Phúc Thỉnh, Ninh B́nh;
-
Ḥa Thượng trụ tŕ chùa Quế Phương, Nam Định;
-
Ḥa Thượng Trụ tŕ chùa Bộ La, tỉnh Thái B́nh;
-
Ḥa Thượng Thanh Triệu, Trụ tŕ chùa Đồng Bắc, Ninh
B́nh;
-
Thượng Tọa Tố Liên, Chủ tịch Giáo Hội Tăng già Bắc
Việt;
-
Thượng Tọa Trí Hải, Phó Hội chủ tổng Hội P.G.V.N. năm
1952;
-
Thượng Tọa Giải Ngạn, Trụ tŕ chùa Hưng Kư, Hà Nội;
-
Thượng Tọa Tuệ Chiếu, Giảng sư Hội Việt Nam Phật Giáo
Bắc việt.
Những vị Cư sĩ hữu công với Phật-giáo miền
Bắc:
Cụ Hoàng Trọng Phu, Nguyễn Năng Quốc, Thiều
Chữu (dịch bộ Hán Việt Tự Điển,…), Cụ Bùi Kỹ, Dương Bá Trạc, Trần
Trọng Kim, (Lệ Thần), Nguyễn Can Mộng, Nguyễn Trọng Thuật, Phan Kế
Bính, Lê Toại, Bùi Thiện Căn, Bùi Thiện Cơ, Văn Quang Thùy (tức Tuệ
Nhuận, làm chủ nhiệm kiêm chủ bút Bồ Đề Tạp chí), Cụ Nguyễn Xuân
Chữ, Nguyễn Huy Xương, Nguyễn Gia Tường.
Tiếp theo đây là những học giả, Văn sĩ, thi
sĩ, nhạc sĩ, … trong toàn quốc, đă góp công xây dựng Phật-giáo
Việt-Nam:
-
Cụ Ngô tất Tố.
-
Trần Trọng Kim.
-
Trần Văn giáp.
-
Phạm Quỳnh.
-
Đồ Nam Tử.
-
Đinh Văn Chấp.
-
Hoàng Xuân Hăn.
-
Phan Văn Hùm.
-
Á Nam Trần Tuấn Khải.
-
Vũ Trọng Can.
-
Nguyễn Đăng Thục.
-
Lê Văn Siêu.
-
Vũ Hoàng Chương (thơ)
-
Huyền Chân (Đinh Văn Vinh)
-
Trúc Thiên.
-
Thẩm Oánh (nhạc)
-
Trương Đ́nh Ư (Mỹ Thuật)
-
Trương Văn Thanh (Sơn mài)
-
Vơ Đ́nh Cương (nhà Văn)
-
Nguyễn Gia Trí (họa)
-
Nguyễn Bá Lăng (kiến trúc sư)
-
Nguyễn Gia Đức (-nt-)
-
Đinh Hùng.
-
Trụ Vũ (thơ)
-
Nguyễn Hữu Ba (nhạc)
-
Nguyễn Quỳnh (truyện Thầy Tăng Mở nước)
-
Tâm Nguyên
-
Lê Cao Phan (nhạc)
-
Tam Lang Vũ Đ́nh Chi
-
Nguyễn Nhược Pháp (thơ)
-
Hồ Dzếnh (thơ)
-
Nguyễn Bính (thơ)
-
Nguyễn Xuân Thanh.
-
Nguyễn Đ́nh Vang tự Hằng Vang (nhạc)
Và các nhà điêu khác, họa sĩ, nhiếp ảnh
gia góp công xây dựng cho Phật-giáo Việt Nam:
-
Ông Tài Công Sáu ở Sa Đéc.
-
Ông Lê Chánh ở sau chùa Giác Hải Cholon
-
Ông Đặng Như Lan ở chùa Phước Ḥa.
-
Ông Minh Dung ở cầu Chữ Y.
-
Ông Phước Điền ở bên chùa Tuyền Lâm.
-
Lin Chơn (nhiếp ảnh gia)
-
Khánh (nhiếp ảnh gia)
|